Baranin Isat Boljević, predstavnik arapske kompanije koja je od Vlade Crne Gore preuzela Duvanski kombinat u Podgorici (DKP) godinama je preko Hrvatske kršeći zakon te zemlje prebacivao novac na inostrane račune osuđenog švercera cigareta Srećka Kestnera, zbog čega mu je sudjeno u toj zemlji.
Boljević je u više navrata na račun Kestnera prenio svotu od skoro milion eura.
Centar za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CIN-CG) došao je do podatka da je protiv Boljevića u Hrvatskoj u 2009. godini vođen postupak - zbog kršenja Zakona o sprječavanju pranja novca i finansiranja terorizma i tadašnjeg Zakona o deviznom poslovanju, te da mu je oduzeto ukupno 180.000 eura.
Hrvatski organi otkrili su da je u februaru i martu 2009. Boljević u tu zemlju u dva navrata unio po 90.000 eura u kešu, koji prethodno nije prijavio, a koji je deponovao u jednoj banci u Dubrovniku.
Inspektorat hrvatskog Ministarstva finansija protiv njega je početkom juna 2009. godine pokrenuo postupak, koji je okončan sredinom oktobra iste godine.
Boljević je oglašen krivim za kršenje zakona - kažnjen je sa 10.000 kuna i oduzimanjem neprijavljenog novca od 180.000 eura.

Tokom procesa nije uspio da objasni porijeklo novca i zašto ga je unio u tu zemlju.
Tvrdio je da je kupio stan u Podgorici od Srećka Kestnera, koji ima i hrvatski pasoš, i da je zato iznosio keš iz Crne Gore.
Priložio je inspektorima kupoprodajni ugovor i saopštio da je Kestnerov zahtjev bio da mu novac za taj stan uplati preko banke, koja se nalazi na hrvatskoj obali.
Tokom istrage, međutim, hrvatski su organi utvrdili da je ugovor o kupoprodaji stana sa Kestnerom u visini od 125.000, a ne 180.000 eura, te da je sačinjen dvije nedjelje nakon što je Boljević novac unio u Hrvatsku.
Pored toga, istraga je došla i do podatka da je Boljević u periodu od 2005. do 2008. godine preko hrvatske banke, mimo znanja nadležnih organa u toj zemlji, prenio Srećku Kestneru i njegovoj supruzi na račune u Tunisu i Jordanu - 882.900 eura!
Boljević nije uspio valjano da se opravda pred hrvatskim institucijama, iako je u više postupaka pokušavao da vrati oduzeti novac.
On se na odluku Finansijskog inspektorata hrvatskog Ministarstva finansija žalio Visokom prekršajnom sudu Hrvatske, a kasnije i Ustavnom sudu te zemlje. Ni jedan sud Boljeviću nije vratio 180.000 eura.
Predmet je stigao i do Evropskog suda za ljudska prava u Strazburu, u kojem se nalazi Boljevićeva tužba protiv Hrvatske.
U razgovoru sa novinarom CIN-CG, Boljević je potvrdio da je novac nosio Kestneru sa kojim je prijatelj 20 godina.
"U Hrvatskoj su mi oduzeli legalan novac, koji sam posjedovao od prodaje lokala u Ulcinju. Za taj novac kupio sam stan od Srećka Kestnera u Podgorici i trebalo je pare da mu predam, međutim one su oduzete. Iako smo napravili ugovor taj stan nikada nisam preveo jer novac nije došao do Kestnera", rekao je Boljević.
Na pitanje kako objašnjava transfer više od 800.000 eura na račune Kestnera u Tunisu i Jordanu, Boljević je kazao da se opet radi o novcu od prodaje nekretnina.
"Ne mogu sad da se sjetim tačno, ali bila je u pitanju prodaja kuće na Starom aerodromu, odnosno to je bio Kestnerov novac, koji je dobio kad je prodao kuću. Mi smo prijatelji 20 godina. Nadležni u Hrvatskoj nisu sporili porijeklo novca, već to što ga nisam prijavio", kazao je novinaru CIN-CG Boljević.

Svi poslovi vode u Dubai

Firma "BMJ Industries FZ - LLC" iz Ujedinjenih Arapskih Emirata (UAE), koju zastupa Boljević, od ove godine upravlja državnim Duvanskim kombinatom u Podgorici.
Arapi su odlučili da kupe DKP, iako se ta firma godinama u stečaju, a u medijima se povezuje i sa švercom cigareta, u kojem prednjači egipatski brend "Cleopatra".
Novi kupac DKP-a ima sjedište u Dubaiju, koji prema medijskim izvještajima iz ranijih godina važi za čvorište šverca cigareta za sjevernu Afriku, Aziju, Bliski Istok, ali i navodno za neke evropske zemlje, poput Italije, Francuske, Španije i Češke.
I osuđivani švercer cigareta Srećko Kestner ima sjedište u Dubaiu. Menadžer je tamošnje firme "Walford Tobacco".
Na zvaničnom sajtu te firme "walfordtobacco.com" piše da je Walford Tobacco Company proizvođač cigareta sa potencijalom da postane vodeća kompanija u svom domenu. “WTC posluje uglavnom na tržištima zemalja Bliskog Istoka i Afrike, ali i u Evropi i Aziji", piše na sajtu.
Početkom novembra 2012. godini zemaljski sud u njemačkom gradu Hof, osudio je Srećka Kestnera na godinu i po zatvora uslovno, zbog šverca cigareta u prvoj polovini devedesetih.
Pored uslovne kazne, Kestner je kažnjen i sa 30.000 eura, prenio je tada njemači list “Augsburger allgemeine”. Kestner je prethodno priznao krivicu, kako je javila Bavarska TV. U procesu je bilo riječi jedino o prekršajima iz 1992. godine, koji se tiču kršenja embarga uvedenog protiv tadašnje SRJ.
O samom švercu cigareta nije se raspravljano u tom procesu. Optuženi je objasnio da je organizovao transporte cigareta iz Holandije preko Njemačke za Crnu Goru i da je za to dobio 12.000 dolara.
“Žao mi što sam to radio”, kazao je on tada u Sudu. Kestner je u prošlosti premijera Mila Đukanovića označavao kao
pravog kuma šverca cigareta.
“O tome optuženi u Hofu nije rekao ni riječ”, pisalo je na sajtu
“br.de”, koji je podsjetio da se protiv Kestnera preko 20 godina vodila istraga. Prije 15 godina Kestner je opisivao detalje oko šverca cigareta i u intervju za hrvatski medij "Nacional" čiji je glavni urednik bio Ivo Pukanić, koji je u 2008. godini ubijen (nalogodavac ubistva ni danas
nije poznat).
CIN-CG je putem mejla Kestneru proslijedio pitanja, o njegovoj eventualnoj povezanosti sa privatizacijom DKP-a i vezama sa Boljevićem, koji je sada očito jedan od glavnih ljudi u ovoj podgoričkoj fabrici, ali odgovor nije stigao ni nakon nekoliko dana.

I Isat Boljević je kao Kestner hapšen zbog šverca cigareta. U
februaru 2004. godine Boljević je osumnjičen kao vlasnik i direktor preduzeća "Zaljevo komerc" zbog sumnjive isporuke 429 paketa cigareta “Danhil” u BiH, koju je navodno pratila fiktivna dokumentacija.
Ukupna vrijednost cigareta, koje su tada navodno bile namijenjene crnogorskom tržištu, bila je oko 220.000 eura.

Vraća li se Kestner u Crnu Goru?

Srećko Kestner je devedesetih bio jedan od glavnih ljudi koji je ovdje poslovao sa cigaretama. Međutim Crnu Goru napušta nakon intervjua u hrvatskom "Nacionalu", koji je bio neka vrsta optužnice.
Naime tada je kao insajder Kestner detaljno objasnio sistem šverca cigareta i pomenuo imena vodećih figura na političkoj sceni Crne Gore.
Posebno je osvijetlio ulogu u tim ilegalnim aktivnostima premijera Đukanovića.
Prije desetak godina Kestner i njegova supruga Suzana dali su punomćje advokatima da u njhovo ime i za njihov račun prodaju ili daju u zakup imovinu u Tuzima.
Kestneri u tom dijelu Podgorice, medjutim, i danas posjeduju hiljade kvadrata imovine.
Krajem 2014. godine, Kestner je oglasio i prodaju atraktivanog placa naspram hotela “Maestral” na rtu Šipkov krš u Pržnu - za dva miliona eura.
Međutim,"Vijesti" su u junu prošle godine objavile da je budvanski Sekretarijat za prostorno planiranje i održivi razvoj izdao Kestneru urbanističko-tehničke uslove za izradu investiciono-tehničke dokumentacije za gradnju luksuzne vile na tom lokalitetu. Znači li to da se Kestner vraća u Crnu Goru? I da je sada, kad njegov blizak prijatelj vodi DKP, opet poželjni partner crnogorske vlasti u duvanskim poslovima.

Vladimir Otašević

Od nezavisnosti do danas, Ministarstvo kulture je putem konkursa za kinematografiju iz budžeta izdvojilo preko dva miliona eura. Skoro milion i po eura izdvojeno je za 16 dugometražnih igranih filmova crnogorskih autora. Od toga su samo tri prikazana u crnogorskim bioskopima.

Većina i pored dodijeljenog novca još nije ni snimljeni, a izvještaji o potrošenim novcima i sudbinama projekata nijesu dostupni. Prikazani su omnibus studenata režije FDU Cetinje Ljubav-ožiljci; Posljednje poglavlje, Nemanje Bečanovića i Dječaci iz ulice Marksa i Engelsa, Nikole Vukčeviča.

Za vrijeme mandata Predraga Sekulića, 2007. godine, Komisija za kinematografiju koju su činili predsjednik Goran Bulajić i članovi Andrej Nikolaidis i Mirjana Drljević, podijelila je 123.000 eura za šest projekata.

Podršku od 60.000 eura za scenario dobio je Radoslav T. Stanišić, za dugometažni film o deportaciji BiH izbjeglica Noć crvenih palmi, u produkciji Podgorica filma. Zoran Marković, Aleksandar Božović i Darko Ivanović dobili su 20.000 eura za scenario omnibusa Grm od kiše, produkacija NVO 35 mm. A Vladimir Kosić za scenario Zlatna palma, u produkciji doo Baroom, takođe 20.000 eura. Nijedan od ova tri filma nije snimljen.

U ugovorima, u koje je CIN-CG imao uvid, predviđena je obaveza da filmovi budu završeni do kraja 2007, kao i da se Ministarstvu podnosi detaljan izvještaj o utrošku sredstava u pisanoj formi, sa kopijama računa. Ugovor precizira i da u slučaju da se projekat ne realizuje ili da se ne realizuje u predloženom obimu i kvalitetu, Ministarstvo ima pravo da traži povraćaj sredstava. Prema našim informacijama, novac niko nije vratio.

CIN-CG pokušao je da sazna od autora, šta je sa projektima. Nakon dogovora za sastanak, Stanišić se nije više javljao na pozive.

Darko Ivanović za CIN-CG objašnjava da film Grm od kiše nije još snimljen jer ima problema sa dodatnim finansijama. Ističe da se radi o omnibusu od tri filma, od po 30 minuta, sa tri reditelja, a projektovani troškovi su, kako navodi, 150.000 eura.

Pored novca od Ministarstva kulture, film Grm od kiše je 2008. dobio dodatnih 21.000 eura. I to na Konkursu za raspodjelu dijela prihoda od igara na sreću. ,,Za dobijeni novac uradili smo 50 odsto jednog i po 20 odsto od druga dva filma. Nijesmo uspjeli godinama naći dodatne finansije. Čekamo, razgovaramo sa potencijalnim sponzorima, nadamo se. Nijesmo odustali što je najbitnije’’. Ivanović navodi da su Ministarstvo kulture izvijestili o svemu u dopisu iz aprila 2014. Skoro sedam godina nakon roka da snime film!

Komentar o sredstvima za kinematografiju pokušali smo da dobijemo i od Ministarstva kulture. Zanimalo nas je da li oni prate kako se realizuju prijekti, dobijaju li izvještaje i da li im oni koji su dobili novac pravdaju sredstva. Tokom tri nedjelje uredno smo slali pitanja. I to više puta. Uzalud, nije bilo odgovora. Ali smo, sa druge strane, dobili od jednog stalnog korisnika sredstava Ministrastva upozoravajuću sms poruku da se ne bavimo raspodjelom novca za kulturu.

