Društvo za upravljanje investicionim fondom “Euroinvest” angažovalo je prije tri godine misterioznu firmu sa Kajmanskih ostrva za projekat koji nikada nije realizovan.
Radi se o konsultantskom ugovoru za izradu arhitektonske dokumentacije pod nazivom “Solana - projekat održivog razvoja”.
“Euroinvest” je za taj posao trebalo da uplati 194.000 eura.
Nije jasno da li je pomenuti iznos ikada uplaćen kompaniji sa Kariba.
Ukoliko je 194.000 eura isplaćeno, postavlja se pitanje gdje je taj novac završio.
Kajmanska ostrva najčešće se spominju kao mesto gde se sliva gomila sumnjivog novca sa svih strana svijeta.
Centar za istraživačko novinarstvo (CIN-CG) došao je do podatka da su čelnici “Euroinvesta” 2013. godine potpisali ugovor sa kompanijom “Balkan Investment Management Limited”. Ta firma registrovana je na jednom od ostrva u Karipskom moru.
“Euroinvest” upravlja zatvorenim investicionim fondom “Eurofond”, koji kontrolišu ljudi premijerovog kuma i kontroverznog biznismena Veselina Barovića.

“Eurofond” je većinski vlasnik ulcinjske Solane.
U revizorskom izvještaju društva “Euroinvest” za 2013. godinu u dijelu poslovni rashodi ubilježen je iznos od 194.000 eura, kao “trošak konsaltinga”.
Stečajni upravnik Solane “Bajo Sekulić” Ognjen Jovović kazao je da prvi put čuje za firmu sa Kajmanskih ostrva.
“Ne znam da je moj prethodnik pokojni Milorad Iković dao saglasnost na potpis tog ugovora”, kazao je Jovović, objasnivši da je on stečajni upravnik od oktobra 2013. godine. Ni izvršni direktor "Euroinvesta" Boiša Šotra nije htio da pojasni situaciju sa firmom “Balkan Investment Management Limited”. Šotra je nakon što mu je predočeno pitanje u vezi projekta održivog razvoja Solane rekao da ga to ne interesuje i spustio slušalicu.

Na sajtu Barovićevog “Eurofonda” se nalazi “Strategija održivog razvoja područja Solane".
Međutim, obrađivač te strategije je podgorička firma “MA Consulting”, koja formalno nema veze sa kompanijom sa Kariba. Prema podacima Centralnog registra privrednih subjekata (CRPS) vlasnici “MA Consulting” su Dragana Aćimović i Dragan Mirović, sa po 50 odsto kapitala.

Firma sa Kajmanskih ostrva i agencija za nekretnine

Podgorici je 12. maja prošle godine osnovana agencija za nekretnine “Balkan Real Estate”. Kao vlasnica te firme upisana je tada Tamara Šotra. Nepuna dva mjeseca nakon osnivanja firma sa Kajmanskih ostrva - “Balkan Investment Management Limited” postaje vlasnik 23 odsto udjela u “Balkan Real Estate”. Tada se i povećava kapital agencije za nekretnine za iznos od 185.841 eura. Pored Tamare Šotre i “Balkan Investment Management Limited”, kao vlasnici se upisuju i Stevo Kerkez i Branka Đorđević.

Vladimir Otašević i Ana Komatina. U istraživanju za ovaj tekst doprinio novinar "Vijesti" Samir Adrović

Kontrola Fonda za zdravstveno osiguranje pokazala je da crnogorski domovi zdravlja godišnje neopravdano fakturišu destine hiljada eura, ali i da ljekove, uglavnom antibiotike, propisuju i kada nema potrebe za tim.
Izvještaj o kontroli podgoričkog Doma zdravlja pokazuje da je 11 ljekara u februaru prošle godine propisalo 967 grama antibiotika “ceftriaxon” i da ni u jednom slučaju lijek nije propisan kao nastavak bolničke terapije i uz obavezan antibiogram. Zbog toga je faktura dostavljena Fondu umanjena za 1.094 eura.
Dodatnih 100 eura umanjeno je za neopravdano propisivanje druga dva antibiotika (“pancef” i “ciprofloksacin”, jer od 43 kontrolisana recepta 12 nije bilo u skladu sa Osnovnom listom ljekova, po kojoj se ta dva lijeka propisuju isključivo uz antibiogram i na predlog ljekara specijaliste.
Izvještaji o obavljenim kontrolama pokazuju da su ta tri antibiotika propisivana neopravdano i u ulcinjskom, kotorskom, bjelopoljskom, mojkovačkom, hercegnovskom i bjelopoljskom domu zdravlja.
U Domu zdravlja Herceg Novi lani je propisano 1.578 pakovanja lijeka “ciprofloksacin” i 1.307 lijeka “pancef”. Kontrola je pokazala da su u prvom kvartalu ove godine, od 11 propisanih naloga za 112 ampula “ceftriaksona”, samo dva bila ispravna, kao nastavak bolničkog liječenja.
U barskom Domu zdravlja , ali u bjelopoljskom, pneumoftiziolozi koji rade u centrima za plućne bolesti i tuberkulozu neopravdano su propisivali ljekove koji nijesu za liječenje tuberkuloze. Svi recepti u barskom Domu zdravlja, kojim se propisuje pancef ili ciprofloksacin bili su ručno pisani, iako je praksa da se tako pišu samo u slučaju nestanka struje ili kvara u elektronskom sistemu, što se rijetko dešava.
Crna Gora je 2013. bila na drugom mjestu u Evropi po potrošnji antibiotika, uprkos tome što Zakon ne dozvoljava da se prodaju bez Ijekarskog recepta.
Članica Nacionalne interdisciplinarne komisije za kontrolu rezistencije bakterija na antibiotike (NIKRA) Nina Pejović-Mandić ranije je kazala za “Vijesti” da bi super-baktenje, otporne na sve antibiotike, mogle da izazovu puno problema, s obzirom na to da smo u samom vrhu po potrošnji ljekova te vrste u Evropi. Ona je tada kazala da je rezistencija (otpornost) na antibiotike kompleksan problem, koji se javlja uglavnom zbog prekomjerne i česte upotrebe u situacijama kada ih nije potrebno davati.
Godišnji izvještaji o potrošnji ljekova, kao i o kontroli u domovima zdravlja, pokazuju da se i ostali ljekovi često propisuju kada ne postoje indikacije.
Tako je, prema dokumentu u koji je Centar za istraživačko novinarstvo (CIN-CG) imao uvid, pneumoftiziolog u bjelopoljskom Domu zdravlja za dijagnozu J20 (akutno zapaljenje dušnica) propisivao lijek “pipem”, koji se koristi za liječenje mokraćnih infekcija.
Tablete “monopril plus”, koje se koriste za liječenje visokog krvnog pritiska, fakturisane su iz te ustanove Fondu za dijagnoze kao što je akutno zapaljenje ždrijela.
Kontrolori Fonda utvrdili su tokom kontrole barskog Doma zdravlja, da su psihijatri u toj ustanovi propisivali ljekove i za druga, a ne samo  neuropsihijatrijska oboljenja.
U budvanskom domu zdravlja utvrđeno je da su antibiotici propisivani u skladu sa propisima, međutim, i u toj zdravstvenoj ustanovi bilo je neopravdanih faktura, zbog čega je naloženo umanjenje računa za 2.337 eura.
Među neopravdano naplaćenim uslugama je i vakcinisanje osoba starijih od 65 godina protiv sezonskog gripa. U izvještaju o kontroli, u koje je CIN-CG imao uvid, piše da je za 11 osiguranika ta usluga fakturisana dva puta - prvi put 18. i 19, a drugi put 23. novembra.
Novoimenovani direktor Fonda Sead Čirgić uputio je u maju dopis direktorima domova zdravlja, u kojem tvrdi da su stručne službe, u okviru redovnih kontrola, uočile nepravilnosti i u pogledu propisivanja ljekova koji djeluju i na respiratorni sistem.

CIN-CG imao je uvid u dokument koji pokazuje da se to posebno odnosi na pet ljekova (salmeterol, flutikazon, budesonid, tiotropium bromide i montelukas). Čirgić navodi da izabrani doktori, iako su obavezni da navedenu terapiju propisuju na osnovu specijalističkog izvještaja ljekara pulmologa, pneumoftiziologa ili pedijatra pulmologa, isto to ne rade, već propisuju ljekove “na osnovu svojih procjena ili po izvještaju neadekvatnog specijaliste).
Nekoliko mjeseci ranije,  bivši direktor Fonda Kenan Hrapović upozorio je na neracionalno propisivanje terapije, uprkos upozorenjima. U dokumentu koji je uputio direktorima domova zdravlja piše da su nepravilnosti uočene kod propisivanja antibiotika, ali i antidijabetika, ljekova za liječenje bolesti krvi... Konkretno je naveo da se neopravdano izdaju “monopril plus”, za liječenje visokog krvnog pritiska, “rapten duo” protiv bolova, “diazepam” i “lorazepam” za smirenje.

Građani prosječno troše 100 eura godišnje na ljekove

Godišnji izvještaj Agencije za ljekove i medicinska sredstva (CALIMS) pokazao je da je lani potrošeno 66.167.804 eura na ljekove, što je za 5,86 odsto više nego u 2014. godini.
To znači da je svaki od oko 625.000 građana, koliko ih u Crnoj Gori ima prema posljednjem popisu, potrošio prosječno na ljekove više od 100 eura.
Količinski su građani najčešće uzimali ljekove protiv kardiovaskularnih oboljenja - 366,94 dnevnih doza na 1.000 stanovnika. Iz toga proizlazi da je oko 36 odsto ukupnog stanovništva, odnosno više od 220.000 građana, koristilo neki od ljekova za kardiovaskularna oboljenja. Prema izvještaju CALIMS-a, u odnosu na 2014. godinu zabilježen je porast potrošnje ljekova iz svih grupa u finansijskom pogledu.
Izvještaj je pokazao i da je smanjena potrošnja u grupi antiinfektivnih ljekova, u koje spadaju i antibiotici, nakon što su o visokoj potrošnji obaviješteni Ministarstvo zdravlja i inspekcija.
Tokom 2015. godine trošeno je 34,11 dnevnih doza antiinfektivnih ljekova na 1000 stanovnika dnevno, što je smanjenje za  4,10 odsto u odnosu na 2014.
Nadležni, međutim, poručuju da se mjere kontrole izdavanja i propisivanja moraju nastaviti, jer prosjek potrošnje antiinfektivnih ljekova u zemljama EU iznosi 22.38 dnevnih doza na 1.000 stanovnika dnevno.

