Dosije Vei Seng Pua (2): Vrijednim zemljištem vraćao sitne bankarske dugove

Podgorička firma “First Seafront Estate” otplatila je 3. decembra 2013. godine dugove osam crnogorskih preduzeća prema „First Financial“ banci u vrijednosti od 2.076.000 eura. Umjesto gotovine, firma je tuđe dugove  banci otplatila zemljištem u Reževićima koje je procijenjeno na više od 16 miliona eura.

Firma koja ja provela ovu velikodušnu poslovnu transakciju u suvlasništvu je malezijskog milionera Vei Seng Pua (Wei Seng Phua) i firme „Golden Estate“ čiji je izvršni direktor Grk Petros Statis. Statis je u Crnoj Gori još i ovlašćeni zastupnik firme “Mont Voyage”, predsjednik Odbora direktora  firne “Adriatic Properties” koja je zakupac Svetog Stefana, osnivač firme “Balkan Energy”, “Montestar Media” i firme “First Financial Holdings” koja se prema CRPS-u bavi trgovinom voća i povrća na veliko, ali je poznatija kao osnivač firme “Media Nea” koja je vlasnik dnevnih novina “Pobjeda” i “Dnevne novine”. Statis je ujedno  i suvlasnik banke kojoj je tom velikodušnom transakcijom otplaćeno dugovanje crnogorskih firmi: “Galea”, “First Financial Holdings”, “Stan Projekt”, “Balkan Energy”, “Golden Estate”, “Mont Voyage”, “First Seafront Estate” iz Podgorice, kao i firme “Konel Monte” iz Herceg Novog.

I Pua i Statis su kao ljudi od “od posebnog značaja za državni, naučni, privredni, ekonomski i drugi interes Crne Gore” dobili crnogorsko državljanstvo na osnosvu odluke premijera. Američki Federalni istražni biro (FBI) je Vei Seng Pua označio kao visokorangiranog člana trijade K14. Ova trijada se preferencialno bavi pranjem novca i kamatarenjem, a Pua – renomirani svjetski igrač pokera – uhapšen je u julu 2014. u Las Vegasu zbog organizovanja lanca ilegalnog klađenja. Prije toga je zbog ilegalnog kockanja uhapšen i deportovan iz Makaua. „Azijsko Pacifička grupacija protiv pranja novca“ (www.apgml.org) stalno upozorava da je kocka idealna platforma za prvu od tri faze u pranju novca (plasiranje, strukturisanje i integracija).

Uprava za nekretnine omogućila je novinaru Centra za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CIN-CG) da istraži dokumentaciju vezanu za zemljište u Reževićima, kojim je vraćen tuđi dug prema “First Finansial” a današnjoj “Universal Capital” banci.

Pašnjaci vrijedni preko 12 miliona

Od ukupno 22.172 metra kvadratna zemljišta, 15.078,50 kvadrata otkupljeno je od Miladina Jankovića iz Podgorice. Janković je 8. oktobra 2007. godine prodao svoje pašnjake firmi “Golden Estate” za 4.538.628 eura (301 euro po metru kvadratnom). Potpisnik tog ugovora, kao izvršni diretor firme “Golden Estate”, bio je Petros Statis.

Ugovor Statis 11

Ugovor Statis 22

U novembru iste godine Statis je za potrebe „Golden Estate“ osnovao kompaniju “First Seafront Estate” i na nju, kao osnivački kapital, prenio zemlju koju prije nepuna dva mjesca kupio od Jankovića. U tom kratkom vremenu od 47 dana, istom zemljištu kupljenom za 4,5 miliona, cijena je porasla više nego duplo – procijenjena je 12.062.800 eura. Naime, u Centralnom registru privrednih subjekata (CRPS) objavljena je Odluka o osnivanju firme “First Seafront Estate” od 28. novembra 2007. godine iz koje je vidljivo da ranije kupljena imovina, unesena u kapital novoosnovanog društva, vrijedi nešto preko 12 miliona eura. Ta vrijednost je upisana na osnovu procjene Branke Belade od 24. novembra 2007. godine.