Ministarstvo kulture je nedavno, u dopisu Centru za razvoj nevladinih organizacija (CRNVO) najvilo da će pokrenuti spor zbog tri pomenuta filma. Iz Ministarstva su naveli i da zbog obimne dokumentacije, koja nije sistematizovana radi preseljenja na Cetinje, nijesu u mogućnosti da obezbijede uvid u dokumentaciju pojedinih projekata koji su dobili sredstva na konkursima, što su iz CRNVO tražili.

Budžet za film uvećan u vrijeme Mićunovića

Dolaskom Branislava Mićunovića na čelo Ministarstva klulture, budžet za film je uvećan za skoro 100.000 eura. Komisija za kinematografiju u sastavu Stevan Koprivica, dramaturg, reditelj Srdan Golubović i producent Mirsad Purivatra, 2008. godine sufinansira pet projekata sa 220.000 eura.

Izabrana su tri dugometražna filma: Jevanđelje po Jovanu, Nemanje Bečanovića – 80.000, Živim da sebe zaboravim, Željka Sošića – 80.000 i omnibus Ljubav-ožiljci (Miloša Pušonjića, Ivane Ćetković, Mladena Vujačića i Branislava Milatovića) sa 45.000 eura. Iako je Ministarstvo ugovorom obavezalo dobitnike da filmove završe najkasnije za godinu dana od potpisivanje ugovora, sva tri filma su imala premijere tek 2011.

Nakon fijaska prethodna dva konkurs 2009. godine nije bilo raspodjele za kinematografiju, navodno zbog nedostatka novca. A sljedeće godine Ministarstvo je - mimo javnog konkursa - podržalo sa 298.000 eura četiri filma, kojima su ranije na konkursima već dali novac: Mali ljubavni bog (Živim da sebe zaboravim) Željka Sošića; Jevanđelje po Jovanu Nemanje Bečanovića; As Pik Draška Đurovića; i Tenac (Lokalni vampir) Branka Baletića.

Te 2010. godine povećan je i budžet za raspodjelu po konkursu. Iznosio je 345.000 eura. Sufinansirano je 11 novih filmskih projekata. Najviše novca, 115.000 eura, je dobio projekat Ako postoje mrtvi, reditelja Andra Martinovića, koji skupa sa Andrejem Nikolaidisom potpisuje i scenario, u produkciji Artikulacija, čiji je direktor Ivan Đurović. Film ni nakon šest godina nije završen, iako je 2011. izabran u selekciji Cine Link Sarajevo Film Festivala, među deset projekata iz Jugoistočne Evrope koji se preporučuju evropskim filmskim producentima. Ni ta preporuka nije pomogla da se okonča projekat.

CIN-CG je pitao Martinovića šta je sa ovim filmom i kada će biti završen. Nijesmo, međutim, dobili odgovor. Martinović je trenutno direktor Crnogorske kinoteke. Zanimljivo je da je projekat Ako postoje mrtvi, preimenovan nekoliko puta. Posljednja verzija Vrijeme između nas, prošle je godine je i na konkursu za NVO dobila dodatnih 5.000 eura.

U 2010. sa 50.000 eura podržan je i film Granice, kiše, Nikole Mijovića i Vlastimira Sudara, u produkciji Udruženja filmskih stvaralaca CG (UFSCG). Iako je snimanje ove crnogorsko-bosanskohercegovačke koprodukcije počelo 2011, film se još nalazi u postprodukciji.

Iste godine omnibusu Đavolja posla, kojeg kako se navodi u rješenju konkursa potpisuju reditelj M. Eraković, scenarista S. Bošković, D. Tripković i V. Raičević, u produkciji NVO Udruženja studenata FDU, pripalo je 20.000 eura. Nema podataka ni da je počeo da se snima.

Desetine hiljada dijelili za učešće na festivalima

Ministarstvo kulture 2011. nije raspisivalo konkurs za finansiranje novih filmskih produkcija. Te godine budžet je potrošen na prezentaciju filmskog stvaralaštva Crne Gore na Filmskom festivalu u Kanu. Prezentaciju je realizovalo UFSCG. Ministarstvo 2013. po prvi put putem konkursa dodjeljuje i novac za učešće na međunarodnim manifestacijama i festivalima. Po tom je osnovu Artikulacija za učešće na Kanskom filmskom festival dobila 21.000 eura. Ista produkcijska kuća je za Kan i 2014. dobila 16.500, a prošle godine - 13.850 eura.

I 2012. filmski djelatnici iz Crne Gore su ostali bez novca, 110.000 eura je podijeljeno regionalnim rediteljima.

Konkursom je 2013. godine podržano sedam filmskih projekata sa 178.000 eura. Najviše novca opredijeljeno je za dugometražni igrani film Igla ispod praga, scenario i režija Ivan Marinović, čija je producentska kuća Adriatic Western Herceg Novi i producent filma.

Marinovićev scenario je osvojio nagrade na Jerusalem Film Lab radionici, kao i na Cine Link programu Sarajevo Film Festivala. Na konkursu Filmskog centra Srbije 2014. ovaj film je podržan dodatno sa oko 46.000 eura. Kompanija Luštica Develompment je prošle godine sponzorisala film sa 25.000 eura. Premijera Marinovićevog filma se očekuje ove godine.

Za osam filmskih projekata na konkursu 2014. je raspodijeljeno 211.000 eura. Producentska kuća Dogma Željka Sošića, dobila je 40.000 eura u kategoriji dugometražnog igranog filma za Božićni ustanak, koji kao scenarista i reditelj potpisuje Sošić. Radi se zapravo i o seriji, koju kooproducira RTCG sa 100.000 eura. Taj je novac Vlada vanredno dodijelila javnom servisu za ove namjene.

Početku snimanja, u decembru prošle godine, prisustvovao je ministar kulture Pavle Goranović. Kao pokrovitelj potpisana je i Prijestonica Cetinje. CIN CG pokušao je da dođe do podataka da li je i Prijestonica izdvojila sredstva, ali bez rezultata.

RTCG je najavila Božićni ustanak kao ,,prvu igranu seriju sa istorijskom tematikom u istoriji crnogorske televizije’’ za maj ove godine, pred obilježavanje desetogodišnjice nezavisnosti. Autori kažu da se radi o ,,epskoj istorijskoj drami u devet epizoda’’.

Uz Sošića, kao producenti serije navedeni su i direktor TVCG Rade Vojvodić, direktor CNP-a Branimir Popović i novinar Darko Šuković. Umjetnički direktor projekta je pisac Milorad Popović, a stručni konsultant za istorijska pitanja je Novak Adžić.

U kategoriji dugometražni igrani film 2014. dodjeljeno je i 20.000 za film Slučajevi pravde – dvostruka igra, scenariste Aleksandra Radunovića Popaja, u režiji Zorana Markovića Zonja, u produkciji PGS Agency. Film je zamišljen kao nastavak pilot epizode koju je organizacija The Books of Knjige (TBOK) snimila 2012. TBOK je, pored potpore Ministarstva, za ovaj projekat obezbijedio i podršku RTCG u iznosu od 25.000. Iako je emitovanje zakazano početkom prošle godine, do toga nije došlo. Uputili smo pitanja Markoviću šta se desilo sa ovim filmom, ali odgovore nijesmo dobili.

Ugovori potpisani, a novac im stiže naknadno

Na konkursu 2014. u kategoriji razvoj projekta dodjeljeno je po 35.000 eura za Hotel Boka, scenario Maja Todorović i Stevan Koprivica, režija Marija Perović i Au revoir Montenegro, scenario i režija Branko Baletić. Filmovi Perovićeve i Baletića, dobili su na konkursu 2015. (prvom čije rješenje potpisuje novi ministar Pavle Goranović) rekordne sume – Hotel Boka 250.000, a Baletićev projekat pod novim imenom Adieu, Montenegro 200.000 eura.

Iz razgovora sa filmskim radnicima uključenim u ova dva projekta saznali smo da je ovo prvi konkurs u kome novac nije podijeljen nakon potpisivanja ugovora sa Ministarstvom kulture. Sredstva su data uslovno, biće dobijena kada se putem konkursa u regionu i Evropi, sponzorstava, nađu dodatni novci. Radi se o skupim projektima čije će snimanje koštati blizu milion eura.

Za posljednji konkurs za sufinansiranje filmske produkcije (nove i manjinske produkcije) raspisan krajem decembra prošle godine, prijave su se podnosile do 11. februara. Odluke o podržanim projektima još nijesu objavljene.

Usvajanjem novog Zakona o kinematografiji, sredinom prošle godine, stvoreni su preduslovi da se budžet za film značajno uveća. U Ministartsvu kulture su najavili da bi ukupan fond za kinematografiju u 2016. trebao da bude najveći do sada - oko million eura. Međutim, zakonom je precizirano da sve, pa i uplate novca za kinematografiju koji će se prikupljati od Javnog servisa, nacionalnih TV, mobilnih i internet operatera, idu preko Filmskog centra, koji još nije formiran.

Zabrinjavajuća je netransparentnost Ministarstva kulture oko raspolaganja novcem poreskih obveznika. Za razliku od sličnih konkursa u regionu gdje se mogu pročitati sve odluke komisija, obrazloženja i javna saopštenja o praćenju projekata, na sajtu našeg Ministarstva ne mogu se naći elementarne činjenice. Nema odluke o konkursima za pojedine godine, ne objavljuje se često ni sastav članova Komisije za kinematografiju. Ni za jednu odluku nema javno objavljenog obrazloženja. A o praćenju i realizaciji finansiranih projekata - ni slova.

CIN-CG objavljuje bazu projekata koje je finansiralo Ministarstvo kulture:

Finansiranje reditelja 1

Producentske kuće 1

CIN-CG objavljuje dio ugovora i aneksa Ministarstva kulture:

 Ugovori

Predrag NIKOLIĆ

Inspekcija za javne nabavke u protekle tri godine nije podnijela nijednu prekršajnu i krivičnu prijavu, iako na mjesečnom nivou kontrolišu između 20 do 25 državnih ustanova i sve tendere koje one raspisuju.

Nevladin sektor već godinama ukazuje da korupcija u javnim nabavkama postoji, ali da je skrivena. Institut alternativa (IA) navodi da je od 2010. godine potrošeno 1,6 milijardi eura na javne nabavke, da je broj krivičnih prijava zanemarljiv, a presuda nikakav.

Iz Mreže za afirmaciju nevladinog sektora (MANS) došli su do podatka da je korupcija za četiri godine “progutala” oko 169 miliona eura u javnim nabavkama, uz ocjenu da treba jačati kapacitete Inspekcije i povećati broj zaposlenih u njoj, kako bi se postupci kontrolisali na adekvatan način.

Iz Inspekcije, koja funkcioniše u okviru Uprave za javne nabavke, potvrdili su Centru za istraživačko novinarstvo (CIN-CG) da nije bilo krivičnih i prekršajnih prijava. Ističu, međutim, da su za tri godine izrekli 141 mjeru za otklanjanje nepravilnosti i 44 novčane kazne u ukupnom iznosu od 54.750 eura. Sačinili su i 26 službenih zabilješki.

“Prepreke koje utiču na efikasnije sprovođenje inspekcijskog nadzora su nedorečenost zakona, nedostatak prakse i ograničeni administrativni i tehnički kapaciteti”, pojašnjavaju iz Inspekcije za javne nabavke (IJN), koja je do 2014. godine imala samo jednog inspektora. Danas ima tri. Toj je službi za tri godine stigla samo 61 prijava za kontrolu javnih nabavki.

Javne ustanove, kako tvrde iz IJN, često nepravilno sačinjavaju i vode evidencije o javnim nabavkama. Dešava se i da službenici ne ispunjavaju uslove da se bave tom oblašću. Neblagovremeno se često sačinjavaju i objavljuju godišnji planovi javnih nabavki. “Najveći broj nepravilnosti utvrđen je u postupcima ustupanja izvođenja radova, slijede postupci nabavke robe i na kraju usluga”, odgovorili su iz IJN.

Predsjednik Upravnog odbora IA Stevo Muk kazao je za CIN-CG da je zabrinjavajuće da nema ili je zanemarljiv broj krivičnih prijava za nezakonitosti u javnim nabavkama.

On tvrdi da prijave ne podnose ni nadležni organi, kao ni oštećene strane, ali i da tužilaštvo nije u dovoljnoj mjeri aktivno u formiranju predmeta po nalazima državnih institucija. "Otuda, po pravilu, izostaje krivična odgovornost, odnosno do sada nema sudskog epiloga za korupciju u javnim nabavkama", kaže Muk. Nameće se zaključak da oštećene strane u postupcima ne podnose prijavu zbog "straha od odmazde", odnosno zato što se boje da mogu biti diskriminisane tokom sljedećeg učešća u postupcima javnih nabavki, navodi on.