Ana Komatina

Ovaj tekst je napisan u sklopu projekta "Sistem zdravstvene zaštite i prava pacijenata u Crnoj Gori - Osvajanje povjerenja građana" koji je finansiran od strane EU, posredstvom Delegacije EU

Ministar zdravlja Budimir Šegrt godinama je, kao direktor Opšte Bolnice Meljine,  trošio novac sa račune te zdravstvene ustanove u privatne svrhe.
Platnom karticom Atlasmont Banke Šegrt je od jula 2010. do marta 2015. godine plaćao kafanske cehove, hranu, garderobu, parfeme, gorivo i hotelski smještaj u Crnoj Gori i inostranstvu.
Prema ustaljenoj praksi, izdaci za restoranske usluge, na koje je Šegrt tokom mandata dao više od 13.000 eura, gorivo i hotelski smještaj, spadaju u troškove reprezentacije.
Međutim, samo na proizvode marke “Hugo Boss” aktuelni ministar je, o trošku bolnice, dao oko 1.000 eura, dok je  u parfimerijama “Bar code” potrošio oko 455.
Centar za istraživačko novinarstvo (CIN-CG) imao je uvid u platnu karticu, koja pokazuje da je tadašnji direktor imao kreditni limit i do 7.000 eura mjesečno, kao i  da je mjesecima bio u minusu.

Iz Atlas grupe, koja je vlasnik “ Meljina” , odgovorili su da komisija provjerava da li je bilo zloupotreba.
“Kartica je bila namijenjena isključivo za službene svrhe. Komisija ispituje da li je bilo zloupotreba i potom će, shodno nalazu, biti preduzeti adekvatni koraci”, saopšteno je iz Atlas grupe.
S druge strane, Šegrt je odgovorio da je karticu koristio shodno potpisanom ugovoru o menadžmentu i dogovoru sa poslodavcem.
“Finansijski promet na kartici je bio dio redovnih finansijskih izvještaja (mjesečnih, kvartalnih i godišnjih). Da je bilo kršenja pomenutih pravila, poslodavac je, najvjerovatnije, za pet godina, bio u prilici da uskrati pravo na korišćenje kartice ili da raskine ugovor, što nije učinio”, rekao je Šegrt.
Platna kartica Šegrtu je uručena  1. jula 2010. godine i on je tog mjeseca potrošio više od 1.500 eura. Boravio u Podgorici, Kotoru, Trebinju, Skoplju, a posljednjih dana  i Londonu, gdje je u butiku “Savoy Taylors Guild” za dan potrošio 324 eura.
Prvih dana avgusta 2010., Šegrt je u butiku “Pal Zileri” pazario za oko 74 eura, dok je u prodavnici ekskluzivne muške garderobe “Ermenegildo Zegna” potrošio 263.45 eura sa računa bolnice.
Bivši direktor “Meljina” je  u septembru 2010. na platnoj kartici imao minus od oko 2.200 eura. Tog mjeseca on je u “Bar kod-u”  u Podgorici potrošio oko 60 eura,  butiku “Benetton” u Zagrebu dodatnih 85, a u restoranu “Žabar” u Zemunu, gdje je, sudeći po platnoj kartici, bio čest gost, dodatnih 108 eura . U istom restoranu Šegrt je narednog mjeseca potrošio za dan  339.42 eura. On je u septembru karticom platio garderobu vrijednosti od oko 850 eura u butiku  “Paul and Shark” u Beogradu. Na garderobu iste marke u butiku u Skoplju, 12. januara 2014. godine ostavio je 501 euro.

Šegrt je nerijetko sa platne kartice podizao i gotovinu. On je 24. aprila prošle godine četiri puta sa bankomata podigao novac ukupne vrijednosti 1.850 eura. Međutim, nije poznato da li je taj novac iskorišten u službene svrhe.
Nekadašnja vojna bolnica “Meljine” od privatizacije 2008. godine posluje kao dio Atlas grupe, a zbog ogromnih finansijskih dugova zaposleni nijesu primili posljednje tri mjesečne zarade, zbog čega su nedavno organizovali štrajk upozorenja.
Opština Herceg Novi početkom jula blokirala je račun “Meljina” zbog naplate poreza na nepokretnosti u iznosu od 143.071 eura plus dospjele kamate, zbog čega su zaposleni ostali bez jedne, od tri plate koliko im se duguje. Račun je potom odblokiran, jer su odbornici SO Herceg Novi dali saglasnost na Ugovor o reprogramu duga bolnice.
Odbornici Skupštine Opštine (SO) Herceg Novi nedavno su dali saglasnost na Ugovor o reprogramu duga ove bolnice.
SO je  u aprilu zatražila raskid ugovora ocjenjujući da je vlasnik Atlas group umjesto ugovorom predviđenih 119 miliona, investirao  tri , kao i da je nivo kvaliteta zdravstvenih usluga i uslova u bolnici nezadovoljavajući i na znatno nižem nivou nego prije privatizacije.
Vlada je ranije donijela odluku o raskid ugovora sa Atlas grupom, čiji je vlasnik Duško Knežević, jer investitor nije ispunio ugovorene obaveze. Za proceduru raskida ugovora, ali i njegovu kontrolu, Vlada je obavezala upravo  Šegrtov resor, iako je bio direktor te ustanove, i ministarstvo finansija na čijem je čelu  Radoje Žugić.
“Vijesti” su ranije objavile da su se Šegrt i Žugić na sjednici jedne od Vladinih komisija žalili da su dobili poruke od Kneževića, koje smatraju prijetećim, zbog planiranog raskida ugovora.
Knežević je tada potvrdio "Vijestima" da je tačno da je sa dvojicom ministara "imao komunikaciju" na temu bolnice Meljine i oko toga što do danas nije potpisan aneks ugovora, koji je "usaglašen početkom prošle godine na ekspertskom nivou između Atlas grupe i predstavnika Ministarstva finansija".

U Voliju trošio stotine  eura

Šegrt je službenom karticom plaćao u više navrata i račune u supermarketima u Podgorici. Tako je u “Voliju”  tokom mandata o trošku bolnice plaćao račune u vrijednosti od nekoliko stotina eura. 5. aprila 2014. godine platio je karticom u “Voliju” 91,43 eura, a 29. jula iste godine 40.  U novembru 2011. godine Šegrt je u “Voliju” potrošio 164 eura sa računa bolnice, dok je u supermarketu “Maksi” u februaru iste godine potrošio 203 eura. U prodavnici “Tehnomax” u Podgorici, on je u februaru 2012. godine pazario za 67,50  eura.
Aktuelni ministar je službenom karticom u više navrata trgovao  u free šopovima u Dubrovniku, Beogradu, Londonu...

Prodao automobil bolnici za 20.000, pa ga otkupio za 6.000 eura

Šegrt je  tri mjeseca nakon imenovanja za direktora “Meljina” , u junu 2010. godine, prodao bolnici “Meljine” automobil za 20.000 eura. Isti automobil Šegrt je otkupio od bolnice za 6.000 eura 27. marta prošle godine, petnaestak dana nakon što je imenovan za ministra zdravlja.
To pokazuju dokumenti u koje je CIN-CG imao uvid. O prodaji službenog automobila 2010. godine bio je upoznat i Odbor direktora Meljina.  Ugovor o kupoprodaji motornog vozila za 6.000 eura u ime bolnice je prošle godine potpisao zamjenik izvršnog direktora Radivoje Božović. Upravo njega je, u martu ove godine, Šegrt imenovao za direktora Doma zdravlja Herceg Novi.

Da je riječ o istom automobilu  potvrđuju registarske oznake automobila ( HN A4 140), koje su navedene u dokumentima. Piše da je automobil marke  “audi A6-3.0 TDI kvatro”, tamno – plavi metalik,  proizveden 2008. godine.
Šegrt nije odgovorio kako komentariše to što je 2010. godine bolnici “Meljine” prodao automobil za 20.000 , a potom ga otkupio za 6.000 eura.

Ana Komatina

Mirsad Đurđević je sedam godina radio u MUP-u, kao viši savjetnik. Najviše vremena proveo je u Područnoj jedinici (PJ) Pljevlja, a bio je na ispomoći i u Tivtu i Baru. Nikada, međutim, nije dobio rješenje za stalni posao. Početkom 2015. ostao je bez posla. Te godine, u februaru, uručen mu je otkaz. Nekoliko mjeseci nakon toga na njegovo mjesto primljen je za stalno drugi službenik. I to na osnovu internog konkursa.

„Diskriminisan sam po političkoj i vjerskoj osnovi. Moja su prava iz radnog odnosa više puta povrijeđena“, kaže Mirsad Đurđević u razgovoru za za Centar za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CIN-CG). Sada je bez posla.

Tvrdi da je on jedini službenik Područne jedinice (PJ) Pljevlja kome nakon toliko godina nije omogućeno da zasnuje stalni radni odnos. Najavio je da će svoja prava tražiti pred nadležnim institucijama. Dodaje da je radno mjesto sa njegovom stručnom spremom načelnik Miomir Borović ustupio “nekome ko ne zadovoljava uslove” .

Iz MUP-a su odgovorili za CIN-CG da je Đurđević imao isti tretman kao i ostali službenici, te da njegove primjedbe nijesu „pravno i formalno utemeljene“.

Đurđević, međutim, ističe da je bio diskriminisan i dok je radio.

"Nijesam bio raspoređen po sistematizaciji prema mojoj stručnoj spremi“ , kaže.

Bivši službenik je rekao da su se problemi nastavili i kada je poslat na ispomoć u PJ Bar i PJ Tivat. “Od juna 2013. do juna 2014. godine bio sam na ispomoći usljed nedostatka kadra u PJ Bar, iako sam zahtijevao nikada nijesam dobio rješenej za to”, istakao je Đurđević.

Đurđević tvrdi i da šest mjeseci nije dobijao nadoknadu koja sleduje službenika koji je upućen u drugu PJ usljed nedostatka kadra. “Odluku o upućivanju na ispomoć u PJ Tivat u kojoj stoji da imam pravo na mjesečnu naknadu u iznosu od 350 eura kao i 50 eura mjesečno zbog korišćenja privatnog automobila u službene svrhe, nikada nisam dobio. Takođe, naknada koja je bila regulisana tom Odlukom mi nije isplaćivana”, objasnio je.