Belada dokaz o procjeni

Belada je, prema podacima iz CRPS-a, 20. decembra 2008. godine izvršila i procjenu vrijednosti drugog dijela imovine preduzeća “Golden Estate”, od 8.012 kvadrata, koje se nalazi takođe u Reževićima. Procijenila je da ta imovina vrijedi 4.406.600 miliona eura (550 eura po metru kvadratnom), pa je Službenom listu Crne Gore od 24. decembra 2008. godine uneseno da je vrijednost imovine firme “First Seafront Estate” uvećana nenovčanim ulogom za iznos 4.406.600 miliona eura, odnosno imovinom od 8.012 kvadrata u Reževićima.

Tog dana vrijednost firme porasla je na više od 16 miliona eura, a Poreska uprava je to i zvanično evidentirala.

Nekoliko mjeseci kasnije dipl. inž građevinarstva Branka Belada je preminula nakon kratke i teške bolesti, pa je danas nemoguće postaviti pitanje kako to da je zemlja vrijedna preko 12 miliona, dva mjeseca ranije plaćena samo 4 miliona eura. Beladinu procjenu nije lako dovesti u sumnju. Bila je glavni procjenjivač Nevladine organizacije “Udruženje nezavisnih procjenjivača Crne Gore”. Njihove procjene kao validne i relevantne koristi Poreska uprava Crne Gore – CRPS. Pečat ove nevladine organizacije jasno je utisnut na procjeni koju je ona tada radila.

Međutim, ova – službeno nevladina – organizacija nije toliko nezavisna od Države koliko se to čini iz njenog naziva.

PEROVIĆ PROCJENJIVAČ

Slobodan Perović, predsjednik NVO “Udruženje procjenjivača Crne Gore” i bivši predsjednik vladine Komisije za koncesije

Vladin funkcioner vodi nevladinu organizaciju

Naime, njen predsjednik je Slobodan Perović, Vladin dugogodišnji funkcioner i predsjednik Komisije za koncesije. Budući da je Vlada dala saglasnost za njegovo imenovanje na funkciju predsjednika Komisije za koncesije, Perović se našao u veoma povlaštenom i izazovnom položaju. Dok se privatno i nezavisno od Vlade bavi procjenama, za Vladu donosi odluke o koncesijama. Zakon o koncesijama kaže da Komisija radi samostalno i nezavisno, pa su njene odluke konačne, a protiv njih se može jedino voditi upravni spor. Biti ovlašćen i relevantan procjenitelj u privatnom, a državni funkcioner koji odlučuje o koncesijama u profesionalnom životu,  situacija je koju reguliše jedan drugi zakon. „Sukob interesa postoji kad privatni interes javnog funkcionera utiče ili može uticati na nepristrasnost javnog funkcionera u vršenju javne funkcije“ konstatuje se u crnogorskom Zakonu o sprječavanju sukoba interesa.

Slobodan Perović smatra da nije bio u sukobu interesa jer „Prema Zakonu o koncesijama, Komisija za koncesije je drugostepeni organ”.

“Odlučivali smo samo po žalbama stranaka i imali smo ograničen dio profesionalnih obaveza. Od 4. septembra 2014. godine nisam više na funkciji predsjednika Komisije za koncesije i u penziji sam”, kazao je on. Za Beladine procjene kaže da bi ih „potpisao na neviđeno“ jer je ona svoj posao radila izuzetno kvlitetno. Njenu procjenu imovine njemu nepoznate firme “Golden estate” i njene kćerke firme “First Seafront Estate”,  nije htio da komentariše jer to “ne bi bilo profesionalno” s obzirom da ne posjeduje dokumentaciju iz tog predmeta.