IA je tokom dugogodišnjeg istraživanja naišao na brojne prekršaje, za koje je predviđena novčana kazna, ali ne i na podatke da su odgovorne osobe u tim institucijama sankcionisane zbog toga.

Predsjednik Državne komisije za kontrolu postupaka javnih nabavki Tomo Miljić ranije je za “Vijesti” kazao da ne može da sudi o tome da li se tenderi namještaju. Međutim, rekao je da se dešavaju nepravilnosti, a i da u Komisiji nijesu nadležni da utvrđuju da li su greške posljedice namještanja, neznanja ili nesnalaženja.

Među rijetkim službenicima za javne nabavke, koji i anonimno žele da pričaju o javnim nabavkama, ima i onih koji tvrde da prilikom procedura itekako ima i namještanja. Jedan od njih, koji se javnim nabavkama bavi već deceniju, ispričao je za CIN-CG da se izuzetno rijetko dešava da se prijavi slučaj korupcije, iako ponuđači nerijetko vrše pritisak na službenike - tokom pripremanja tenderske dokumentacije i postupka odlučivanja.

“Postoji i pritisak iznutra, od nadređenih” rejkao je on. “ Oni nekad insistiraju na favozirizovanju određenih ponuđača prilikom sastavljanja specifikacije koja je predmet nabavke, ali i prilikom donošenja odluke“.

Dešava se da nadređeni insistira da se eliminiše onaj ponuđač koji nije ispunio sve uslove, dok se, sa druge strane, ignorišu nedostaci favorizovanog ponuđača. „Ali, rijetko kad se dešava da nadređeni direktno kaže da se tender treba namjestiti“, naglasio je.

Sagovornik tvrdi da su česte nezakonitosti kod tzv. šoping metode, kojom se ralizuju nabavke do 25.000 era, koja je manje kompleksna u odnosu na otvoreni postupak. Tvrdi da su problematični i neposredni sporazumi, koje starješine često zloupotrebljavaju.

I predstavnica MANS-a Ines Mrdović kazala je za CIN-CG da se tenderi često namještaju kroz tehničku specifikaciju, gdje se unaprijed propišu uslovi za određenog ponuđača i na taj način eliminišu drugi koji su povoljniji.

Ona je istakla da su poseban problem javne nabavke za koje ne postoji potreba u datom trenutku ili su potpuno necjelishodne, kao i naknadno potpisivanje aneksa ugovora kojim se povećava njegova vrijednost.

U analizi te nevladine organizacije, koja je urađena u novembru prošle godine, piše da korupcija u sistemu javnih nabavki dodatno jača usled nedovoljnog poznavanja pravnog okvira određenih naručioca. Takvi naručioci, kažu u MANS-u, često nijesu u stanju da sprovode zakon, što neke firme sa većim kapacitetima mogu iskoristiti za sopstvenu korist.

Prema izvještaju Evropske komisije o napretku za 2015. godinu, Crna Gora je umjereno pripremljena za javne nabavke. Potrebno je ojačati kapacitete sprovođenja i primjene sistema javnih nabavki na svim nivoima i sprovesti plan usklađivanja propisa kako bi se potpuno uskladili sa direktivama o javnim nabavkama Evropske komisije. U izvještaju se konstatuje da Inspekcija još uvijek nema dovoljno kapaciteta.

Preporučuje se da u 2016. treba sprovesti novu strategiju sistema javnih nabavki, kako bi Crna Gora osigurala da ova oblast funkcioniše efektivno, efikasno i transparentno. Tek tada se mogu očekivati rezultati, pa i presude za kršenja zakona i procedure.

Bemax-u i Blažu sve više poslova

Mrdović smatra da u procedurama javnih nabavki ima privilegovanih pojedinaca i kompanija.

“Navešću primjer kompanije Bemax koja se pojavila niotkuda i zahvaljujući favorizovanju od strane državnih institucija za svega nekoliko godina počela je da dobija najvrednije državne poslove koji se mjere desetinama miliona eura. Bemax često nije ispunjavao tenderske uslove, ali je uprkos tome dobijao poslove. Nerijetko su mu dodjeljivane javne nabavke za znatno veće sume od procijenjenih vrijednosti ili je potpisivanjem aneksa ugovora povećavana prvobitno ugovorena cijena”, odgovorila je Mrdović.

Ona je kazala i da je opšte poznat primjer firme premijerovog sina Blaža Đukanovića koji u posljednjih nekoliko godina dobija sve više poslova od državnih institucija.

Mrdović tvrdi da je MANS u proteklih nekoliko godina podnio na desetine krivičnih prijava iz ove oblasti, ali da je tužilaštvo većinu njih odbacilo, uprkos nespornim dokazima koji su ukazivali na gruba kršenja zakona i oštećenja državnog budžeta.

“Očigledno da još ne postoji odlučna volja da se tužilaštvo izbori sa korupcijom u javnim nabavkama, iako se procjenjuje da se kroz sistem javnih nabavki godisnje budzet osteti za nekoliko desetina miliona eura. Drugim rijecima, oni koji krše zakon i nanose štetu državnom budžetu, faktički se ohrabruju da nastave sa nedozvoljenim radnjama”, istakla je.

 U regionu podižu optužnice

U Bosni i Hercegovini je početkom godine podignuta najopsežnija optužnica protiv bivšeg direktora Unsko-sanskih šuma za organizovani kriminal, koji se između ostalog, zasnivao i na namještanju javnih nabavki. Nedavno je i na Kosovu podignuta optužnica protiv gradonačelnika Južne Mitrovice zbog zloupotrebe službenog položaja ili ovlašćenja, odnosno ograničavanja tendera za javne nabavke, čime je budžet te zemlje oštećen za 767.940 eura.

Što se tiče Srbije od 2013. godini, od kada se nezakonitosti u javnima nabavkama tretiraju kao krivično djelo, nije bilo presuda. Ipak, policija je zbog toga prijavila dva lokalna funkcionera, jednog republičkog, tri direktora, kao i 13 ostalih. Optužnica je podignuta protiv sedam osoba.

U Hrvatskoj ni u 2014, ali ni u 2013. godini nije bilo prijava za krivična djela koja su u vezi sa zloupotrabama u javnim nabavkama. Ali je slučaj bivšeg hrvatskog premijera Sanadera još aktuelan i slikovito govori kako se preko sistema javnih nabavki mogu oštetiti javne finasije.

Ekonomski analitičar Dražen Rajković je u knjizi "Kako je Ivo Sanader prodao Hrvatsku” istakao je da je bivši premijer za šest godina na izigravanju pravila javnih nabavki državnom budžetu nanio procijenjenu štetu od 36 milijardi kuna. Prema Rajkovićevoj analizi Sanader je znatno manje novca uzeo koz privatizacije državnih preduzeća, mada se i tu radi o velikim pronevjerama.

Ana Komatina i Vladimir Otašević

Gradonačelnik Nikšića Veselin Grbović nije želio  da odgovori da li krši zakon  kad  kao prvi čovjek  Opštine  potpisuje ugovore o milionskim poslovima sa privatnom kompanijom u kojoj radi njegova supruga.
Prema podacima sa sajta Komisije za konflikt interesa, gradonačelnik Nikšića je u posljednjem imovinskom kartonu za  2015. prijavio da je njegova supruga Lidija Grbović zaposlena u firmi Mehanizacija i programat i da prima platu od 700 eura.
U telefonskom razgovoru sa predstavnicima te kompanije novinarima Centra za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CIN-CG)  saopšteno je da osoba sa tim   imenom i prezimenom  ne radi  kod njih.

Novinar je nakon toga posjetio   i sjedište firme u Nikšiću, gdje je na ulazu potvrđeno da nemaju zaposlenu koja se zove Lidija Grbović. Zbog toga postoji ozbiljna sumnja da gradonačelnik Nikšića krši  zakone o sprečavanju sukoba interesa i o javnim nabavkama, a  moguće i  Krivični zakonik u dijelu sukoba interesa i zloupotrebe službenog položaja.

Nikšićka firma Mehanizacija i programat bila je nekada državna  kompanija, a bavi se izgradnjom   magistralnih, regionalnih i lokalnih puteva, gradskih saobraćajnica, uređenjem kvartova... Većinski vlasnik Mehanizacije je nakon privatizacije postala misteriozna ofšor firma sa Gibraltara,  Urende Limited, koja prema podacima Centralne depozitarne agencije, ima 66,3 odsto akcija.
CIN-CG je uz pomoć Mreže istraživačkih centara za izvještavanje o organizovanom kriminalu i korupciji (OCCRP) došao u posjed dokumentacije o firmi  sa Gibraltara. Kao vlasnik i direktor te firme upisan je Paul Robert Hayes, koji je direktor i vlasnik još nekoliko firmi u Velikoj Britaniji.
CIN-CG došao je do podataka da je Grbović lično od kraja 2012. do jula 2015. godine dodjeljivao toj firmi poslove milionske vrijednosti, kao direktor Direkcije za saobraćaj i predsjednik Opštine Nikšić. Najvrijedniji posao, od 8.874.900 eura, Grbović je potpisao sa predsjednikom upravnog odbora Mehanizacije, Dušanom Đurovićem u decembru 2012, a odnosi se na izgradnju druge faze obilaznice u Nikšiću. Istog mjeseca potpisan je i ugovor vrijedan 85.898 eura o izradi glavnog projekta za rekonstrukciju puta Ulcinj - Krute.

Na portalu Uprave za javne nabavke mogu se naći i dva ugovora koje je Grbović potpisao sa predstavnicima Mehanizacije  kao predsjednik Opštine Nikšić. On je prošle godine  u junu i julu potpisao ugovore sa tom kompanijom o uređenja dijela Trga “Save Kovačevića” u Nikšiću i sanacije puta u  opštini, ukupne vrijednosti 141.098 eura.
U informacijama za 2008. i 2009. godinu na sajtu Komisije za konflikt interesa navedeno da je Lidija Grbović imala zaradu od 300 eura, ali za taj period nema podataka o njenom poslodavcu.
Gradonačelnik Grbović nije se javljao na pozive i poruke novinara CIN-CG kako bi pojasnio  situaciju sa njegovom suprugom i postupanjem u slučaju javnih nabavki. U stavu 6, člana 16  Zakona o javnim nabavkama piše da sukob interesa na strani naručioca postoji ako  je posredno ili neposredno uključen u druge okolnosti koje dovode u sumnju njegovu nepristrasnost. Za razliku od crnogorskog Zakona o javnim nabavkama koji je štur u dijelu sprječavanja sukoba interesa u Srbiji je shodno direktivama EU to jasno definisano.
Ekspert za javne nabavke iz Srbije, Marija Veličković saopštila je za CIN-CG da je u toj zemlji naručilac krši Zakon o javnim nabavkama, onda kada bez saglasnosti Republicke komisije zakljuci ugovor o javnoj nabavci sa ponudjacem kod kojeg mu je zaposlen ili radno angazovan član porodice (poput npr. krvnog srodnika u pravoj liniji, u pobocnoj do treceg stepena, bracnog ili vanbracnog druga itd).

 “Shodno odredbama direktiva EU koje regulišu oblast javnih nabavki, gde se između ostalog predviđa da je u javnim nabavkama neophodno propisati i primeniti procedure za identifikovanje, sprečavanje i otklanjanje sukoba interesa, a imajući u vidu značaj javnih nabavki za društvo, posebno privredu i ekonomiju, zakonodavac Srbije posvetio je pitanjima sprečavanja korupcije i sukoba interesa čitavo poglavlje u Zakonu o javnim nabavkama”, kazala je Veličković.
Dodala je da se po slovu srpskog zakona, sukobom interesa u oblasti javnih nabavki smatra odnos između predstavnika naručioca i ponuđača koji može uticati na nepristrasnost naručioca prilikom donošenja odluke u postupku javne nabavke.
“Zakonodavac precizira da sukob interesa postoji u slučaju kada predstavnik naručioca ili sa njime povezano lice učestvuje u upravljanju ponuđača, ako predstavnik naručioca ili sa njime povezano lice poseduje više od 1 odsto udela, odnosno akcija ponuđača i ako je predstavnik naručioca ili sa njim povezano lice zaposleno ili radno angažovano kod ponuđača ili sa njime poslovno povezano”, kazala je Veličković, koja je između ostalog autor i koautor više stručnih knjiga, akademskih članaka i publikacija na temu javnih nabavki.
Zaključenje ugovora o javnoj nabavci suprotno odredbama Zakona o javnim nabavkama koje regulisu pitanje sukoba interesa, kaže Veličkovićeva,  u Srbiji rezultira ništavošću ugovora, dok je za naručioca i odgovorno lice naručioca u tom slučaju propisana kaznena (prekršajna) odgovornost.