CIN-CG je dobio pojašnjenje od MUP-a da Đurđeviću nijesu uručili rješenje o premještaju u PJ Bar zbog hitnosti, a naglašavaju i da je Đurović dobrovoljno pristao da tamo radi na kraće vrijeme. „Zbog toga Birou za pravne i kadrovske poslove MUP-a nije upućivan predlog za donošenje rješenja”, saopštili su iz MUP-a. U MUP-u tvrde da nije tačna ni konstatacija o tome da je tokom angažovanja u Tivtu Đurđević imao pravo na nadoknadu za upotrebu privatnog vozila u službene svrhe.

Osnovni sud u Pljevljima presudio u Đurđevićevu korist, ali je kasnije ta odluka osporena na Višem sudu i to sa obrazloženjem da se Zakon o radu ne može primijenjivati na državne službenike i namještenike.

Nevladina organizacija Institut Alternativa (IA) okarakterisala je Đurđevićev slučaj kao “ specifično kršenje prava službenika” u inicijativi koju je prošlog mjeseca uputila novom ministru unutrašnjih poslova Goranu Daniloviću.

IA, koja se bavi reformom javne uprave, analizirala je u inicijativi i izmjene koje su još u nacrtu Zakona o državnim službenicima i namještenicima . Iz IA su upozorili da bi se i predloženim zakonskim izmjenama mogla nastaviti stara praksa po kojoj starješine imaju diskreciono pravo da biraju kandidate koji nijesu najbolje rangirani tokom provjere sposobnosti.

Upozoravaju i da se novim rješenjima koja su predložena Nacrtom ne sprječava u dovoljnoj mjeri politički uticaj na zaposlene u državnim organima. Smatraju i da je neprecizna kategorizacija službeničkih mjesta. To u praksi znači da se ne povlači jasna crta između političkih i profesionalnih pozicija u državnim organima, što je i do sada bio problem.

Najviše zaposlenih u Crnoj Gori u javnoj upravi je u MUP-u, oko 5000, pa su problemi u tom resoru, kada je riječ o pravima zaposlenih, najbrojniji. I u IA ističu da su bili problematični interni oglasi preko kojih je MUP uposlio veliki broj službenika koji su bili zaposleni na određeno. “Prema našim nalazima, bilo je i službenika koji su na određeno vrijeme radili i duže od 15 godina, ali nisu dobili mogućnost da dobiju trajno zaposlenje, već, kada je za njihovu poziciju raspisan oglas, praktično su ostali bez posla”, naglasili su.

Đurđević je više puta o kršenju prava na radnom mjestu upoznao bivšeg ministra Raška Konjevića, kao i aktuelnog Danilovića. Odgovor od njih nije dobio.

Posebno ranjivi zaposleni na određeno

Milena Milošević , istraživačica javnih politika IA kaže da slučaj Đurđevića ilustruje kako se nemar i neodgovornost državne uprave može odraziti na građane. Ističe da su posebno ranjive osobe koje su zaposlene na određeno vrijeme u javnoj upravi. „Upozoravali smo nadležne u javnoj upravi da je radni odnos na određeno vrijeme brojnih službenika bio suprotan važećim propisima. Pored nas na taj je problem ukazala i Državna revizorska institucija”, pojasnila je.

Milošević ističe i da je upravo Ministarstvo unutrašnjih poslova, u kojem je Mirsad bio zaposlen, prednjačilo u nezakonitom zapošljavanju na određeno vrijeme.

Ona je ocijenila da je Vlada “kontroverznom Informacijom” iz 2013. prejudicirala ishod oglasa za radna mjesta koja su bila popunjena na određeno vrijeme, omogućivši Đurđevićevim kolegama da se prijave.“Iako su te kolege bile nepravedno privilegovane u odnosu na ostale zainteresovane kandidate, Mirsad je bio diskriminisan. Zato je ovo i priča o načinu na koji se loše prakse u našoj upravi množe, a kasnije pokušavaju 'gurnuti pod tepih'”, istakla je ona.

Iz MUP-a, međutim tvrde, da su svi kandidati imali ravnopravan status prilikom zapošljavanja: „Procedura oglašavanja bila je javna i sprovodila je Uprava za kadrove . Nikome nije bilo moguće obećati niti obezbijediti rješavanje radnog statusa, jer se na oglase mogao prijaviti svaki kandidat koji ispunjava uslove i svaki kandidat je imao ravnopravan status i mogućnost zapošljavanja”, piše u odgovoru MUP-a, na pitanja CIN-CG.

Miloševićeva je komentarisala i Đurđevićevo premještanje iz jedne područne jedinice u drugu. Sve i da su donijeta rješenja o raspoređivanju, kaže ona, takva bi praksa bila upitna jer se po pravilu iz jedne jedinice u drugu upućuju službenici koji su zaposleni na neodređeno vrijeme i koji, po isteku vremena raspoređivanja, imaju pravo da se vrate na prethodno radno mjesto.

Ana Komatina

Ovaj članak je nastao uz pomoć Evropske unije u okviru projekta "Civilno društvo za dobru upravu: Da služi i zasluži!”, koji sprovode Institut alternativa, Bonum, Natura, Novi horizont i Centar za istraživačko novinarstvo. Sadržaj ovog članka je isključiva odgovornost autora i ni na koji način ne odražava stavove Evropske unije.

Opština Kolašin oštećena je za enormne sume novca zbog nezakonite rasporodaje opštinskog zemljišta tokom proteklu deceniju i po, za što još niko nije odgovarao. Formula za bogaćenje privilegovanih na štetu Kolašina bilo je više, ali ova sa zemljištem je vrlo jedostvana – kupiš plac od Opštine recimo za 1000 eura, a prodaš ga sjutradana za 70.000. Ili prosto dobiješ opštinske kvadrate, jednim potezom pera. I eto, berićeta.

Dvodecenijska, sada već bivša, kolašinska vlast u kojoj su dva ključna čovjeka bili  Mileta Bulatović i Mile Šuković,  prodala je ili ustupila bez naknade milione  kvadratnih  metara na atraktivnim lokacijama. Zemlja  je prodavana često ispod cijene, a nekada i poklanjana privilegovanim pojedincima, firmama ili sa njima povezanim licima. Zemljište je Opština ustupala i bez  tragova o oglasima, i odluka Skupštine. Zbog svega toga još 2009. godine Opštinski odbor Sociajldemokratske partije ( OO SDP) podnio je krivičnu prijavu, koja godinama nije procesuirana.

,,Osnovano sumnjamo da su prodavali i poklanjali državno zemljište bez ikakve kontrole. Zaduživali su opštinu i davali zemljište pod fiduciju. U svemu tome su ih pratile institucije sistema", izjavila je aktuelna predsjednica Opštine Kolašin Željka Vuksanović još  kada je lokalna SDP podnijelo prvu krivičnu prijavu protiv Šukovića i  Bulatovića, koji su dugo pokrivali mjesta predsjednika Skupštine i Opštine Kolašin.

U septembru 2015. OO SDP Kolašin dopunio je i proširio krivičnu prijavu protiv  Bulatovića i Šukovića i to zbog sumnji da su dali zemlju po povlašćenim cijenama ili bez naknade većem broju lica, na nezakonit način, što je kako se tvrdi nanijelo ogromnu štetu Opštini Kolašin i Crnoj Gori.

Centar za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CIN-CG) imao je uvid u dio dokumentacije na osnovu kojeg je sačinjena krivična prijava. Od Specijalnog tuźilaštva  do objavljivanja ovog teksta nijesmo dobili odgovor na pitanje rade li po ovoj prijavi. A u njoj zaista ima mnogo primjera koji navode na sumnje o zloupotrebi moći.

Tako je Opština Mirosalvu Rakočeviću, navodno po oglasu od 9. avgusta 2007. godine, prodala tri  katastarske parcele: u  katastarskoj opštini (KO) Kolašin 2024  kvadratnih metara za 40.500 eura; u KO Drpe 2619 kvadratnih metara, po cijeni od 26.200 eura; a u KO Smajilagića Polje  površionu od 3450 kvadratnih metara, za 7.000 eura.

Parcele u Kolašinu i Smajilagića Polju, Rakočević prodaje dan pošto ih je kupio i to po višestruko većoj cijeni. Zemlji u KO Kolašin za 24 sata porasla je vrijednost gotovo četiri i po puta, tako  ono što je platio 40.500 eura, Rakočević prodaje za 182.000 era. Za plac u Smailagića Polju, dan kasnije, Rakočević je dobio dva i po puta više novca – 17.250 eura.

Treću parcelu u Drpama prodao je par mejseci kasnije, u oktobru 2007.  Tu je cijena skočila gotovo šet puta. Tako je za ono što je platio 26.200 dobio 150.000 eura. Da rezimiramo: za tri parcele koje ukupno platio Opštini 73.700 eura, Rakočević je dobio 349.250 eura. Zaradio je 275.950 eura! A toliko je Opština izgubila samo u tom poslu.

Sve ove parcele Rakočević je propadao kompaniji Allianz Kapital iz Budve.

Ovoj firmi još je nekoliko lica prodalo zemlju do koje su od Opštine Kolašin došli gotovo u bescjenje. Tako je Milan Bulatović toj kompaniji prodao 600 kvadratnih metara , za 33.000 eura. Tu je zemlju Bulatović nešto ranije kupio od Opštine za 600 eura. Dakle euro po kvadratu, a prodao je čak 55 eura po kvadratu, s tim što kako se navodi u krivičnoj prijavi OO SDP-a ni tih 600 eura Bulatović Opštini nije platio, ali je uredno plac uknjižio na svije ime, prije transakcije sa Allianzom.

To prema krivičnoj prijavi, u koju je CIN-CG imao uvid, nije jedina opštinska parcela do koje je bez nadoknade Bulatović došao u posjed. On je na svoje ime uklnjižio i parcelu u KO Kolašin od 391 metar kvadratni, koju je trebalo da plati 1955 eura, iako nije bilo oglasa ni odluke Skupštine o toj transakciji.

I Zoran Bulatović je trgovao sa Allianz Kapital: on je 1267 kvadratnih metara prodao toj kompaniji za 76.200 eura. Zemlju je prethodno dobio od Opštine Kolašin po simboličnoj cijeni, a da prema krivičnoj prijabvi prije toga nije vršena procjena vrijednosti placa.

Allinza je kupila zemlju i u maju 2007. godine od Tomislava Bulatovića i to 710 kvadrata za iznos od 78.100 eura, dakle 110 eura po kvadratnom metru. Ranije je Bulatović taj plac kupio od Opštine, iako o prodaju te zemlej nije bilo odluke Skuštine Opštine, što je obavezno.