Nakon cijele transakcije u kojoj firma viokorangiranog člana trijade i grčkog biznismena velikodušno vraća dugove banci u kojoj je Statis suvlasnik, pa dakle i povezano lice, postoji još jedna, minorna, ali spomena vrijedna zanimljivost. Naime,onog 24. decembra 2008. kada je u Službenom listu Crne Gore objavljeno da je “First Seafront Estate” dokapitaliziran unošenjem 4,4 miliona vrijednog zemljišta od 8.012 kvadratnih metara – to se zapravo nije dogodilo. CIN-CG je imao uvid u Rješenje Uprave za nekretnine od 23. oktobra 2012. godine, koje dokazuje da je tek tog datuma zemljište prenijeto sa Statisovog “Golden Estate” na “First Seafront Estate” u kojem je on partner sa Vei Seng Puom. Pritom je prenesen samo 7.121 metar kvadratni. Ostalo je nepoznato zašto nikad nije prenijet 891 kvadrat. Nemam nikakvih naznaka da se ijedan državni organ do sada bavio ovim transakcijama, iako je sva dokumentacija spomenuta u ovom tekstu – javno dostupna.

Advokat Dalibor Kavarić kazao je CIN-a da se u praksi dokumentacija o promjeni imovine firme Poreskoj upravi  i Upravi za nekretnine predaje paralelno ili u kratkom roku. “Osnivač i organ upravljanja firme može da procijeni kada će navedene isprave predati CRPS-u i Katastru, radi sprovođenja promjene. Ali u svakom slučaju podaci CRPS-a i Katastra moraju biti saglasni u pogledu procenata suvlasničkog udjela osnivača i vlasništva nad nematerijalnim sredstvima, kao nenovčanom ulogu. Ukoliko je neko predao dokumentaciju radi sprovođenja promjene kod Poreske uprave – CRPS, a nije tražio ažuriranje podataka kod Uprave za nekretnine – Katastra, kao što se radi u konkretnom slučaju, postavlja se pitanje motiva kojim se rukovodio”, rekao je Kavarić.

Kako je svjetski pokeraš izgubio partiju u Crnoj Gori

Malezijac Vei Seng Pua je 3. decembra 2010. godine postao suvlasnik 16 odsto kapitala “First seafront estate”. Pua je sa Statisom 24. novembra 2010. godine potpisao Ugovor o prodaji dijela osnivačkog uloga i udjela u toj firmi. Dio od 16 odsto kapitala kupio je za tri miliona eura. Kao dokaz o uplati tog novca u CRPS-u su 3. decembra 2010. godine dobili potvrdu iz “First financial” banke da je na račun firme “Golden Estate” 25. novembra 2010. godine sa Puinog računa u toj banci prenijeto tri miliona eura.

Pua dokaz o uplati

Ukupni kapital firme “First Seafront Estate” bio je 16.529.400 eura. Dio od 16 odsto od ukupnog kapitala je 2.644.704 eura, što znači da je Pua, inače izuzetno cijenjen u svijetu kockanja, svojih 16 odsto preplatio za 355.296 eura. 

No tu njegovim mukama nije kraj. Točno na dan kad je značajno pretplatio svoj udio – samo tri godine kasnije – Pua je potpisao Sporazum o izmirenju duga, kojim je njegova firma nepokretnom imovinom vrijednom 16 miliona eura platila tuđi bankarski dug od 2.076.000 eura. Ulog kojeg je Pua ionako pretplatio, tako je dramatično izgubio na vrijednosti jer je CRPS uredno zabilježio da je firmi “First Seafont Estate” time umanjena vrijednost osnivačkog kapitala za 16 miliona eura.

Istog dana kad je potpisao ovaj sporazum i značajno smanjio temeljni kapital svog društva, Pua je uspust u Registru privrednih subjekata unio još jednu malu izmjenu – promijenio je broj pasoša.

Vladimir Otašević

No Comments

Post A Comment