MANS je u aprilu 2012. podnio  krivičnu prijavu Specijalnom državnom tužilaštvu   protiv Grbovića, koji je tada bio direktor Direkcije za saobraćaj, zbog poslova sa Mehanizacijom i programatom. MANS je teretio Grbovića za zloupotrebu službenog položaja u postupku javne nabavke izgradnje miniobilaznice Nikšića. Ta NVO je tvrdila da je Grbović favorizovao  Mehanizaciju i programat na račun javnog interesa, omogućivši joj da dobije posao po znatno većoj cijeni. MANS je takođe 27. aprila 2012. podnio krivičnu prijavu protiv Grbovića  za zloupotrebu službenog položaja i zbog izgradnje obilaznice Žabljaka. Nema naznaka da se to tužilaštvo bavilo tim  prijavama.
Predsjednik borda direktora Mehanizacije Dušan Đurović, koji je potpisivao ugovore u ime te firme, bivši je član Opštinskog odbora DPS-a. Vlada je prije godinu dala saglasnost Opštini Nikšić da preuzme dug Mehanizacija i programata prema Prvoj banci od 250.000 eura.

Mehanizaciji najviše javnih radova

Direkcija javnih radova u posljednje četiri godine najviše je poslovala sa firmom Mehanizacija programat.
To su iz te ustanove ranije saopštili CIN-CG, istakavši da su najveći broj poslova, kada je u pitanje izvođenje radova, sklopili sa tom firmom iz Nikšića.
Na drugom mjestu je Tehnoput, na trećem Fidija iz Podgorice, a na četvrtom Crnagoraput. Iz Direkcije su tada kazali da su prilikom realizacije kapitalnog budžeta u posljednje četiri godine poslovali sa ukupno 117 firmi. “Napominjemo da su svi ugovori sklapani na osnovu Zakona o javnim nabavkama Crne Gore koje isključuju favorizovanje bilo kog ponuđača”, odgovorili su ranije.

Šta kažu Zakon o sprečavanju sukoba interesa i Krivični zakonik

U crnogorskom Zakonu o sprečavanju sukoba interesa piše da "sukob interesa  postoji kad privatni interes javnog funkcionera utiče ili može uticati na nepristrasnost javnog funkcionera u vršenju javne funkcije“ .
U članu 416 Krivičnog zakonika Crne Gore između ostalog piše: “Službeno  lice  koje protivpravnim  iskorišćavanjem  svog  službenog  položaja  ili  ovlašćenja, prekoračenjem granica svog službenog ovlašćenja ili nevršenjem svoje službene dužnosti pribavi sebi ili drugom korist, drugom nanese štetu ili teže povrijedi prava drugog, kazniće se zatvorom od šest mjeseci do pet godina”.

Vladimir Otašević i Ana Komatina

Republički Zavod za urbanizam i projektovanje (RZUP), premijerovog brata Aca Đukanovića, dobio je milione eura iz državnog budžeta na ime izrade planskih dokumenata i nadzora projekata.

Ponude RZUP-a okarakterisane su kao najbolje na više od 60 tendera u posljednjih pet godina.

Nosioci državnih i opštinskih funkcija su od 2011. do danas, po tom osnovu, sa predstavnicima Đukanovićeve firme parafirali ugovore vrijedne najmanje četiri miliona eura, koje građani finanisiraju godinama.

To su pokazali podaci do kojih je došao Centar za istraživačko novinarstvo (CIN-CG). đ

Samo na portalu Javnih nabavki novinari CIN-a pronašli su 57 ugovora RZUP-a, vrijednih ukupno 1.692.338 eura. Svi ti ugovori potpisani su od 2012. do danas, što znači da Đukanovićeva firma, koja se bavi izradom planskih dokumenata i stručnim nadzorom projekata, prosječno dobija jedan ugovor mjesečno.

Ta kompanija je najviše poslovala sa Direkcijom javnih radova - Ministarstva održivog razvoja i turizma.

CIN-CG je pronašao 16 ugovora te direkcije i RZUP. Svi su parafirani u posljednje četiri godine, a njihova ukupna vrijednost je oko 330.000 eura. U istom periodu predstavnici firme Aca Đukanovića potpisali su 15 ugovora sa Agencijom za izgradnju i razvoj Podgorice.

Posao RZUP-u godinama omogućavaju i Opštine Bijelo Polje, Ulcinj, Bar, Tivat, Cetinje... Đukanovićeva firma nerijetko se na državne tendere javljala i sa partnerskim kompanijama, sa kojima je dijelila prihod. Radi se o firmama: “Ing Invest” - Danilovgrad, “Geoprojekt”, “Alatel”, “Hidrofokus”, “Geo Sistem”, “Pop Projekat”, “MI”, “S&T Sistem” - sve iz Podgorice.

Na tenderima u posljednjih nekoliko godina Aco Đukanović je, preko svoje kompanije RZUP , konkurisao i sa preduzećem “BB Solar” u vlasništvu njegovog bratanića – premijerovog sina, Blaža Đukanovića.

Od poslova koji su između ostalog bili povjereni RZUP-u po opštinama bile su izrade projekata za objekat Doma mladih Gorštak, pješačke staze u Rožajama, biciklističke staze u Podgorici, rekonstrukcije puta u gradskoj Opštini Golubovci, Ulice Nemanjića u Mojkovcu, vršenje stalnog stručnog nadzora na izgradnji Dnevnog centra za posebnim potrebama u Rožajama...

Svi ti podaci se mogu naći u ugovorima na portalu Javnih nabavki.
Ipak, sa namjerom ili ne, na tom sajtu javnosti nije prezentovan najunosniji ugovor firme Đukanovića – Izrada Prostornog plana posebne namjene (PPPN) za obalno područje Crne Gore. Samo taj ugovor vrijedan je 1.395.777 eura!

Takođe, nema ni podataka o ugovoru za izradu Prostornog plana posebne namjene (PPPN) Nacionalnog parka Lovćen, vrijednosti 275.000 eura.

Skriveni su i ugovori RZUP-a za Državne studije lokacije “Virpazar”, “Kamenovo”, “Sektor 34”, “Valdanos”... Na te tendere Đukanovićeva firma, prema podacima CIN-CG, javila se sama i dobila je ugovore vrijedne ukupno 271.777 eura.

RZUP u sklopu PPPN za obalno područje između ostalog izrađuje i projektnu dokumentaciju za lokaciju ulcinjske Solane “Bajo Sekulić”, gdje ucrtavaju i turistički spa i welnes centar, uprkos upozorenjima domaće i inostrane stručne javnosti da se to područje ne bi smjelo urbanizovati, jer bi trebalo da prestavlja zaštićenu zonu, pošto je jedno od najvrednijih evropskih staništa za različite vrste ptica.

Savjet za privatizaciju, na čijem je čelu premijer Milo Đukanović, uskoro treba da odluči da li je firma “Eurofond” prilikom privatizacije Solane platila pravičnu naknadu i za 14 miliona kvadrata sada državnog zemljišta (U Katastru nejasnim slijedom događaja ne postoji upisan titular - država, samo korisnik - "Eurofond").

Premijer se u tom predmetu gotovo sigurno nalazi u konfliktu interesa i poziciji da omogući svom bratu Acu Đukanoviću milionski prihod.

Naime, ukoliko Đukanovićev Savjet donese odluku da je nadoknada za zemljište adekvatno plaćena, Solana - “Eurofonda” će biti upisana kao vlasnik vrijednog zemljišta.

Prije nekoliko godina na tu državnu zemlju, koju koristi Solana, su upisivane hipoteke, zbog uzimanja kredita. Tako su sada u katastru aktivne hipoteke CKB i Prve banke, čiji je većinski vlasnik Aco Đukanović. Ukoliko “Eurofond” u dogledno vrijeme ne bude uredno vratio kredite, biće aktivirane hipoteke i novi vlasnik za sada još državnog zemljišta mogla bi da postane upravo Prva banka.

Đukanovići još jednim mogućim konfliktom interesa mogu da zarade milione i preko lokacije Buljarica.

Na tom dijelu RZUP izrađuje plansku dokumentaciju, Ana Đukanović se pojavljuje kao zastupnik investitora katarske kompanije “Construction Development Company International” (CDCI) , a premijer Đukanović potpisuje predlog zakon o eksproprijaciji, koji bi omogućio oduzimanje zemljišta privatnim vlasnicima za taj posao, koji bi na kraju mogao da se isplati porodici Đukanović.

U sklopu Prostornog plana posebne namjene (PPPN) za obalno područje Crne Gore, RZUP radi i kontroverzne lokacije Kraljičina plaža, Miločer, Mamula, oko kojih su se do skoro u poslaničkim klupama Skupštine Crne Gore vodile bitke. Međutim, pobornici gradnje u ovim očuvanim područjima od posebne važnosti za Crnu Goru, predvođeni premijerom Đukanovićem, odnijeli su posljednjih dana ove godine pobjedu, kada je u Skupštini Crne Gore zahvaljujuće glasovima Pozitivne Crne Gore prošao zakon u korist investitora na Mamuli i Kraljičinoj plaži. Uzalud su bila upozorenja javnosti, opozicije i SDP-a da te lokacije treba sačuvati.

Blažo preko “BB Solar” do 1.227.300 eura

Kada je Milo Đukanović sredinom novembra 2015. saopštio da sina nije školovao za državni posao - već za nešto unosnije, vjerovatno je mislio na privatni biznis o trošku građana.

Naime, njegov sin Blažo preko firme “BB Solar” duboko je u državnoj kasi. Blažo Đukanović i njegov partner Ivan Burzanović od ljeta 2011. imaju firmu “BB Solar”, čija je djelatnost postavljanje električnih instalacija. Na portalu Javnih nabavki novinari CIN-CG pronašli su sedam ugovora te firme, parafiranih u posljednje tri godine.

Iako je firma premijerovog sina dobila osam puta manje ugovora nego RZUP, to nije uticalo da njen prihod iz državnog budžeta bude milionski.

Ugovori su potpisani sa čelnicima Opštine Mojkovac, Bijelo Polje, Direkcije javnih radova, ali i Elektroprivrede Crne Gore. Radi se o poslovima ugradnje solarnih panela, rekonstrukcija gradske rasvjete, postavljanje električnih vodova... “BB Solar” se na četiri, od sedam, tendera javio sa firmama partnerima: RZUP, “Koving”, “Toškovići” i “Geo Sistem”. Ukupna vrijednost tih ugovora je 1.227.300 eura.

 RZUP kupio 2007. za dva miliona

Prema izvještaju medija početkom 2007. godine Đukanović je preko svoje kompanije “Monte nova”, na berzanskoj aukciji kupio 75 odsto akcija RZUP-a za oko 2,7 miliona evra. To je bio takozvani nominalni iznos, jer je Đukanovićeva firma sve akcije platila obveznicama stare devizne štednje čime se stvarna cijena transakcija umanjila na oko dva miliona. RZUP je bio državna institucija, koja prema prepurukama mnogih stručnjaka nije trebalo da se privatizuje, već je trebalo da ostane u vlasništvu države i da brani prije svega javni interes, projektima koji bi bili u skladu sa potrebama Crne Gore, što je i bila osnovna misija RZUP-a prije nego što je dopao u ruke familije Đukanović.

CIN-CG objavljuje bazu ugovora RZUP-a, koji su pronađeni na portalu Javnih nabavki:

BAZA RZUP pdf

Ana Komatina i Vladimir Otašević

Vlada Crne Gore je preko svog fonda sa tri miliona eura ove godine kreditno  pomogla kompaniju srpskog biznismena Mirka Latinovića, koja se   pominje u istrazi Specijalnog tužilaštva za organizovani  kriminal oko navodnih milionskih malverzacija  u Budvi.