Allianze Kapital nije kupiovala samo zemlju preko posrednika. Trgovala je po privilegovanim cijenma direktno od Opštine Kolašin. U avgustu 2007. godine 8.748 kvadratnih metara kupili su za 87.500 eura, dakle nešto ispod 10 eura po kvadratu. Prema krivičnoj prijavio OO SDP ni u ovom slučaju nije vršena procjena vrijednosti nepokretnosti, a u neposrednoj je blizini zemljište prodavano od 50 do 150 eura po kvadratnom metru.

Zanimljiva je i transakcija s početka 2005. Opština Kolašin je prodala Dejanu Đuraškoviću iz Podgorice 400 metra kvadratnih za 800 eura -  dva eura po kvadratu. Ni o toj prodaji ne može se naći odluka SO Kolašin. Đurašković je istu parcelu, pošto je uknjižio, ubrzo  prodao Zoranu Vlahoviću, bivšem glavnom administratoru ovog grada na sjeveru. Vlahović je platio zemlju 1.000 eura, dakle 2,5 eura po kvadratu. Međutim, u Vlahovićevim rukama placu enormno raste vrijednost i on je prodaje Allianz-u za 70.000 eura, ili 175 eura po kvadratu. Sedamdeset puta više nego što je kupio. Dobar posao za lokalnog funkcionera - daš hiljadu, a zaradiš 69.000 eura.

Prema registru Privrednog suda (CRPS) firma Allianz Kapital je osnovana u martu 2007.  Osnivač je Igor Chaplygin, a direktor je bio Zoran Rakočević. Firma je osnovana prvo kao agencija za nekretnine, a kasnije se preregistruje u hotelijersko preduzeće. Brzo po registraciji, iz CRPS se briše ime Rakočevića, a kao jedino lice u društvu registruje se Chapygin.

Allianz prema državnom katastru posjeduje ogromnu imovinu, ne samo u opštini Kolašin, već i u Budvi i Kotoru.  Na dio imovine u Budvi prošle godine uknjižen je teret, zbog neizmirenog poreskog duga od oko 33.000 eura. Posljednjih nekoliko godina ova se firma nalazial i na spisku blokiranih pravnih subjekata radi duga od više desetina hiljada eura. A ove godine Allianz Kapital se našla na listi 200 najvećih poreskih dužnika sa dugom od  282.651,60  eura.

Ineče, prema ranijim napisima formalni vlasnik Allianza je skupa sa nekoliko drugih lica kupovao zemlju između Svetog Stefana i Budbve i to od nekadašnjeg tvorca projekta  na Zavali Sergeja Polonskog.  Uz Chaplyngina u tim su transakcijama prema navodima medija učestvovali Igor Pelyuhno i Nahum Emilfarb, koji je sada jedan od vlasnika Budvanske rivijere, Emilfarb je poznat po tome što je propali projekat Zavala transformisao u Dukljanske vrtove i što sada ima velike planove u prijestonici turizma, ali i drugim grdovima po obali.

„Da ste se i vi javili na oglas o prodaji opštinske zemlje, dobili bi je po istim uslovima, kao što su neki za koje pitate“, rekao je za CIN-CG Mileta Bulatović. Kada je CIN-CG insistirao da pojasni konkretne slučajeve Bulatović je izgubio strpljenje i poručio: „Sjašite, prešli ste svaku granicu i vi i istraživačko novinarstvo i Vijesti. Znamo mi dobro ko ste vi“, rekao je Bulatović, ne nudeći odgovor na brojne dileme.

Ali, sve gore napisano jedan je, manji, dio priče. Opštinska prostranstva uzeli su najveći igrači. Mediji su ranije objavili da je većina njih kupovala zemlu u bescjenje. Prema podacima Uprave za nekretnine  Aco Đukanović, brat crnogorskog premijera  upisao je u septembru 2009. na svoje ime preko 275 hiljada kvadratnih metara, rasprostranjenih na tri parcele u katastarskim opštinama Šljivovica i Smailagića Polje.

Edin Kolarević, premijerov sestrić u Kolašinu ima šest parcela u katastarskim opštinama Kose i Smrčje. Ukpune površine oko 46 hiljada kvadratnih metara!

Ogromnu zemlju posjeduju i druga lica bliska vrhu Crne Gore - direktno ili preko povezanih lica i firmi. Tako se Zoran Bećirović, prijatelj premijera Đukanovića, domogao stotine hiljada kvadrata preko kompanija koje je privatizovao. Samo njegova SKI Resort – Kolašin 1450 posjedovala je oko 147.000 kvadratnih metara na Jezerinama kraj Kolašina. A Ljubiša Šestović, pašenog Branimira Gvozdenovića, dugogodišnjeg ministra u više Vlada Crne Gore, u ljeto 2008. godine došao je u posjed 83 huljade metara kvadratnih.

Mreža za afirmaciju nevladinog sektora (MANS) podnijela je prije više godina krivičnu prijavu protiv Vlade Crne Gore i Ministarstva uređenja prostora, kao i protiv Aca Đukanovića, Edina Kolareviića, Dragana Bećirovića i Branimira Gvozdenovića zbog konflikta interesa. Naime,  izradu prostornih planova za područje na kome se nalazi ogromna zemlja porodica Đukanović, Šestović i Kolarević, Vlada i njeno Ministarstvo dodijelil su Republičkom zavodu za urbanizam i planiranje (RZUP), koje je u vlasništvu Aca Đukanovića!

I ova krivična prijava, ostala je mrtvo slovo na papiru.

Milena Perović-Korać i Milka Tadić-Mijović

Cigarete iz bosanske Fabrike duhana Sarajevo (FDS) transportovane su preko crnogorske luke Bar i kupcima sa područja pod kontrolom libijskih islamističkih terorističkih organizacija bliskih Al Kaidi i Islamskoj državi.

Transport obavljan je posredstvom kosovske firme „NPT Kosova Tabacco SHPK“. Najveći akcionar Fabrike duhana Sarajevo, sa oko 40 odsto akcija je Federacija Bosne i Hercegovine (BiH), odnosno Ministarstvo poljoprivrede tog entiteta.

Prema dokumentaciji crnogorske Uprave carina iz 2014. godine, „NPT Kosova Tabacco SHPK“ je u dva navrata u crnogorskoj luci Bar ukrcavala cigarete za firmu - primaoca „Umal Behar Shipping“ koja je registrovana u libijskom gradu Bengaziju. Bengazi je tada bio u rukama radikalne islamističke - terorističke grupe Ansar al-Šerijat.

Royal blue za libijske džihadiste

Radi se o gotovo 50.000 kilograma cigareta “royal blue” koje su ukrcane na brod ”Ar Raqqah”.

Na specijalizovanom sajtu “marinetraffic.com” ne može da se pronađe ni riječ o  brodu sa tim imenom. U carinskom dokumentu za pošiljku cigareta koju je ukrcala firma sa Kosova, vidi se i pečat barske firme “Atlantšped” vlasnika Baranina Dragana Vujačića, kojem je u crnogorskom Višem sudu suđeno za šverc cigareta “laki strajk” i “marlboro” u periodu od 15. do 20. avgusta 2005. čime je prema optužnici bio oštećen budžet države Crne Gore za oko pola miliona eura.

Krajem maja 2013. Viši sud je Vujačića nakon godina suđenja oslobodio optužbe za šverc cigareta. U tom predmetu sud je od 16-orice optuženih za šverc cigareta okrivio samo Vujačićeva tri saradnika, koji su osuđeni ukupno na više od pet godina zatvora i novčane kazne.

Kosovska veza

Prema nezvaničnim podacima, Fabrika duhana Sarajevo prodala je "NPT Kosovo Tobacco SH.P.K" najmanje 10.000 kilograma cigareta - "royal blue" u ukupnom iznosu od 70.000 eura.

Prema fakturi plaćanje je navodno dogovoreno 120 dana od datuma fakture. Taj posao je obavljen preko Crne Gore. U fakturi cigarete su izvezene preko kompanije „New Eastern Management“.

Jedna od pošiljki „New Eastern Management“ zaustavljena je u martu prošle godine u Grčkoj, pod optužbom da se radi o švercu cigareta.

Firma “New Eastern Management” ukrcala je tada cigarete brendova "cooper", "Gr" i "royal blue", vrijedne 35 miliona eura na brod “Zahra”. I tu pošiljku je trebalo da primi firma registrovana u Bengaziju - "Umal Behar Shipping".

Iz Fabrike duhana Sarajevo saopštili su da sa "NPT Kosovo Tobacco SHPK" sarađuju duži niz godina.

“FDS nikada nije imao kontakte sa kompanijom New Eeastern Management INC. Plaćanje spada u komercijalne uslove poslovanja FDS i kupaca i isto je u skladu sa pravilma poslovanja FDS-a i važećim zakonskim propisima o vanjskotrgovinskom poslovanju”, saopštio je Mustafa Bibić, export menadžer Fabrike duhana Sarajevo.

On nije odgovorio na pitanje ko su predstavnici kosovske firme sa kojom posluju i zašto je plaćanje dogovoreno 120 dana od datuma fakture...?  Rok plaćanja bi obično trebalo da bude  ne veći od 30 dana od ispostavljene fakture, što je standardni rok plaćanja i u zemljama Evropske unije.

U Agenciji za registraciju preduzeća (biznisa) Kosova  može se vidjeti da je vlasnik NPT Kosovo Tobacco SHPK - Mersim Govori.

Mafijaško bratstvo i jedinstvo

Taj čovjek, prema podacima crnogorskog Centralnog registra privrednih subjekata (CRPS), izvršni je direktor i ovlašćeni zastupnik kompanije "Mont Gro Tobacco", koja je registrovana u Slobodnoj zoni (Free zone) luke Bar. Mont Gro Tobacco ima ugovor sa državom Crnom Gorom o obavljanju djelatnosti u slobodnoj zoni te luke, gdje ima brojne pogodnosti za poslovanje.

Kao vlasnik Mont Gro Tobacco, koja je osnovana u aprilu 2010. godine, vodi se Dauti Kurtalji. Hrvatski medij pisali su o Kurtaljijevim vezama sa albanskom mafijom u toj zemlji još prije deset godina. Pozivali su se i na podatake policije da je Kurtalji povezan sa Srećkom Kestnerom, švercerom cigareta osuđenim u Njemačkoj i crnogorskim kriminalcem Ratkom Đokićem, koji je likvidiran 2003. u Stockholmu.

Ofšor firme i cigarete

Pored kompanije New Eastern Management, kao krcatelj cigareta u luci Bar u 2014. godini pojavljuje se i ofšor firma sa Britanskih djevičanskih ostrva (BVI)  “Cais Ventures Group Ltd” i Panamska  “Velex Europe Corporation”.