Radi se o firmi “Tradeunique CG”, kojoj je po  povoljnim uslovima, preko privatne poslovne banke, odobrio kredit  vladin Investiciono-razvojni fond (IRF).
Kao razlog odobravanja kredita  naveden   je Latinovićev  investicioni projekat izgradnje i opremanja kondo hotela Budva.
Do tih podataka došao je Centar za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CIN-CG).
Zbog navodnih malverzacija prilikom gradnje  “TQ Plaze” i platoa na plaži Jaz,  Specijalno tužilaštvo sredinom avgusta naložilo je hapšenja “kriminalne grupe, čiji su članovi  osumnjičeni da su zloupotrebom službenog položaja oštetili opštinu Budva za oko 10 miliona eura”.
Upravo firma “Tradeunique” gradila je “TQ Plazu”.
Među uhapšenima u avgustu bio je i bivši  direktor te firme Goran Bojanić.
Do nedavno na spisku svjedoka u toj istrazi nalazio se i Latinović lično, koji je sa tog spiska prema pisanju dnevnika “Vijesti” skinut sa funkcionerom DPS-a Svetozarom Marovićem.
Iz dokumenata u koje je CIN-CG imao  uvid ne može se vidjeti da li je firmi Latinovića kredit odobren prije ili poslije hapšenja Specijalnog tužilaštva.
Jasno je samo da je odobren u ovoj godini.
Novinari CIN-a CG pokušali su da dobiju komentar od Latinovića, međutim njegov telefon bio je isključen.

Direktor IRF-a Zorana Vukčević, kazao je za CIN-CG da IRF nije odobrio kredit firmi “Tradeunique”, već poslovna banka u prvoj polovini ove godine.
“To je kredit koji je odobrila poslovna banka, sa kojom   IRF  ima saradnju. Na osnovu ugovora o kreditu između poslovne banke i IRF, poslovna banka zaključuje ugovor s krajnjim korisnikom kredita”, kazao je Vukčević.
Glavni specijalni tužilac Milivoje Katnić na preskonferenciji nakon hapšenja u avgustu kazao je  da postoje osnovi sumnje da je dio osumnjičenih, od februara 2008. do decembra 2010. godine u Budvi, iskorišćavanjem svog službenog položaja i ovlašćenja, pribavio imovinsku korist budvanskom preduzeću “Tradeunique”,  a Opštini Budva nanio štetu, u čemu im je pomogao i izvršni direktor tog preduzeća.
Sada već bivši predsjednik Opštine Budva Lazar Rađenović, savjetnik premijera Aleksandr Tičić, brat i kćerka Svetozara Marovića - Dragan Marović i Milena Marović Bogdanović, zatim tašta Svetozarevog sina Miloša Marovića - Dragica Popović, službenica Sekratarijata za investicije, ali i njena koleginica Milojka Kovačević, uhapšeni su u avgustu po nalogu Katnića.
Osumnjičeni su i glavna administratorka Opštine Budva Snežana Šćepanović, sekretarka za prostorno planiranje Danijela Marotić, v. d. direktora budvanskog Vodovoda Milenko Medigović, nekadašnji sekretar za zaštitu imovine Novak Klisić, inženjer geodezije Đorđije Pavlović, bivši direktor firme “Tradeunique” Goran Bojanić i službenik Opštine Budva Miodrag Samardžić.

Firma "Tradeunique" osuđena za krivično djelo 2012.

Centar za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CIN-CG) došao je do krivične  presude Osnovnog suda u Kotoru od 9. jula 2012. godine, kojom je firma “Tradeunique” uslovno osuđena za krivično djelo samovlašće.
Tom presudom tada je uslovno osuđen  i bivši direktor   Goran Bojanić. Predmet pred sudom protiv Latinovićeve firme se vodio po privatnoj krivičnoj tužbi jednog privrednog društva.
U presudi piše da su optuženi krivi jer su u martu 2012.   u multifunkcionalnom kompleksu “TQ Plaza”,  u poslovnim prostorijama koje je zakupila i  koristila firma tužitelj, “uz upotrebu sile mimoilazeći nadležne organe i propisani postupak, samovlasno pribavili pravo za koje su smatrali da im pripada”.
To su, navodi se u presudi, uradili na način što su onemogućili radnicima tužitelja da uđu u  poslovni objekat da ga koriste, a takođe su bespravno prekinuli i dovod električne energije.
Tokom suđenja, tada izvršni direktor firme “Tradeunique” Bojanić rekao je, između ostalog, da nije izdao naredbu svojim saradnicima da isele zakupca poslovnog prostora i da sve naloge u firmi izdaje vlasnik Mirko Latinović.
Zbog krivične presude firma “Tradeunique” upisana je u kaznenu evidenciju Centralnog registra privrednih subjekata (CRPS).

Od tražioca kredita (ne)traže dokaz da nije osuđivan

Na sajtu vladinog Investiciono-razvojnog fonda (IRF) jasno je precizirano šta je sve potrebno tražiocu kredita u “Programu podrške izgradnje novih hotelskih kapaciteta”. Firma “Tradeunique” je dobila maksimalan iznos kredita, koji se u tom programu daje preko poslovnih banka. Kamata je  5,5 odsto na godišnjem nivou (od kojih banci pripada 3%). U potrebnoj dokumentaciji na sajtu  IRF-a nije navedeno da je tražiocu kredita potreban dokaz  “da nije  osuđivan za krivično djelo izvršeno u obavljanju privredne djelatnosti”. Na sajtu ”bizniszona.me”, koji je izradilo Ministarstvo ekonomije Crne Gore u saradnji sa Programom Ujedinjenih nacija za razvoj u Crnoj Gori (UNDP),   može se vidjeti da se u programu  “Dodjele bespovratnih finansijskih sredstava investitorima” ipak traži dokaz  “da nijesu  osuđivani za krivično djelo izvršeno u obavljanju privredne djelatnosti”.

“Carsko selo”, “TQ Plaza”, “Splendid”...

Na sajtu  firme Latinovića, koji važi za jednog od najbogatijih državljana Srbije, može se vidjeti da su između ostalog  gradili i hotel “Splendid” u Bečićima.
Gradnja tog hotela bila je godinama u žiži javnosti. Krajem 2004. godine prvi put je konstatovano da se “Splendid” gradi nelegalno.
Početkom  2005.  inspekcija je zabranila izvođenje radova, ali je i pored toga  gradnja nastavljena.
Nešto kasnije je  naloženo rušenje i zapečaćeno  gradilište. Tadašnji investitor je sa izvođačem, ipak, nastavio sa radovima.  Tek krajem  avgusta iste godine nadležno Ministarstvo je izdalo građevinsku dozvolu.
Tokom gradnje u junu i julu 2005. dogodili su se i bombaški napadi na gradilište hotela “Splendid”.  Kasnije je zbog istrage tih napada, prema sudskoj presudi, ubijen policijski inspektor Slavoljub Šćekić.
Pored “Splendida” i “TQ Plaze” firma “Tradeunique” u Crnoj Gori gradila je i “Carsko selo” sa 36 atraktivnih vila i pravoslavnom crkvom na brdu iznad Svetog Stefana.
Ta internacionalna kompanija gradila je i  ekskluzivno naselje “Meiso hils” sa vilama u Marbelji u Španiji, “TQ sity” u Inđiji u Srbiji...

Vladimir Otašević i Ana Komatina

Podgoričanin Milovan Maksimović (45), brat od ujaka premijera Mila Đukanovića, stoji iza firme “E-Gambling Montenegro”, koja je izdavala lažne licence za internet klađenje i za koju se sumnja da je nanijela milionsku štetu državi.
Maksimović je izvršni direktor of-šor kompanije “Royale Online Limited”, sa Britanskih djevičanskih ostrva, koja je jedan od dva osnivača “E-Gamblinga”.
Član premijerove šire porodice  je to vješto skrivao godinama, preko izvršnog direktora Mađara Endrija Kodolanjija,  “Royale Online Limited” i ofšor firme “Merig International inc” sa Sejšelskih ostrva, koja je drugi formalni osnovač “E-Gamblinga”.
To je epilog istraživanja koje je sproveo Centar za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CIN-CG).
Maksimović je u telefonskom razgovoru negirao te podatke, tvrdeći da on nema nikakve veze sa internet klađenjem i da je “sigurno u pitanju neka druga osoba, koja ima isto ime i prezime”.
“Ja nemam nikakvu ulogu u toj firmi. Vidio sam da se u novinama pominje ime i prezime kao moje i povezuje sa tom firmom, ali to nijesam ja. Ne znam postoji li neki drugi Milovan Maksimović, ali ja sa tim nemam ništa”, kazao je on.
Da to što je kazao brat od ujaka premijera nije istina potvrđuje dokumentacija o osnivanju kompanije “Royale Online Limited”, a do koje je došao CIN-CG.
Tu firmu na Britanskim djevičanskim ostrvima osnovala je agentska kuća “Icaza, Gonzalez - Ruiz & Aleman (BVI) Trust Limited”, koja je 15. avgusta 2011. prilikom registracije kao jedinog izvršnog direktora imenovala Milovana Maksimovića, i to na njegov pristanak. U nekoliko dokumenata istaknut je matični broj (JMB) Maksimovića, koji je ujedno i jedan od menadžera u vladinoj Agenciji za civilno vazduhoplovstvo Crne Gore.

Kada se taj matični broj ukuca na sajt Centralnog registara privrednih subjekata (CRPS) pojavljuje se i firma “Montenegro conection” gdje  je Milovan Maksimović predsjednik borda direktora.
U telefonskom razgovoru sa novinarkom CIN-a CG premijerov brat od ujaka Maksimović je potvrdio da je on bio u toj firmi, ali da  je tražio da ga izbrišu iz registra jer su mu ostali “dužni plate i doprinose”.

To, između ostalog, potvrđuje da  je on Maksimović čiji se matični broj nalazi u dokumentima firme koja je osnovala E-Gambling.  Maksimović ima prebivalište u Podgorici, ali i pored toga u registraciji “Royala” navedeno je da mu je adresa u kiparskom gradu Limasol (Anexartisias & Kyriakou Matsi, 3 Roussos Limassol Tower, 10-i sprat).
Na toj adresi se nalazi nekoliko firmi. U dokumentaciji koju je dobio CIN-CG može se vidjeti i da je ofšor firma Maksimovića prilikom osnivanja plasirala 50.000 akcija, koje vrijede po jedan dolar. Kao jedini akcionar firme “Royale Online Limited” navedena je kiparska of-šor kompanija "Nak Shareholders Limited". Ta firma se kao akcionar i vlasnik  pojavljuje u još najmanje 75 kiparskih kompanija. Nepuna dva mjeseca nakon osnivanja, Maksimovićeva “Royale Online Limited”, sa firmom sa Sejšela “Merig International inc”, 11. oktobra 2011. u Podgorici otvara “E-Gambling Montenegro", sa upisanim kapitalom od jedan euro. Čak je i podgorička notarka Tanja Čepić nešto više od deset dana prije osnivanja  “E-Gamblinga”, konstatovala da lično premijerov brat priznaje da je potpis na dokumentima o osnivanju firme “Royale Online Limited” njegov (identitet utvrdila i na osnovu JMB i broja lične karte).

Prilikom osnivanja firme “E-Gambling” prvi put se pojavljuje kao izvršni direktor Mađar Endri Kodolanji.
Prema dostupnoj dokumentaciji, izvjesni Mađar Sardi Laszlo u ime partnerske kompanije Maksimovića - “Merig International inc” dao je punomoćje Podgoričanki Snežani Perović da za račun te firme obavlja potrebne poslove u "E-Gamblingu".  Nije poznato ko je stvarni vlasnik "Meriga".
Inspekcija Uprave za igre na sreću pokrenula je inspekcijski nadzor zbog prijave da firma "E-Gambling" klađenje priređuje na sajtovima za koje nema licencu, kao ni desetine drugih povezanih firmi, nanijevši tako državi moguću višemilionsku štetu.
"E-Gambling" je sa samo jednom licencom, koju državi plaća 10.000 mjesečno, otvoritio 21 sajt za klađenje. Druga dva priređivača igara na sreću preko interneta "Vezuv" i "Sporting group" ni približno nijesu tako povlašćena - za svaki sajt pojedinačno moraju da imaju licencu, koja košta po 10.000 eura mjesečno. Ugovor sa E-Gamblingom kojim mu omogućava da sa jednom licencom priređuje igre na sreću na 21 sajtu je potpisao tadašnji direktor Uprave Marko Ćulafić, koji ne odgovara na pozive i poruke. Da stvar bude gora, postoji još najmanje 15 sajtova na kojima piše da su licencu dobili od firme "E-Gambling", koja je time praktično preuzela ulogu Uprave za igre na sreću, odnosno države. Partneri kojima je "E-Gambling" izdao ili prodao sajtove - licence, ne plaćaju ništa državi.
Uprava za igre na sreću posjeduje i dokaz da je E-Gambling u februaru 2014. na sajmu za igre na sreću u Londonu reklamirao usluge izdavanja licenci za igre na sreću preko interneta.
Postoji takođe i prijava partnera kojem je prodao licencu, kao i žalbe igrača koji su koristili neke od tih sajtova.