“Cais Ventures Group Ltd” je u Baru ukrcala 2.774 kilograma cigareta, nepoznatog brenda, na brod “Vega Epsilon” registrovan u Liberiji 25. septembra 2014. godine. Kao mjesto te isporuke navedena je libijski grad Misurata. Sa druge strane panamska ofšor kompanija “Velex Europe Corporation” prema carinskim papirima je u dva navrata u 2014. godini ukrcavala u brod “Yong Gi” cigarete “Eva slims”, “Royal blue”, “Pine blue”, “Jim filter king”, “Pine red” i “Rgd magnum” od ukupno više od 100.000 kilograma za luku Tobruk u Libiji.

Brod “Yong Gi”, koji je promijenio ime u “Simone” grčka obalska straža zaustavila je 15. januara prošle godine kod luke Kalamata jer se nije javljao na radio pozive lučkih vlasti. Tada je provjerom utvrđeno da je imao brojna oštećenja i da se nije znala destinacija ka kojoj plovi. Nije čak imao ni IMO broj. IMO broj je identifikacijski broj koji u skladu sa međunarodnim konvencijama mora biti dodijeljen brodu, vlasniku broda ili kompaniji. Taj broj je uveden radi pomorske sigurnosti i sprečavanja pomorskih prevara.  Brod “Yong Gi” u luci su grčki džavni organi iz bezbjednosnih razloga držali više od četiri mjeseca.

Slični brodovi nerijetko se koriste za šverc.

Autori istraživanja Vladimir Otašević, Marko Vešović i Hasan Hajdar Dijab  nagrađivani su novinari-istraživači Centra za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CIN-CG), crnogorske dnevne novine „Dan“ i hrvatskog „Večernjeg lista“. 

Serijal priča "Dosije dim" je objavljen u saradnji sa njemačkom medijskom kućom Dojče Vele (DW).

Po crnogorskim opštinama milioni  se slivaju u ruke privilegovanih, na nezakonit način.  Budva i Jelići su u fokusu, ali sličnih priča ima širom zemlje. Slikovit je primjer Opštine Kolašin, kojom Centar za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CIN-CG) započinje serijal o korupciji na lokalnom nivou.

Bivši predsjednik Opštine Kolašin Mileta Bulatović, nakon što je razriješen sa funkcije u avgustu 2011,  primao je desetine hiljada eura iz budžeta.  „Od septembra 2012, kada mu je prestalo pravo na nadoknadu, do kraja marta 2016, kada je razriješen svih dužnosti Bulatoviću je primio 47.000 eura, iako je to bilo mimo propisa. Na taj iznos idu i porezi i doprinosi od 31.500 eura. Dakle, ukupno – 78.500 eura.“, tvrdi za CIN-CG Željka Vuksanović, aktuelna predsjednica Opštine Kolašin. Navodi i da su prestali da isplaćuju platu Bulatoviću, kada su došli na vlast, ali on je Opštinu tužio. I dobio je spor.  Slučaj je sada na reviziji. Vuksanovićeva je na funkciju stupila u decembru 2014, uz podršku tadašnje opozicije, preuzimajući vlast od dvojca Mileta Bulatović-Mile Šuković, koji je vedrio i oblačio jednim od najljepših gradova sjevera oko dvije decenije.

Rješenje kojim se Bulatoviću produžava pravo na naknadu zarade i nakon zakonskog roka od godinu  dana po prestanku funkcije, potpisao je Darko Brajušković, bivši predsjednik Opštine, 14. novembra 2012, pozivajući se na član 35 Zakona o državnim službenicima. Taj član predviđa „da se pravo na naknadu može produžiti još godinu dana ukoliko u tom vremenu lice stiče pravo na penziju“.  Ali, po isteku tog roka Bulatović nije otišao u penziju, već na drugu poziciju.  I to uprkos činjenici da je 27.11. 2013. od Fonda penzijsko invalidskog osiguranja (Fond PIO) dobio rješenje o „potpunom gubitku radne sposobnosti,“ na osnovu kojeg je uz dodatnu dokumentaciju mogao da ostvari penziju.

U januru 2013. Skupština opštine Kolašin ugovorom o preuzimanju zaposlenog  (iako u tom momentu bivši predsjednik nije zaposlen, već samo prima nadoknadu),  Bulatovića preuzima na neodređeno vrijeme. I to na poziciji savjetnika za zaštiu životne sredine predsjednika Skupštine opštine - saborca Mila Šukovića. To rješenje potpisuju  Šuković i Brajušković.

Bulatović tu poziciju pokriva do marta 2016, kada ga razrješava  Skupština Opštine, koja se poziva na rješenje Fonda PIO, staro gotovo dvije i po godine, kojim je utvđeno da je Bulatović  „potpuno radno  nesposoban“.

Više bivših funkcionera iz ove opštine zadržalo je privilegije nakon što su im prestale funkcije, tvrdi aktuelna predsjednica Vuksanović.

Navodi primjer Marte Šćepanović, nekadašnje glavne administratorke Kolašina.

Šćepanovićevoj od novembra 2012. godine „miruju prava i obaveze, zbog izbora na funkciju poslanika u Skupštini CG“. Međutim, Šćepanovićeva je bila izabrani funkcioner u opštini, a licima kojima prestane funkcija ne mogu mirovati prava, niti se oni po prestanku jedne, mogu vratiti na staru funkciju, kaže Vuksanovićeva.

Zanimljivo je i da Mile Šuković, kome je prestala funkcija predsjednika SO Kolašin par godina, i dalje koristi kancelarije u Opštini i nemoguće ga je iseliti. „Tražiću pomoć od novog minsitra, do sada policija oko toga sa nama nije htjela da sarađuje“, kaže Vuksanovićeva.

Ali, korištenje kancelarija, nadoknade i zapošljavanja privilegovanih, samo su dio priče. Kako su za vrijeme tima Šuković-Bulatović korištena državna sredstva najbolje pokazuju računi za gorivo.

U 2008. godini Opština Kolašin je samo Jugopetrolu isplatila do oktobra - 408,520,38 eura.  Za gorivo je Opština plaćala i drugim dobavljačima, pa je ova suma znatno veća. Poređenja radi sada na mjesečnom nivou Opština za ove potrebe troši oko hiljadu eura. Prema podacima opštinske finasijske službe od 1.12. 2014. do danas  protrošeno je oko 15.000 eura za gorivo.

Ako računamo da se za 100 km prosječno (i to luksuznim autom koje  „guta“ više) potoši deset litara goriva, a da je srednja cijena litra jedan euro, onda ispada da su u opštini Kolašin prešli za deset mjeseci, samo gorivom Jugopetrola - četiri miliona i sto hiljada kilometara. Sto dva kruga oko Zemljine kugle!

Opštinski su funkcioneri istovremeno plaćali gorivo i kreditnim karticama. Tako je Mile Šuković preko CKB kartice znao odjednom da plati i po 655 eura za gorivo.

Prema izvodu CKB kartice, u koji je CIN-CG imao uvid, Šuković je na pumpi Jugopetrola u Kolašinu 23. 09. 2010. plaćao devet puta karticom, i to iz minuta u minut. A u junu iste godine, na pumpi Luk oila u Kolašinu, u više transakcija načinjenih za dva minuta, Šuković je platio službenom karticom iznos od 300 eura.

„To je tačno, ali opštinski su računi bili u blokadi i ja sam karticom plaćao goriva i drugima“, rekao je u razgovoru za CIN-CG Šuković naglašavjući da mediji svašta pišu, da bi okaljali bivšu vlast.

Na pitanje kako komentariše da je ranija uprava za samo deset mjeseci potrošila preko 400 hiljada za gorivo, a da ova nova od decembra 2014. do danas, u prosjeku mjesečno troši  hiljadu eura, Šuković je rekao: „To vam sve govori o tome kako se radilo nekad, a kako se radi sada. Mi smo trošili mnogo goriva, jer smo mnogo radili, znate li samo koliko kilometara lokalnih puteva imamo i kakve smo sve radove tim gorivom vršili“, kaže Šuković, naglašavajući da troškovi nijesu bili u njegovoj nadležnosti. Pokušali smo da kontaktiramo Bulatovića, koji je bio odgovoran za opštinski budžet, ali bez uspjeha.

Službenu karticu CKB-a, Šuković je u Beogradu 2008, koristio i  za privatne račune. Oftomološkoj ordinacji Diopta, platio je iznose od 139,55 i 268,64 eura, a Tehnomarketu račun od 100,95 eura. „Tačno je da sam plaćao te privatne račune, službenom karticom, ali samo zato što u Beogradu nijesu primali eure. Kasnije sam to vratio“, kaže Šuković.

Prema izvodu CKB kreditne kartice u periodu od 01.08.2007. do 06.05.2011. Šuković je potrošio 11.649,90 eura. „Za skoro četiri godine to i nijesu neka sredstva“, ističe Šuković za CIN-CG.

S druge strane, Šukovićev vozač, Darko Bulatović, sada predsjednik Sindikata lokalne uprave, je samo u 2008. godini primio 12.000 eura za dnevnice, prema tvrdnjama sadašnje lokalne uprave. Znači - hiljadu eura mjesečno. Ranije je objavljeno i da je Šuković za tri godine  na čelu kolašinske Skupštine, podigao dnevnica u iznosu od oko 21.000 eura. On je demantovao te tvrdnje. Demantovao je i da je u jednom danu platio račun za piće i hranu od 10.000 eura, kako su tvrdili predstavnici akutelne opštinske uprave.

Predsjednica Vuksanović navodi i da su u periodu od januara 2013. do juna 2014. iz opštinskog budžeta ispalćene neosnovano i uvećane zarade službenicima od povjerenja, u iznosu ne manjem od 30.177 eura.

Predmet vezan za isplatu neosnovanih zarada upućen je specijalnom tužiocu, kao i mnoge druge sumnjive transakcije koje je vršila nekadašnja uprava Opštine Kolašin. Iz Tužilaštva, međutim, još nema odgovora.

Prva banka umjesto Kolašinu, porez od Lipke uplatila Podgorici

Nakon preuzimanja vlasti, naslijeđeni su milionski dugovi prethodne uprave. Računi Opštine Kolašin su bili blokirani. „Potrebno je bilo dugih 12 mjeseci i 12 dana da deblokiramo račun. Vjerujem da se radilo o opstrukciji, jer smo jedva dobili kredit“,  kaže Željka Vuksanović, predsjednica Opštine Kolašin.