Ko povezuje  najmanje 11 firmi

Prije nekoliko dana dnevne novine "Vijesti"  objavile su  tekst o sedamdesetsedmogodišnjoj tkalji, direktorici firmi "Sonya" i "Serpil", koje su dobile licencu za internet kockanje od "E-Gamblinga". Starica je kazala novinarima da ne zna za te dvije firme, da nikada nije sjela za kompjuter i da joj je snaha J. K. uzela ličnu kartu i matični broj jer joj je “to trebalo za neke potpise”.
CIN-CG otkriva identitet J. K., s obzirom na to da se radi o jednoj od ključnih osoba koja je povezana direktno sa Maksimovićevim "E-Gamblingom", ali i sa drugih 11 umreženih firmi.
U pitanju je Beograđanka Jelena Knežević, koja je upisana kao izvršni direktor firme "Soft Cube International", koja je takođe dobila licencu za kockanje od "E-Gamblinga".
Osnivač firme "Soft Cube International" je državljanin Turske Cem Kara, koji je ovlastio direktora Maksimovićeve firme Mađara Endrija Kodolanjija da mu osnuje firmu u Podgorici.
U zapisnicima sa ročišta  u Upravi za igre na sreću iz 2013. godine o utvrđivanju obaveza E-Gamblinga za koncesione naknade evidentirano je da je Kodolanji kazao da je Kneževićeva (za koju nije navedena uloga u E-Gamblingu) u ime njega pisala tadašnjem direktoru Uprave za igre na sreću Marku Ćulafiću i tražila ukidanje naknade jer firma navodno “nije bila u mogućnosti da posluje i ostvaruje ikakav profit”.
Nekoliko članova porodice Kneževićeve bili su ili su i dalje izvršni direktori podgoričkih firmi:  "Exclusive Limited",   "Parnassa", "Bet-Football Limited", "Ungm Group", "Multi Index", "Alltex" i cetinjske  "Tiger Tree Holdings" . Na sajtovima tih firmi navedeno je da su dobili licencu za internet klađenje od kompanije “E-Gambling”. CIN-CG nije uspio da stupi u kontakt sa Kneževićevom, jer je njen mobilni telefon danima bio isključen.

Perovićeva radila kod osuđenog prevaranta

Podgoričanka Snežana Perović, koja je dobila ovlašćenje da za račun “Merig International inc” obavlja potrebne poslove u "E-Gamblingu", je prema podacima CRPS-a izvršna direktorka firme "Title Development Ltd", čiji je jedan od vlasnika i Veselin Ražnatović.
Ražnatović je početkom maja 2013. ekstradiran iz Srbije u Crnu Goru  na osnovu tri naredbe Osnovnog suda u Kotoru, radi privođenja na izdržavanje kazne zatvora u trajanju od četiri godine i šest mjeseci, zbog više krivičnih djela prevara.  Perovićeva je ovlašćeni zastupnik u podgoričkim firmama “Vert” i “Amigos”.

Internet klađenje paravan za pranje novca

Uprava policije Crne Gore u svojoj Procjeni opasnosti od teškog i organizovanog kriminala (SOCTA) pominje i internet kladionice. Navode da organizovane kriminalne grupe sve više koriste internet kladionice kao paravan za pranje novca.
"Očekuje se da će se i u Crnoj Gori u narednom periodu za pranje novca uglavnom koristiti elektronske transakcije i sistemi za elektronsko plaćanje preko interneta. Nove tehnologije nude mogućnosti koje će svakako biti interesantne i za one koji se bave kriminalom i pranjem novca, jer pružaju uslugu brzog i sigurnog međunarodnog transfera često neograničenih količina novca uz garantovanje anonimnosti", piše u SOCTA-i iz februara 2014. Kao preporuka za policijske snage u tom dokumentu navodi se da u narednih par godina treba da se poveća ulaganje službi za sprovođenje zakona u specijalizaciju službenika za istraživanje i nadzor sistema elektronskog plaćanja preko interneta, kao i za nabavku adekvatnih softverskih alata za istrage u ovoj oblasti.

U Njegoševoj 97, fiktivni automat klub i osam firmi sa 12 sajtova

Osnov E-Gamblingu za dobijanje koncesije za priređivanje igara na sreću preko interneta bilo je dobijanje licence za automat klub 4. februara ove godine.
Ugovor za priređivanje klađenja preko interneta potpisan je 10. februara.
Prema podacima sa sajta Uprave za igre na sreću taj automat klub E-Gamblinga nalazi se na Cetinju na adresi Njegoševa 97.
Ova ulica u Prijestonici nema jasno numerisane brojeve,  ali su komšije “Vijestima” pokazale ulaz gdje je taj broj, međutim tamo niti bilo gdje blizu u toj ulici nema automat kluba E-Gamblinga. Na taj adresi “Vijesti” nisu zatekle nikoga, a kroz prozor se može vidjeti mašina za šivenje i oprema kakvu bi mogla imati krojačka radnja.

Njegoševa 97 na Cetinju je i zvanična adresa najmanje osam firmi kojima je E-Gambling izdao ili prodao licencu za priređivanje igara na sreću preko interneta. Ne postiji nikakva tabla koja označava postojanje tih firmi na toj adresi.
Na te kompanije vodi se  12 sajtova za klađenje.
Kada je E-Gambling prvi put dobio licencu za internet klađenje, u maju 2012. osnov je bio njegova kladionica na adresi Cetinjski put b.b. u Podgorici. Međutim, inspekcija je tek dvije godine kasnije otkrila da prema evidenciji i žiro- računu, za to vrijeme uopšte nije bilo uplata za tu kladionici, a nijesu mogli otkriti ni gdje se ona fizički nalazi.
Zbog svega toga postoje sumnje da i automat klub na Cetinju postoji samo fiktivno. G. K.

HRONOLOGIJA

11. oktobra 2011.
E-Gambling registrovan  u Crnoj Gori za djelatnost kockanje i klađenje. Osnivači of šor firme Royale Online Limited i Merig International INC.

20. aprila 2012.
Dobija licencu za kladioničarske igre, što je zakonski osnov za dobijanje licence za priređivanje igara na sreću preko interneta.

14. maja 2012.
E-Gambling dobija prvu licencu za priređivanje igara na sreću preko interneta.

januar - novembar 2013.

Dopisivanje predstavnika E-Gambling i Ministarstva finansija o oslobađanju plaćanja naknade i da li je pravno moguće na jednu licencu otvoriti više sajtova za klađenje kojim bi upravljale druge firme preko poslovno-tehničke saradnje. Ministar Radoje Žugić  u novembru odgovorio da je poslovno-tehnička saradnja moguća, ali ne i prenošenje licence.

29. aprila 2014.
Uprava za igre na sreću raskida ugovore za kladioničarske igre i za priređivanje igara preko interneta jer koncesionar 23 mjeseca nije plaćao koncesiju. Uprava nije naplatila ni bankarsku garanciju od 30.000 u Prvoj banci, već je pustila da istekne.

4. februara 2015.

E-Gambling dobija novu licencu za automat klub, što je osnov za dobijanje koncesije za priređivanje igara na sreću preko interneta.

10. februara 2015.

E-Gambling dobija licencu za priređivanje igara na sreću preko interneta iako nije platio dug od oko 260 hiljada eura na osnovu ranijih koncesija. U ugovoru naveden 21 sajt za koncesiju i obaveza da plate ukupno 10.000 mjesečno, koliko se do tada plaćalo za jedan sajt.

5. avgust 2015.

Udruženje priređivača igara na sreću Montenegro bet podnosi prijavu protiv E-Gamblinga novom direktoru Uprave za igre na sreću. Montenegro bet tvrdi da E-Gambling i njegovi partneri priređuju igre na najmanje 44 sajta i da bi mjesečno trebalo da plaćaju 440.000 eura, a ne svega 10.000 eura.

25. avgusta 2015.
Inspekcija za igre na sreću pokreće inspekcijski nadzor nad E-Gamblingom. G. K.

CIN-CG objavljuje dokumenta vezana za osnivanje E-Gamblinga:

Dokumenta E-Gambling

Vladimir Otašević i Ana Komatina.
U istraživanju za ovaj tekst doprinio novinar "Vijesti" Goran Kapor

Bivši predsjednik opštine Pljevlja  iz redova Demokratske partije socijalista (DPS) Filip Vuković godinama   nije skrivao  lični i poslovni senzibilitet prema porodici prvostepeno osuđenog narkobosa Darka Šarića.
I njegov nasljednik iz redova opozicione Socijalističke narodne partije (SNP) Miloje Pupović  nastavio je sličnim stopama, dok ga u septembru prošle godine na mjestu šefa opštine nije zamijenio Mirko Đačić odbornik DPS-a.
Pupović je prema podacima Centra za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CIN-CG)  radio sa Šarićevim saradnicima.
Pljevljaci godinama znaju za tamošnju firmu “Ving”, koju drže otac i sin Vukoman i Nikola Vučetić.
Ta firma  posluje sa Opštinom Pljevlja najmanje osam godina  i mahom dobija građevinske poslove, koji su u ukupnoj vrijednosti dosegli nekoliko miliona eura.
Ne bi bilo ništa čudno da Nikola Vučetić nije poslovni saradnik Darka Šarića, čija je pljevaljska firma "Mat petrol" angažovana na državnom poslu vijeka - izgradnji autoputa Bar - Boljare.
Njegovo ime i prezime pominjano je u firmi THP “Palić”, koja se nalazi u izvještajima srpskih bezbjednosnih organa o poslovima pranja kokainskog novca Šarićeve grupe.
Nikola Vučetić je bio i svjedok na suđenju za pranje novca Šarićeve grupe u susjednoj zemlji. On  nije bio među optuženima za pranje para, a među kojima se našao njegov rođak Marinko Vučetić.
Sve je počelo prije desetak godina, kada se tada 27-godišnji student Nikola Vučetić pojavio u Srbiji sa 2,5 miliona keša.
Tim novcem planirao je da kupi 51 odsto vlasništva turističko-hotelskog preduzeća “Palić”, sa dva tada čuvena hotela “Patria” i “Prezident”.
Međutim, do te kupovine nije lako došlo zbog problema sa tadašnjim akcionarima. U srpskoj juvnosti se postavljalo pitanje, odakle 27-godišnjaku  toliki novac?
Nakon manjih problema preduzeće “Palić” je ipak završilo u rukama Vučetića. Kupio ga je Nikolin rođak Marinko Vučetić, koji je uhapšen 2010. u koordinisanoj akciji tokom koje su u Beogradu i Pančevu uhvaćeni osumnjičeni Šarićevi saradnici, advokat Andrija Krlović i Predrag Milosavljević, direktor firme “Municipijum S”.
Od početka istrage u Srbiji protiv Darka Šarića, THP “Palić” se pominje kao dio njegove imovine stečene u privatizaciji.
U 2005. i 2006. godini Nikola Vučetić je u THP “Palić”, prema dostupnoj dokumentaciji, bio član upravnog odbora te firme sa 4.372 akcije, odnosno 19,54 odsto.

U toj firmi najveći akcionar bio je tih godina Nebojša Jestrović, koji se  tereti za pranje novca od kokaina,  sa 24,86 odsto akcija.
Sa druge strane Šarićev saradnik Nikola Vučetić poslovao je i u Crnoj Gori. On je sa ocem Vukomanom 13. avgusta 2002. osnovao firmu “Ving” u Pljevljima.
Ta firma  2007. godine dobila je posao rekonstrukcije Doma kulture u Pljevljima,  za vrijeme mandata  Filipa Vukovića.
Za taj posao do danas Opština je izdvojila više od tri miliona eura, ali posao ni nakon osam godina nije završen.
MANS je zbog sumnje da su zloupotrijebili službeni položaj u tom poslu podnio krivičnu prijavu protiv dva bivša predsjednika opštine Pljevlja  Vukovića i  Pupovića.
Prema podacima CIN-a CG to nije jedini ugovor čelnika Opštine Pljevlja sa firmom Šarićevog saradnika.
Od oktobra 2013. do maja prošle godine Pupović je potpisao pet ugovora sa firmom “Ving”, vrijednih više od 700.000 eura.
Prvi ugovor potpisan je 14. oktobra 2013., vrijedan 72.816 eura, kojim se firma Vučetića obavezala da izvede sve potrebne radove na asfaltiranju ulice u DUP -u “Dolovi II” u Pljevljima.
Samo nedjelju dana kasnije, Pupović potpisuje još jedan ugovor sa  “Vingom”, za koji se iz budžeta opštine izdvaja  ukupno 93.079 eura.
Tim ugovorom bila je predviđena modernizacija lokalnih puteva izgradnjom asfaltne podloge i sanacija oštećenja.
Miloje Pupović na isti dan 23. maja prošle godine potpisuje još tri ugovora sa firmom “Ving”,  i to za poslove koji su oslovljeni kao -  Asfaltiranje lokalnih i nekategorisanih puteva na teritoriji opštine, Sanacija lokalnih i nekategorisanih puteva asfaltnim zastorom na teritoriji opštine i Sanacija i presvlačenje kolovoznih i pješačkih površina asfaltnom masom na gradskim saobraćajnicama u Pljevljima.
Za prvi posao Vučetićima je opredijeljeno 377.349 eura iz budžeta opštine.

Drugi posao  na gradskim saobraćajnicama u Pljevljima koštao je poreske obveznike 136.873 eura, a za  asfaltiranje lokalnih i nekategorisanih puteva izdvojeno je trećim ugovorom još 28.236 eura.
Za pomenute poslove javljali su se i drugi izvođači radova, ali njihove ponude obično su odbijane kao nepotpune.
Novinari CIN-CG nisu uspjeli da stupe u kontakt sa Pupovićem, jer je njegov broj mobilnog telefona bio isključen.

Vučetić: Milioni u Srbiji nisu bili njegovi, ne znam čiji su

Iako se još 2005. u Srbiji pojavio sa 2,5 miliona keša, Nikola Vučetić u Crnoj Gori posjeduje samo stan od 108 kvadrata,  u širem centru Podgorice na petom spratu stambene zgrade. Vukoman Vučetić u Pljevljima ima stan od 84 kvadrata i nestambeni prostor na svoje ime. Novinari CIN-CG kontaktirali su diplomiranog inženjera građevinstva Vukomana Vučetića i jednog od vlasnika firme "Ving", koji je saopštio da 2,5 miliona eura, koje je ponudio njegov sin Nikola za kupovinu THP “Palić”, nije bio novac njegove porodice.

"Od tada je prošlo 10 godina. To je velika priča, a ja se sada nekih detalja i ne sjećam. Znam da je u Srbiji i ovdje vođena istraga oko toga i da je sve razjašnjeno. Nikola je samo htio da nekome učini i da on ponudi taj novac", rekao je Vučetić, koji nije saopštio ime osobe kojoj je njegov sin učinio uslugu. Dodao je da Darka i Duška Šarića poznaje godinama, da su njegove komšije i da se sa njima susretao.

Vuković: Zar je kriterijum za ugovor poznanstvo sa Šarićem

Bivši gradonačelnik Pljevalja Filip Vuković u telefonskom razgovoru sa novinarom CIN-CG  saopštio je da nije znao da je Nikola Vučetić povezan sa Šarićima, ali i da jeste da to ne bi bio kriterijum za dodjelu državnog ugovora.
“Nikola je tada bio student. Ugovor je potpisan sa njegovim ocem Vukomanom, koji je ugledni građevinar i građanin Pljevalja.  Zar je to kriterijum za dodjelu ugovora, ko poznaje Darka Šarića? Daj, budite ozbiljni...”, rekao je Vuković.

Đačić izmirivao obaveze prema Šarićevom partneru

Iz preduzeća “Ving“ podnijeli su prije više od dvije godine tužbu protiv Opštine Pljevlja, kojom su tražili da im lokalna uprava isplati 130.000 eura na ime kamate, za neblagovremeno plaćanje računa za radove koje je to preduzeće izvelo za račun te opštine.
Novi predsjednik opštine Pljevlja Mirko Đačić sredinom avgusta ove godine kritikovao je svoje prethodnike iz SNP-a zbog duga, koji su im navodno ostavili.
Između ostalog, tu je pomenuo i firmu “Ving”.
“Recimo, preduzeće ”Ving“ angažovao je SNP prošle godine uoči lokalnih izbora da asfaltira seoske puteve, pri čemu je stvorena obaveza od 587.000 eura, koju su ostavili nama u nasljeđe. Takođe, ostavili su nam obavezu po osnovu eksproprisanog zemljišta za izgradnju postrojenja za prečišćavanje otpadnih voda, dug eparhiji mileševskoj, koja je vlasnik zemljišta, u iznosu od 200.000 eura. Najveći dio obaveza koje su stvorene od 2006. do 2011. godine (kad je na čelu grada bio Filip Vuković) ostavili su po strani, ne izmirujući ih, pod izgovorom da to nijesu njihove obaveze. Za razliku od nas, koji smo ’Vingu’ platili, od kada smo konstituisali novu vlast, više od 368.000 eura. Izmirivali smo, dakle, obavezu koju je stvorio SNP”, rekao je Đačić.

CIN-CG objavljuje pet ugovora Pupovića sa pljevaljskom firmom "Ving":

VING ugovor 1   ,   Ving ugovor 2 ,   Ving ugovor 3 , Ving ugovor 4 , Ving ugovor 5

Vladimir Otašević i Ana Komatina

Mehanizacija firme osuđenog narkobosa Darka Šarića “Mat company” angažovana je na izgradnji pripremnih radova na autoputu Bar - Boljare.
Imovinu firme “Mat company” država je zaplijenila u julu 2011. godine,  nakon pokretanja krivičnog postupka protiv formalnih vlasnika te firme:  brata narkobosa -  Duška Šarića  i njihovog prijatelja Jovice Lončara, kojima se sudi  zbog pranja para.
Centru za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CIN-CG) iz Uprave za imovinu saopšteno je da su radne mašine preduzeća “Mat company” 1. avgusta prošle godine dali u zakup pljevaljskom preduzeću “Tim company”.
Na čelu “Tim company” je Muhamed Delagija -  Šarićev čovjek i poslovni saradnik, pa mnogi spekulišu da se stvarni vlasnik zapravo nikada nije ni promijenio.
Prema  podacima  Centralnog registra privrednih subjekata (CRPS), Delagija je bio ovlašćeni zastupnik i izvršni direktor “Mat company” i to u vremenu kad je imovinu te firme plijenila država.
On je u 2011. bio i svjedok na suđenju Šariću i Lončaru. Tada je kazao da je poslovanje firme "Mat company" bilo u skladu sa zakonom.
CIN-CG došao je do podatka da  je   zakupac imovine Šarića i vlasnik “Tim company” u aprilu potpisao interni  ugovor sa podgoričkom kompanijom “Transpetrol”.
“Transpetrol” je angažovan  na građenju  pristupne saobraćajnice i naselja za smještaj  radnika kineske firme "China Road and Bridge Corporation" (CRBC), koja je glavni izvođač radova na autoputu.
“Tim company” u avgustu prošle godine, osim imovine “Mat company”, zakupio je i drugu imovinu Šarića - noćni klub “Municipijum” i dvije fabrike betona u Pljevljima.
Mehanizacija i vozila  “Municipijuma” i “Mata” korišćena je mjesecima u mjestu Jabuka, nadomak Mateševa, na pripremnim radovima za autoput.

Ne moraju da traže dozvolu od Uprave za imovinu
Vlasnici “Tim company” i “Transpetrol” nisu željeli da razgovaraju sa novinarima CIN-a CG o ugovorenom poslu, tako je ostala nepoznanica koliko novca će prihodovati i kako su podijelili radove.
Iz Uprave za imovinu saopštili su da su oni samo dali u zakup zaplijenjenu imovinu i da   “Tim company” od njih ne mora tražiti   dozvolu za obavljanje nekih poslova.
“Nakon uzimanja u zakup privremeno oduzete imovine, zakupac za dalje korišćenje i upotrebu imovine, a u okviru ovlašćenja i namjene kojima sredstva služe, ne treba posebno da pribavlja dozvolu za upotrebu i korišćenje, već se ona podrazumijeva, odnosno definisana je samim ugovorom, njegovim pravima i obavezama”, kazali su iz Uprave.
Ovaj najnoviji slučaj nije bez presedana - Šarić je oduzetu imovinu u svoje ruke i ranije vraćao posredno, preko prijatelja i saradnika.
U avgustu 2013. godine iz Uprave za imovinu zvanično su saopštili da je  Šarićev prijatelj i advokat Radovan Štrbac zakupac imovine  te porodice.
“Zakupac je preuzeo i više drugih obaveza, između ostalog da zaposli najmanje 25 radnika, da servisira sve mašine o svom trošku, da poveže radni staž i isplati zaostale zarade osobama koje su bile zasposlene u preduzećima 'Mat company' u momentu privremenog oduzimanja imovine", rekao je tada pomoćnik direktora Uprave za imovinu Osman Nurković.
Iz te institucije nijesu objasnili da li je taj ugovor i dalje na snazi, odnosno kada je eventualno raskinut. Štrbac je u Srbiji bio optužen  da je oprao milione eura Darka Šarića kupovinom firmi u Vojvodini.
Cjelokupna privremeno oduzeta imovina Šarića u Crnoj Gori   procjenjuje se  na oko 12,5 miliona eura.
Šarić je u Beogradu prvostepenom presudom osuđen na 20 godina zatvora zbog šverca  kokaina i pranja novca.

Delagija potpisao za Šarićev kredit

Delagija je na suđenju u 2011. istakao da je on bio samo “formalni, a Lončar stvarni direktor” firme Mat company.
Dok je bio direktor Šarićeve i Lončareve firme, Delagija je u decembru 2009. potpisao ugovor o kreditu, koju je "Matu" odobrila Hipo alpe adria banka. Radi se o kreditu od 2.850.000 eura. Kao obezbjeđenje kredita tada je bilo založeno i neplodno zemljište površine 2.464 kvadratnih metara, parcela od 2741 i poslovna zgrada površine 73 kvadrata u Pljevljima.
Delagija se prije nekoliko dana javio na telefonski poziv novinarke CIN-a CG i obećao da će dati izjavu.
Međutim, više nije odgovarao na pozive.

Oslobođeni plaćanja  PDV-a,  carine, poreza...

Izgradnja prve dionice autoputa Bar - Boljare  zvanično je počela  u maju.
Skupština je u decembru 2014. usvojila Zakon o izgradnji autoputa,  a ta investicija državu će koštati preko milijardu eura.
Vlada je sa kineskom kompanijom postigla dogovor da se izgradnja 41 kilometra puta od Smokovca do Mateševa plati 809 miliona eura.
Najveći dio novca Vlada je obezbijedila  kreditom kod kineske Exim banke, uz kamatu od dva odsto i grejs periodom od šest godina.
Zakonom o autoputu kineski izvođač i njegovi podizvođači oslobođeni su plaćanja PDV-a, carine, poreza i doprinosa na inostrane radnike i poreza na dobit.

Vladimir Otašević i Ana Komatina

Bivši funkcioner srpske tajne službe - milioner i poznanik premijera Mila Đukanovića, Beograđanin Nenad Đorđević poslovno je povezan sa Podgoričaninom Željkom Perovićem, za koga italijanski tužioci tvrde da je povjerljivi saradnik švercera cigareta iz Brindizija.
Dokumentacija u koju je imao uvid Centar za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CIN-CG) pokazuje da je Đorđević i čašćavao Perovića.
Željko i njegov brat Duško dovode se u vezu sa novim epizodama šverca cigareta između Crne Gore i Italije, otkrivenim kroz policijsku akciju italijanske policije nazvanu po budvanskom ostrvu Sveti Nikola iz septembra 2013. godine.
Prema podacima Centralnog registra privrednih subjekata (CPRS) Željko posjeduje firmu “Yachtmaster,” osnovanu u Budvi 5. marta 2007. godine. CIN-CG imao je uvid u dokumenta Perovićeve firme “Yachtmaster”.
Prema dokumentima, ta je firma povezana sa Đorđevićem, koji je realizovao unosne poslove i sa Stankom Subotićem Canetom, prijateljem premijera Đukanovića.
Đorđević je u martu 2007. godine prodao sedam hektara svoje imovine na ostrvu Sveti Nikola Subotićevoj kompaniji “San investments” za 24 miliona eura.
Biznismen iz Srbije je to zemljište prethodno kupio 2001. od lokalnih porodica za tadašnjih 500.000 maraka. Od 2007. do 2010. godine ostrvo je bilo u vlasništvu firmi Subotića. Subotić i Đukanović, optuženi su u oktobru 2008. da su pomagali italijanskim kriminalnim grupama da švercuju cigarete u Italiju od 1994. do 2002. godine.
Đukanović je 2009. godine optužbe izbjegao zahvaljujući imunitetu, koji je stekao kao šef Vlade, dok je Subotić oslobođen optužbi 2013. godine.
Prema dokumentima CRPS-a može se zaključiti da je bogati Beograđanin bio darežljiv prema Peroviću. Naime, 8. avgusta 2007. godine Đorđević i Perović potpisali su Ugovor o pristupanju osnivača i ustupanju dijela osnivačkog kapitala. Đorđević je ugovor potpisao kao zastupnik firme “Admirable” iz Budve.