Ona smatra da pritisci na opštinsku vlast koju ne kontrolišu državne strukture ne prestaju. Navodi primjer: Prva banka porodice Đukanović je 31. maja 2016. umjesto Opštini Kolašin uplatila 216.00 eura - Opštini Podgorica, po osnovu poreza od prodaje kolašinskog hotela Lipka i  parcela na kojima se planira gradnja hotela.  „Trpimo veliku štetu što je Prva banka naš novac uplatila na tuđi račun, navodno greškom, a nakon mog upozorenja nijesu htjeli da nam vrati sredstva, već odgovornost prebacuje na Poresku upravu i na Opštinu Podgorica, koja sada naše pare vraća u tranšama“, kaže Vuksanovićeva.

Ona se obratila ministru finasija i Centralnoj banci Crne Gore (CBCG). Iako je prošlo više od mjesec dana, dio novca je još zarobljen.

„CBCG je upoznata sa ovim slučajem i u okviru svojih zakonom utvrđenih ovlašćenja, već je pokrenula postupak kontrole u Prvoj banci, radi utvrđivanja pravog činjeničnog stanja. Ukoliko u postupku kontrole utvrdi nepravilnosti u poslovanju Banke, CBCG će preduzeti adekvatne mjere za otklanjanje tih nepravilnosti, u skladu sa Zakonom o platnom prometu“, saopšteno je za CIN-CG.

Darko Radunović, glavni izvršni direktor Prve banke, negirao je da se radi o opstrukciji.”Nema govora o političkoj pozadini. Radi se o grešci neiskusne službenice. Zaključno sa 05.07.2016. Opštini Kolašin vraćen je iznos od 135.555, 58 eura. Očekuje se da će ostatak biti vraćen do kraja sedmice,” rekao je Radunović za CIN-CG.

Na uplatnici, u koju smo imali uvid, koju je kupac Lipke predao službenici Prve banke uredno je unijeta šifra računa Opštine Kolašin – 728. Šifra Podgorice je 302. Teško je permutovati ta dva broja.

Milena Perović-Korać i Milka Tadić-Mijović

Rediteljskom i bračnom paru Branislavu Mićunoviću i Radmili Vojvodić bili su na raspolaganju milionski budžeti iz državnih sredstava opredijeljenih za kulturu. Oni imaju svojevrstan monopol, isprepletane veze i konflikt interesa -  suprug je sa nekadašnje pozicije ministra kulture, često opredjeljivao novac za svoje i projekte supruge.

Koliko je sredstava utrošeno, od nezavisnosti do sada, na realizaciju djela ovog para, teško je utvrditi, jer se podaci kriju.
“San o svetom Petru Cetinjskom”, premijerno izveden uoči referenduma, posljednja je predstava koju je na sceni Crnogorskog narodnog pozorišta (CNP) režirao Branislav Mićunović, direktor pozorišta od 1997. do 2007, a zatim ministar kulture u tri mandata. Sada je ambasador u Beogradu.
Ali dok se Mićunović u minuloj deceniji posvetio državnim poslovima i zapostavio rediteljski rad, Vojvodićeva je sve do izbora za rektorku, u jesen 2014. neumorno režirala. Koliko je to koštalo?
Centar za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CIN-CG) je od CNP-a prije više mjeseci tražio podatke o finasiranju svih predstava od referednuma do danas. Iz CNP-a su, međutim, nedavno dostavili samo informacije od 2011. godine, uz obrazloženje da podatke iz ranijeg period ne mogu dati iz tehničkih razloga: “programa za računovodstvo koji se trenutno koristi”, te da za te podatke treba tragati po knjigama, a to je “puno posla”...  I pored toga što smo postigli dogovor da nam dostave cifre za par predstava koje su nas posebno interesovale, postavljenih prije 2011, a koje su režirali Mićunović, Vojvodićeva i njihov sin Veljko, do toga nije došlo. A tih se godina dešavalo, kao  2010-2011, da CNP otvori sezonu premijerom “Revizora” Veljka Mićunovića, da Crnogorsko pozorišno bijenale otvara predstava “Na ljetovanju” Radmile Vojvodić, a da sezonu zatvori “San o Svetom Petru Cetinjskom”, Branislava Mićunovića.
Za prvu crnogorsku operu, “Balkanska carica”, koja je premijerno izvedena 2008. godine, Vojvodićeva je samo od Prve banke braće Đukanović dobila 100.000 eura. Tada Mićunović prvi put sjeda u ministarsku fotelju, a rediteljka je članica Upravnog odbora Prve banke. Koliko je CNP i Ministarstvo izdvojilo za operu - tajna je, ali se zna da je to jedan od najskupljih pozorišnih projekata u istoriji Crne Gore.

Prije dvije godine, kada je Vojvodićeva postala rektorka, i dobila priliku da režira na širem planu - visoko obrazovanje na Univerzitetu Crne Gore, njen sin Veljko Mićunović je postavio svoju drugu predstavu u CNP-u, “Urnebesnu tragediju”. Predstava je koštala 49.141 euro, a Mićunovićev honorar za režiju je iznosio 5.386,18, a za adaptaciju teksta Dušana Kovačevića rektorkin je sin dobio dodatnih 2.154,64 eura.

Prošla, 2015,  je bila prva godina od nezavisnosti,  u kojoj neko od članova porodice Mićunović-Vojvodić nije režirao premijeru u CNP-u. Ali lani je upriličena samo jedna  premijera “ORest in Peace”, u režiji Stevana Bodrože, koja je koštala  55.167,62 eura, a reditelj je dobio honoran od 5.386,61 euro za režiju i 2.154,64 za adaptaciju.
Ove godine Vojvodićeva je režirala zabavu za elitu na centralnom podgoričkom trgu  povodom decenije obnove nezavisnosti. Izveden je i dio iz njene opere “Balkanska carica”. Prema podacima CIN-CG ovaj performans je poreske obveznike koštao više od pola miliona eura. Od Generalnog sekretarijata Vlade tražili smo podatke o troškovima. Ni nakon mjesec dana bilo kakvo obavještenje nijesmo dobili.

Nakon odlaska Janka Ljumovića, koji je od 2008. do novembra prošle godine, bio direktor CNP-a, pozorište se našlo u vakuumu i mjesecima bez direktora. Na kraju, na čelo CNP-a dolazi Branimir Popović, koji je tu funkciju obavljao i od 2003. do 2007. Sačekali su ga dugovi i pozorište oskudnog repertoara.

Direktorica Direktorata za kulturno-umjetničko stvaralaštvo Dragica Milić saopštila je da je Ministarstvo kulture krajem prošle godine izvršilo internu reviziju u CNP-u, koja je pokazala da je u “poslovanju te ustanove bilo samo određenih nepravilnosti”. Samo!
Ranije, 2010. godine, Državna revizorska institucija (DRI), sačinila je izvještaj za CNP. Navedeni su brojni propusti. U izvještaju je naslikana i šema po kojoj ministar Mićunović nalaže CNP-u da od državnih para finansira Kotor Art, festival na čijem je čelu on sam kao predsjednik Organizacionog odbora, ali kao fizičko lice. A onda ministar, kao fizičko lice, određuje da se pare daju za predstavu njegove supruge Radmile Vojvodić - “Na ljetovanju”. I to više od 200.000 eura.
Dok je Mićunović bio ministar kulture, agencija MAPA koja je u vlasništvu Radmile Vojvodić je radila promotivni spot za CNP, kao i za Kotor Art. Ova agencija u svom portfoliju ima saradnju sa Vladom i brojnim ministrima, kao i najznačajnijim državnim i privatnim firmama. Jedan od glavnih klijenata agencije MAPA je DPS - za njih su rađeni promotivni filmovi, štampane brošure, nabavljane kongresne torbe, organizovane izložbe… Samo 2008. godine od državnih organa, da se zna, ova agencija je prihodovala čak pola miliona eura. MAPA je bez tendera, od Vlade dobila i dodatnih 76 hiljada eura za rad na kampanji promocije NATO-a. Dešavalo se i da MAPA, dok je Mićunović bio ministar, za neimenovane projekte dobija direktno od Ministarstva kulture i do 50 hiljada eura… Umjetnost porodičnog poslovanja.
Kada se saberu prijavljena primanja, samo u prošloj godini ovaj je bračni par prihodovao više od 120.000 eura!
Prema imovinskom kartonu Komisije za sprečavanje sukoba interesa, Mićunovićeva ambasadorska plata iznosi 3.413 eura. Prijavio je i dodatnih 200 eura, koje dobija kao profesor na Cetinju. Tvrdi i da bez nadoknade obavlja brojne funkcije: predsjednik Nacionalne komisije za UNESCO, član Senata prijestonice, počasni predsjednik Kotor arta, predsjednik Nacionalnog savjeta za kulturu, član Odbora za pozorišnu umjetnost CANU… U kartonu nije prijavljna nadoknada za status istaknutog kulturnog stvaraoca.
Vojvodićeva od septembra prošle godine kao rektorka prima 1.412 eura, a kao istaknuti kulturni stvaralac mjesečno 715 eura, od agencije MAPA za godinu 11.500 eura, a na osnovu zakupa (nije navedeno čega) prihoduje 35.000 eura. Pored vlasničkog udjela u agenciji MAPA, ona ima vlasništvo i u Prvoj banci.

Za “Zanovića” uzela 13.000, a za “Đilasa” 18.600 eura

Prema podacima dobijenim iz CNP-a, najskuplja predstava 2011. bila je “Konte Zanović”, u režiji Vojvodićeve. Ova koprodukcija Grada teatra Budva i CNP-a koštala je nacionalni teatar  124.803 eura, od čega je za honorare potrošeno 65.520. Najveći dio honorara, gotovo četvrtinu, dobila je Vojvodićeva: za režiju i dramaturšku preradu 11.025,31, pa opet za dramaturšku obradu 2.154,64 eura. Od glumaca najplaćeni su bili Dragan Mićanović sa 6.716,03 i Branimir Popović 5.638,70, zatim Dubravka Drakić 5.100 i Simo Trebješanin 3.484 eura. Ostali glumci - Nada Vukčević, Zoran Vujović, Bojana Knežević, Kristina Stevović, Žaklina Oštir, Dušan Kovačević dobili su po 538 eura.