Tim ugovorom kompanija “Admirable” postala je suosnivač firme “Yachtmaster”.
Preko svoje firme Đorđević je u Perovićevu “Yachtmaster” unio pokretnu imovinu (bager gusjeničar, bager utovarivač, brodsko korito i motor za čamac) vrijednu 131.495 eura.
Nepuna tri mjeseca kasnije Đorđević sa “Admirable” istupa iz firme “Yachtmaster”, ali Peroviću na dar ostavlja svu pokretnu imovinu koju je u nju unio.

Poklanja mu i kolica za sladoled
Beograđanin tada poklanja Podgoričaninu i autodizalicu i kolica za sladoled vrijednosti 3.600 eura, tako da Peroviću ostaje oprema vrijedna ukupno 135.095 eura.

Prema podacima CRPS-a, kompaniju “Admirable” u Budvi osnovala je Beograđanka Vesna Obrenović u avgustu 2002. godine. Dvije godine kasnije ona je istupila iz te firme i predala je na upravljanje bez ikakve nadoknade Đorđeviću.
Željko Perović je u telefonskom razgovoru sa novinarkom CIN-a kazao da se u dokumentaciji njegove firme piše sve vezano za poslove sa Đorđevićem, kojeg poznaje godinama. Istakao je i da duži niz godina poznaje i Obrenović.
“Nenad i Vesna su nevjenčani muž i žena i imaju djecu. Znam da se hotel “Admiral” u Budvi vodio na Vesnu”, kazao je Perović.
Ime Željka Perovića “Zelko” i broj telefona 069033***, nalazi se u spisima italijanskog tužilaštva, koje je rukovodilo akcijom “Sveti Nikola”, kada su u septembru 2013. uhapšene 42 osobe zbog šverca cigareta iz Crne Gore u Italiju.
Prema italijanskim istražiteljima Perović je kontaktirao i sa Antonijom Prudentinom, sinom Frančeska Prudentina (Ćićo la Busta) Italijana kojeg su zvali “kralj cigara,” optuženog i osuđenog na šest godina zatvora zbog šverca cigareta.
U spisima glavnog tužioca područne Direkcije za borbu protiv mafije Katalda Mote, između ostalog, nalazi se komunikacija Perovića sa uhapšenim Frančeskom Alfaranom, koji je prisluškivan. Prema tim spisima uhapšeni Alfarano, Željku Peroviću je saopštio svoju zabrinutost zbog sumnje da je u avionu ka Crnoj Gori sreo dvojicu finansijskih policajaca iz Italije.
U istim spisima navodi se i da je Alfarano poslao SMS poruku u kojoj je rekao da mu je “njegov prijatelj Željko savjetovao da skloni cigarete na sigurno mjesto u iščekivanju boljih vremena”.
Perović je ranije u medijima negirao da ima veze sa švercom cigareta iz Italije u Crnu Goru i da je se sinom mlađim Prudentinom kontaktirao jedino u vezi s prodajom čamca.
Prema italijanskoj finansijskoj policiji (Guardia di Finanza) malo ostrvo Sveti Nikola, koje se nalazi preko puta turističkog središta Budve, služilo je švercerima kao logistička baza tokom 2012. i 2013. godine, a možda i duže.
Krijumčari koji su prevozili cigarete do obale italijanske pokrajine Apulja boravili su na tom ostrvu tokom svog boravka u Crnoj Gori.
U CRPS dokumentaciji, u koju je CIN-CG imao uvid, piše da je krajem juna 2011. godine Perović osnovao Poslovnu jedinicu “Hawaii”, sa adresom upravo na ostrvu Sveti Nikola.
Kao djelatnost te poslovne jedinice navedeni su restorani i pokretni ugostiteljski objekti. Za razliku od italijanske policije, crnogorska policija nije nikoga uhapsila, a ni optužila. Italijanska policija nije sarađivala sa crnogorskom policijom tokom akcije “Sveti Nikola”.

Bratanić Brana Mićunovića  podizao dokumenta

Beograđanka Vesna Obrenović imala je kontakt i sa Predragom Mićunovićem, bratanićem nikšićkog biznismena Branislava Brana Mićunovića, koji se sa Đukanovićem i Subotićem nalazio na optužnici za šverc cigareta italijanskog tužioca Đuzepe Šelzija.
Veze između Beograđanke i mađeg Mićunovića mogu se vidjeti u dokumentima firme “Admirable,” koja je nekada pripadala Obradovićevoj.
Naime, ona je u novembru 2002. godine dala ovlašćenje Mićunoviću da može u ime i za račun preduzeća “Admirable” da podigne rješenje o osnivanju poslovne jedinice tog preduzeća u Beogradu.

Željko Perović u razgovoru sa novinarkom CIN-a CG potvrdio je da poznaje Predraga Mićunovića.
“Ja sam se sa njim podigao. Drugovi smo od djetinjstva”, odgovorio je Perović na pitanje u kakvim odnosima je sa Mićunovićem.
Novinarka CIN-a kontaktirala je i Predraga Mićunovića, koji je u kratkom telefonskom razgovoru saopštio da ne poznaje Vesnu Obrenović i da nije čuo za firmu “Admirable”.
“Ne poznajem tu ženu. Odakle vam pravo da me zovete?”, pitao je novinarku Mićunović, nakon čega je saopštio da ne želi da nastavi razgovor.
Pregledom dostupne dokumentacije ne može se zaključiti da li je Mićunović od Obrenovićeve 2002. godine dobio ovlašćenje da podigne dokumenta o osnivanju poslovne jedinice “Akademski klub Licej” u Beogradu, koja je poslovala u okviru firme "Admirable", ili se radi o nekoj drugoj poslovnoj jedinici, koja u CRPS nije evidentirana. “Akademski klub “Licej” namijenjen je biznismenima, diplomatama i svima onima čiji je ukus prilagođen svjetskim standardima.
Klub se nalazi u starom dijelu Beograda, u luksuznoj vili...”, piše na sajtu – www.vibilia.rs.
CIN-CG došao je u posjed i zvaničnog dokumenta u kojem piše da je vlasnik firme “Admirable” Đorđević donio odluku o gašenju tog akademskog kluba.
Piše da je tu odluku donio 1. oktobra 2005. godine, ali da ona nije zavedena tog dana u nadležnom organu. Pečat Privrednog suda u Podgorici na tom dokumentu je otisnut na datum 29. decembar 2005.
Uvidom u Registar privrednih društava Srbije može se vidjeti da u Beogradu i danas postoji aktivno privredno društvo “Licej”.
Piše da je osnovano 10. juna 2005, a ne tri godine ranije. Osnivač te firme je upravo Đorđević. U firmu “Licej” upisan je novčani kapital od 736.873.444 dinara (RSD), odnosno danas nešto više od šest miliona eura. Taj novčani kapital unijet je u januaru 2007. godine.
Te godine u decembru u istu firmu unijeto je i 188.103.120 dinara (RSD).

Obavještajac, političar,  profesor, milioner...

Kontroverzni biznismen iz Srbije Nenad Đorđević i darodavac Perovića, prema biografiji dostupnoj na sajtu njegovog Fakulteta za diplomatiju i bezbjednost “www.diplomatija.com” radio je u Službi državne bezbjednosti (SDB), ali i kao profesor na Kriminalističko-policijskoj akademiji u Beogradu.
“Od 1988. bavi se privatnim poslom, posjeduje svoju kompaniju. Fakultet za menadžment malih i srednjih preduzeća osnovao je 2001. godine, a od decembra 2007. godine vlasnik je i Akademije za diplomatiju i bezbjednost. Redovan je profesor na Akademiji za diplomatiju i bezbjednost i Fakultetu za menadžment malih i srednjih preduzeća i predsjednik Savjeta na oba fakulteta”, piše u biografiji Đorđevića.
Bogati profesor, nekadašnji debeovac, hapšen je pod optužbom da je kao direktor Zavoda za zdravstvenu zaštitu Srbije, zloupotrijebio položaj i zdravstveni fond oštetio za milione. Tih optužbi je kasnije oslobođen. U svom intervjuu u emisiji “Goli život” kod Milomira Marića kazao je da mu je sve smješteno i da je uhapšen po nalogu Mire Milošević, supruge nekadašnjeg predsjednika Jugoslavije Slobodana Miloševića.
“Bio sam prvi predsjednik JUL-a, smatrao sam da su nas lažni nacionalisti u crno zavili, ali sam prvi završio u zatvoru kada sam razotkrio lopove u našim redovima", kazao je Đorđević. Tvrdio je da je izbjegao nekoliko atentata i sve do 5. oktobra 2000. krio se u Italiji i Crnoj Gori.

Atentat mu je, navodno, spreman u Crnoj Gori. Istakao je da se spasio jer je imao dobre kontakte sa ljudima iz DB-a Crne Gore.
Na pitanje Marića kako je uspio da pobjegne iz Beograda u Crnu Goru, Đorđević je kazao da je imao lična dokumenta BiH i to na svoje ime.
"Pa lijepo, imao sam druga dokumenta, na moje ime. Imao sam bosanska dokumenta. Ja nisam nešto posebno bježao. Sjeo sam u kola i otišao. Jednostavno, oni su mislili da mogu da me nađu gdje hoće i kad hoće. Pretpostavljam da je to bio koncept. Bolje im je bilo da me likvidiraju u Crnoj Gori nego u Srbiji. U Crnoj Gori su to mogli da prebace na crnogorsko rukovodstvo. Ali ja sam bio u dobrim odnosima i sa (Vukašinom) Marašem i sa Milom (Đukanovićem), i svim ostalima. I oni su mi pružili zaštitu, nesporno. Milo je bio korektan i Maraš isto tako, to im ne mogu nikad zaboraviti, tu koreknost koju su imali”, kazao je Đorđević.
Pomenuo je i pokušaj atentata na Vuka Draškovića u Budvi.
“Pokušaj atentata trebalo je njega da zaplaši i da bude maska za moju otmicu. Vidio sam ujutru Legiju i helikopter koji je sletio na stadion Mogrena pored mog hotela Admiral. Cinično mi se unio u lice i rekao zagonetno da nije došao po mene!", kazao je Đorđević u emisiji “Goli život” u januaru prošle godine.
CIN-CG pokušao je da kontaktira Đorđevića i pita za njegove veze sa Željkom Perovićem.
Na Đorđevićev zvanični mejl, koji se može naći na sajtu njegovog Fakulteta za diplomatiju i bezbjednost, poslata su pitanja, ali odgovor nije stigao ni nakon nekoliko dana.

Prva banka i krediti  za firme Subotića

Prema ranijem istraživanju OCCRP-a i MANS-a Prva banka premijerovog brata Aca Đukanovića u nekoliko navrata je davala milionske kredite firmama povezanim sa Stankom Subotićem.
Kontroverzni biznismen od Prve banke dobijao je kredite i nakon što je Specijalno tužilaštvo za organizovani kriminal Srbije izdalo 20. juna 2007. godine međunarodnu potjernicu, u kojoj je Subotić opisan kao vođa organizovane kriminalne grupe, koja je krijumčarila i ilegalno prodavala cigarete između 1995. i kraja 1996. godine.
“Đukanovićeva porodična banka je firmi San Investments 11. oktobra 2007. godine odobrila dva kratkoročna kredita u ukupnom iznosu od 4,7 miliona eura. Subotić je u Srbiji optužen 5. decembra. I pored toga, 31. decembra banka je firmi San Investments odobrila još jedan kredit u iznosu od
5,4 miliona eura.
San Investments je završila godinu sa 37 miliona eura duga, navedeno je u finansijskom izvještaju firme”, piše u ranijem istraživanju OCCRP-a i MANS-a.
Dana 14. januara 2008. godine Subotićeva firma San Investments potpisala je ugovor o hipoteci sa Prvom bankom, kojim je u zalog stavila zemljište na ostrvu Sveti Nikola za dug u iznosu od 19,2 miliona eura...

Vladimir Otašević i Ana Komatina