I dok je Vojvodićevoj honorar za predstavu iznosio više od  13.000 eura, ostali reditelji su te godine dobili znatno manje: Ana Vukotić 2.693,30 (za predstavu “Vjera, nada, ljubav”, koja je koštala ukupno 57.342,69 eura), Johen Carner Erb 5.386,61 (“BB Noć” - 41.854,67), Bojana Mijović 3.231,97 (“Lasice” - 32.437,25), Tamara Vujošević-Mandić 3.201,72 (“Kad su žene imale krila” -   12.823,93)... I sljedeće, 2012. godine, Vojvodićeva dobija najveći honorar u CNP-u za režiju 10.773,22 eura, za komad sa dva glumca “Egzistencija”, koprodukciju sa Kotor artom.  Dio troškova koje je podmirio CNP za ovu koprodukciju bio je 55.426,81 euro. Najskuplja predstava te sezone bila je “Ribarske svađe” (86.089,83) u režiji Ane Vukotić, koja je dobila znatno manji honorar od aktuelne rektorke - 6.464 eura.
Proljeće 2013. godine po kvalitetu obilježava predstava Borisa Liješevića “Očevi su grad(ili)”. Predstava u kojoj na scenu izlazi više od 20 glumaca koštala je CNP svega 19.346,51 euro. Reditelj  Liješević za koncept i režiju dobija 6.463,93 eura, a za otkup teksta 1.077,33.
Na jesen 2013, povodom 60 godina CNP-a, Radmila Vojvodić postavlja “Everyman Đilas”. Predstava sa istim brojem glumaca kao i Liješevićeva, košta pet puta više -  101.164,72 eura. A Vojvodićeva za režiju dobija 11.052,22, a za otkup dramskog djela 7.541,29 eura, dakle više od 18.600!

Zaprepašćena sam Vašim obraćanjem

I bračnom paru Mićunović-Vojvodić poslali smo po par pitanja o njihovim poslovima. Odgovore smo dobili od rektorke Vojvodić: “Zaprepašćena sam Vašim obraćanjem nakon višegodišnjih  medijskih harangi koje sprovodite  pišući o meni, objavljujući u 'Monitoru' i 'Vijestima' gnusne neistine, prizemne  kvalifikacije i paušalne ocjene -  mimo medijskih profesionalnih nazora i standarda i bazične ljudske etičnosti’’.
Uputila nas je da odgovore na pitanja potražimo od CNP-a i Vlade, u kojoj je bila imenovana za člana Počasnog odbora za obilježavanje desetogodišnjice crnogorske nezavisnosti. “Tamo možete pouzdano provjeriti kako sam bila angažovana, te precizno, mjerljivo i uporedivo, u institucionalnom kontekstu, ustanoviti sve pojedinosti koje Vas zanimaju u teškoj sumnji kojoj me izlažete povodom eventualnog zarađivanja novca na nepošten, odnosno nepropisan način, kako uporno medijski konstruišete na privilegovan način, u privatnim medijima”.

Predrag Nikolić

Fantomska firma “New Eastern Management” najmanje 12 puta u crnogorskoj luci Bar ukrcala je na brodove cigarete za kupca sa područja pod kontrolom libijskih islamističkih terorističkih organizacija bliskih Al kaidi i Islamskoj državi.

Jedna od tih pošiljki zaustavljena je u martu prošle godine u Grčkoj, pod optužbom da se radi o švercu cigareta.

Firma “New Eastern Management” ukrcala je tada cigarete brendova "cooper", "Gr" i "royal blue", vrijedne 35 miliona eura na brod “Zahra”.

Pošiljku je trebalo da primi firma registrovana u Bengaziju - "Umal Belur Shipping".

Bengazi je tada bio u rukama radikalne islamističke - terorističke grupe Ansar al-Šerijat.

„Zahra“ plovi islamistima

Grčki policajci švercere su uhvatili dok su sredinom marta prošle godine istovarali teret sa broda "Zahra" na obali u zalivu Mjesaras na ostrvu Krit. To je prenijelo nekoliko medija u Grčkoj i Crnoj Gori.

Prema zvaničnom izvještaju crnogorske Uprave carina "Zahra" je isplovila iz luke Bar sa cigaretama 8. marta 2015. godine.

Cigarete sa tog broda  po papirima trebalo je  da budu istovarene u luku Bengazi, koja je do skora bila pod kontrolom radikalnih islamista.

Prateća dokumentacija navodila je da se radilo o 46.062 kilograma cigareta.

Iz Uprave carina saopšteno je da su nakon utovara na brodske štive stavljena carinska obilježja, poslije čega su plombirane sa sedam carinskih plombi.

I drugih 11 brodskih pošiljki cigareta, koje nisu zaplijenjene, bile su namijenjene firmi "Umal Belur Shipping" iz Bengazija.

Slobodna zona u koju ulaz nije slobodan

U Izvještaju o razvoju Slobodne zone (Free zone) luke Bar, Vlade Crne Gore iz juna 2013. godine može se vidjeti da firma “New Eastern Management” ima ugovor sa državom Crnom Gorom o obavljanju djelatnosti u Slobodnoj zoni te luke.

Slobodnu zonu je 2000. godine osnovala Vlada Crne Gore, sa Lukom Bar i Opštinom Bar.

Korisnici Slobodne zone uživaju brojne pogodnosti predviđene crnogorskim Zakonom o slobodnim zonama  - uvoz oslobođen carina, carinskih dažbina i PDV-a, skladištenje robe u bescarinskom režimu na neograničeno vrijeme, najširi krug mogućih djelatnosti i potencijalnih korisnika, niska stopa poreza na dobit, uprošćene procedure...

U vladinom izvještaju piše i da “New Eastern Management” cigarete za promet odlaže u “skladištu 25” u Slobodnoj zoni luke.

Nije poznato da li u tom skladištu još ima cigareta te firme.

Novinari istraživači pokušali su da dođu do skladišta 25 u Slobodnoj zoni  barske luke, međutim na ulazu ih je zaustavilo obezbjeđenje, uz obrazloženje da ulaz nije slobodan.

Šverc cigareta ne interesuje policiju i tužilaštvo. Prema carinskim dokumentima sve brodske pošiljke cigareta u libijsku luku Bengazi firme “New Eastern Management” odrađene su iz luke Bar prije zapljene cigareta u Grčkoj.

Iz Uprave carina nisu se mogle dobiti informacije da li “New Eastern Management” i dalje krca cigarete na brodove za Libiju.  Nema naznaka ni da su iz crnogorskog tužilaštva i policije pokrenuli bilo kakvu istragu zbog šverca cigareta, preko firme koja ima skladište u luci Bar.  U donjem desnom uglu carinskih prijava svih ukrcaja cigareta fantomske firme iz Slobodne zone luke može se vidjeti i pečat barske “Optimum Company”, čiji je jedan od vlasnika Radivoje Orlandić, nekadašnji javni funkcioner i odbornik Skupštine opštine Bar.

Bosanska veza 

Firma “New Eastern Management” krcala je nekoliko brendova iz Grčke, Ujedinjenih Arapskih Emirata (UAE) i Bosne i Hercegovina (BIH). Među njima je i “royal blue” Fabrike duhana Sarajevo.

Prema podacima sa sajta Agencije za duvan, licencu za uvoz cigareta “royal blue” za crnogorsko tržište ima isključivo podgorička firma "Plus", koje, međutim, nema među licenciranim izvoznicima cigareta.

U Centralnom registru privrednih subjekata (CRPS) može se vidjeti da je osnivač firme "Plus" kompanija "Rokšped", koja takođe nije među licenciranim izvoznicima Agencije za duvan.

"Rokšped" je firma crnogorsko-albanske porodice Stanaj i ranije je dovođena u vezu sa švercem cigareta, međutim iz te kompanije to su negirali.

U dokumentaciji iz Uprave carina o transportu cigareta u Libiju ne pominje se ni "Rokšped" ni kćerka firma te kompanije - "Plus", tako da nema dokaza da je povezana sa spornim pošiljkama.

Izvršni direktor firme "Plus" je Prokopije Perić, koji je prije dvije godine radio i u firmi "Rokšped".

"Kompanija Plus je zvanični uvoznik kompanije Fabrika duhana Sarajevo koja je vlasnik brenda “royal”.

“Mi smo registrovali brend “royal” od 18 cigareta u paklici, ali nikada nismo uvezli ovu vrstu cigareta, jer je u međuvremenu došlo do izmjene Zakona o ograničavanju upotrebe duvanskih proizvoda koji je zabranio uvoz paklica koje sadrže manje od 19 cigareta", kazao je Perić.

Na novinarsko pitanje istakao je da nikada nije čuo za komanije “New Eastern Management” i "Umal Belur Shipping".

"Nikada nisam sarađivao, niti kompanije za koje sam radio i radim, sa bilo kojom kompanijom iz Libije", kazao je Perić.

Bugarska veza 

Na stranici Linkedin profila Perića piše da je od aprila 2012. do marta 2013. bio direktor prodaje bugarske kompanije "Bulgartabac", koja se bavi proizvodnjom i prodajom cigareta u toj zemlji i inostranstvu.

"Bulgartabac" je u Turskoj optuživan za šverc cigareta svog brenda "Prestige" preko Turske ka državama sa kojima se graniči - Siriji, Iranu i Iraku.

To je u maju prošle godine objavio turski medij "Milliyet" pozivajući se na izvještaj Turskog odbora za istraživanje finansijskog kriminala (MASAK).

Bugarski medij "Bivol.bg" iste godine objavio je serijal dokumentovanih tekstova o malverzacijama kompanije "Bulgartabac" i njenih čelnika.

Između ostalog "Bivol.bg" je objavio detalje  pisma koje je pristiglo američkoj ambasadorki u Sofiji Mersi Rajs, a koje su potpisale tri osobe čija puna imena redakcija tog medija nije objavila o čelnicima te kompanije, političarima i njihovim vezama u šemi šverca cigareta.

U tom pismu su opisani i detalji o podacima bugarskog tužilaštva iz 2010. godine o poslovno-finansijskim vezama čelnika firme “Bulgartabac” sa fondacijom radikalnih islamista “Al Waqf-Al Islami”.

Prema podacima sa sajta crnogorske Agencije za duvan firma "Plus" je licencirani uvoznik brendova cigareta firme "Bulgartabac" u Crnoj Gori.

Među cigaretama koje su na listi za uvoz u Crnu Goru je  između ostalog i brend "prestige".

"Kompanija Plus  je zvanični i ekskluzivni uvoznik cigareta Bulgartabac za tržište Crne Gore. S obzirom da se bavite ovom temom, pretpostavljam da znate da kao uvoznik koristimo akcizne markice za tržište Crne Gore i da se takav proizvod ne može izvoziti niti prodavati nigdje van tržišta Crne Gore. Kompanija Plus d.o.o. ne izvozi cigarete proizvođača Bulgartabac, niti ima ovlašćenje od proizvođača za tu vrstu trgovine", istakao je Perić.

Makedonska veza i saradnja sa Duvanskim kombinatom

Firme "Rokšped"  i “Plus” nisu jedine koje u Crnoj Gori sarađuju sa bugarskom kompanijom.

Tu je i podgorička firma "Europrogres", koju je prema podacima CRPS 18. septembra 2007. godine osnovao Makedonac Milorad Kitanovski.

Makedonski i bugarski mediji pisali su ranije o vezama Kitanovskog sa malverzacijama teškim osam miliona eura tokom privatizacije državne firme "Makedonija tabak", u kojoj je bio direktor.

Njegova  firma "Europrogres" vodi se kao distributer duvanskih proizvoda bugarske firme, koja se povezuje sa islamistima.

Na Linkedin profilu Kitanovskog piše da ima odličnu saradnju sa firmama "Bulgartabac" i Duvanskim kombinatom Podgorica (DKP), koji je ugovorno vezan sa firmom  “Liberty Fze” iz Ujedinjenih Arapskih Emirata (UAE) povezanom sa kupcima sa područja pod kontrolom libijskih radikalnih islamista.

Sada bivši izvršni direktor DKP-a Slavoljub Vukašinović potvrdio je novinarima istraživačima da je njegova firma imala saradnju sa Kitanovskim."Mile Kitanovski je jedan od značajnijih persona duvanskog biznisa u regionu. Inače, teško možete naći nekoga ko sa DKP-om nije imao korektnu saradnju.

Od kompanije Mileta Kitanovskog smo prije par godina kupili kamion duvana u listu. Duvana koji nam je odgovarao po kvalitetu i cijeni. Takođe, na ITTA prezentaciji, koja je od regionalnog značaja, a čiji je jedan od organizatora i Mile Kitanovski, DKP je prošle i pretprošle godine - učestvovao i tamo su naši proizvodi ocijenjeni visokim ocjenama za šta smo dobili priznanja", kazao je Vukašinović.

Autori istraživanja Vladimir Otašević, Marko Vešović i Hasan Hajdar Dijab su nagrađivani novinari-istraživači Centra za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CIN-CG), crnogorske dnevne novine „Dan“ i hrvatskog „Večernjeg lista“.

Švercovane cigarete iz Crne Gore transportuju se brodovima i kupcima sa područja pod kontrolom libijskih islamističkih terorističkih organizacija bliskih Al Kaidi i Islamskoj državi.

Libija je, prema navodima crnogorskog Zavoda za stratistiku (MONSTAT)  i pored ratnog stanja u toj zemlji, najveći uvoznik duvanskih proizvoda iz Crne Gore.

Samo u 2013, 2014. i 2015. godini iz Crne Gore u tu zemlju izvezeno je čak 3.408.090 kilograma cigareta.

Crna Gora doduše izvozi duvanske proizvode u još 12 zemalja. Ali kada se sabere izvoz cigareta iz Crne Gore u svih tih 12 zemalja dobije se cifra koja nije ni približna količini koja se izveze u Libiju.

Crnogorska Uprava carina više mjeseci odbijala je zahtjeve za slobodan pristup podacima o izvozu cigareta iz luke Bar u Libiju.

Kada su konačno stigli, i filterovani podaci su ukazivali na pošiljke cigareta u libijske luke Tobruk, Misurata i Bengazi.

U većem dijelu carinskih dokumenata nema podataka o brendu transportovanih cigareta, iako su ti podaci morali biti navedeni.

U dokumentaciji se može vidjeti da najmanje četiri kompanije registrovane u libijskoj luci Bengazi godinama kupuju cigarete preko Crne Gore.

Radi se o kompanijama - “Al Manaraa Company”, “Al Watania Company”,  “El Jabul Company” i  “Umal Behar Shipping”.

Libijska luka pod kontrolom radikalnih islamista

Dok je lukom Tobruk upravljala međunarodno priznata vlada Libije premijera Abdulaha al-Tinija, luka u Bengaziju prema prošlogodišnjim izvještajima londonskog "Gardijana" bila je u rukama radikalne islamističke grupe „Ansar al-Šerijat“.

Ta teroristička grupa se  u jednom izvještaju Stejt Dipartmenta  sumnjiči da su njeni pripadnici  2012. godine organizovali napad na američke diplomate u Bengaziju.

Iz ambasade Srbije u libijskom Tripoliju su u telefonskom razgovoru potvrdili da je "luka u Bengaziju do skoro bila u rukama radikalnih islamista"  - tačnije, do februara ove godine.

I izvori iz libijske obavještajne službe bliske međunarodno priznatoj vladi u Tobruku potvrđuju da se velike količine cigareta prebacuju iz crnogorske luke Bar i jedne italijanske luke prema lukama u Bengaziju, Misrati i Tripoliju u djelovima koje kontrolišu radikalni islamisti.

Prema dokumentaciji crnogorske Uprave carina, od 2013. do 2015. godine najviše pošiljki cigareta iz luke Bar upućeno  je upravo u luke Bengazi i Misurata.

Bliskoistočna prodajna mreža

Osim na libijsko tržište, cigarete se, prema tvrdnjama izvora isporučuju u Egipat, Alžir, Tunis, Liban i Siriju.

U nekoliko navrata policija je hvatala krijumčare i plijenile cigarete. O nekim zapljenama su izvještavali i mediji. Libijski izvor iz obavještajne službe tvrdi i da se ilegalnom preprodajom cigareta ne bave samo krijumčari već i razne militantne i terorističke grupe koje se na taj način i finansiraju.

Prema tim navodima  gotovo je nemoguće spriječiti krijumčarenje zbog anarhije koja vlada u Libiji, gdje se osim dviju vlada, u Tripoliju i Tobruku, za vlast bori i više od 1.200 različitih militantnih i islamističkih skupina.

Švercerske pošiljke i firma iz Ujedinjenih Arapskih Emirata

Carinici su dostavili podatke u kojima se može vidjeti da je prilikom svakog transporta u 2013. godini u luke Bengazi, Misurata, ali i u Torbruk krcatelj cigareta u luci Bar bila firma “Liberty Fze” iz Ujedinjenih Arapskih Emirata (UAE).  Kompanija “Liberty Fze” je godinama ugovorom poslovno povezana sa Duvanskim kombinatom u Podgorici  u stečaju (DKP), kojim je do februara ove godine upravljala država Crna Gora. Sada bivši izvršni direktor DKP-a Slavoljub Vukašinović u nekoliko navrata je u crnogorskim medijima isticao da njegova kompanija sa firmom  “Liberty Fze” ima ugovor koji im omogućava legalnu proizvodnju cigareta egipatskog brenda “kleopatra” i da nema šverca.

Na pitanje da li je upoznat sa činjenicom da cigarete iz Crne Gore završavaju u rukama libijskih terorističkih grupa povezanih sa Islamskom državom, Vukašinović je kazao da “bi bilo najbolje da iz Crne Gore pošalje jednu dobro opremljenu jedinicu koja će kontrolisati da se cigarete ili bilo koja roba koja je upućena iz države ne prodaje terorističkim grupama”.  Potom je dodao: “Da li zaista mislite da grupe o kojima govorite čekaju tovar iz Crne Gore da zadovolje svoju želju za nikotinom ili za ekstra profitom? A možda pošiljke cigareta iz ostalog dijela svijeta, terorističke grupe zaobilaze? Ili, možda su sukobi u Libiji i izazvani i podstaknuti tovarima koji dolaze iz Crne Gore? I sve tako redom mogli bi se sprdati na račun Vašeg pitanja”.

Crnogorska „kleopatra“

Sa druge strane, pošiljke cigareta za koje Vukašinović tvrdi da su legalne često su bile plijenjene u inostranstvu.

Upravo su cigarete “kleopatra” iz DKP-a nekoliko puta u posljednjih pet godina zaplijenjene  u Grčkoj zbog sumnji u šverc.

Grčki istražni organi su krajem marta prošle godine zaustavili  brod “Genc 3”, sa 146,5 tona cigareta tog brenda. Brod je je isplovio iz Luke Bar. Cigarete su bile vrijedne gotovo 20 miliona eura, Iz Uprave carina tada je zvanično odgovoreno da je cigarete DKP poslao u luku Tobruk u Libiji. I tada je krcatelj bila firma “Liberty Fze”. Prema podacima grčkog portala “tharrosnews.gr”, zbog te zapljene oglasile su se i egipatske vlasti, koje su proslijedile dokument u kome je navedeno da su cigarete “kleopatra” iz Crne Gore lažne i da se radi o imitaciji.
Egipatski brend nekoliko godina proizvodio se u DKP-u, kojim od februara gazduje arapska kompanija “BMJ Industries FZ - LLC” iz Ujedinjenih Arapskih Emirata. Predstavnik te arapske firme i čovjek koji sada upravlja DKP-om je Baranin Isat Boljević, dugogodišnji prijatelj Srećka Kestnera, švercera cigareta osuđenog u Njemačkoj.

Na paklicama cigareta "kleopatra" proizvedenim u podgoričkom DKP-u stoji oznaka da su proizvodene u Egiptu. Iz Egipta je još 2012. godine najavljena tužba zbog falsifikovanja ovog brenda. Do danas nema podataka da je ta tužba ikada podnijeta.

I firma bivšeg odbornika u mreži pošiljki

Novinari su tokom istraživanja uspjeli da dođu i do ugovora DKP-a sa kompanijom ”Liberti Fze”. Interesantno je da u tom ugovoru nema ni riječi o tome da će crnogorska firma za potrebe kompanije iz UAE proizvoditi cigarete “kleopatra”.

U izvještaju koji je u septembru 2013. godine iz DKP-a stigao u crnogorski parlament može se vidjeti da je DKP cigarete “kleopatra” u velikim količinama počeo da izvozi od 2012. godine.

U dokumentima Uprave carina dostavljenim krajem aprila ove godine može se vidjeti da je prosječno po pošiljci u Libiju transportovano po desetak kontejnera cigareta.

U donjem desnom uglu carinskih prijava ukrcaja cigareta može se vidjeti i pečat barske firme “Optimum Company”, čiji je jedan od vlasnika Radivoje Orlandić, nekadašnji javni funkcioner i odbornik skupštine Opštine Bar.

Vladimir Otašević, Marko Vešović i Hassan Haidar Diab -

Autori istraživanja su nagrađivani novinari istraživači Centra za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CIN-CG), crnogorske dnevne novine "Dan" i hrvatskog "Večernjeg lista".