Pripadnik Specijalne antiterorističke jedinice (SAJ) Boro Grgurović, kupio je dvosoban stan u Podgorici. Tačno 70 kvadratnih metara u Bloku pet Grgurović je platio gotovinom par mjeseci nakon što je priznao odgovornost za brutalno prebijanje Mija Martinovića.
Izvori Centra za istraživačko novinarstvo (CIN-CG) saopštili su da je Grgurović novac za kupovinu stana dobio kao nagradu  što je sa kolegom Goranom Zejakom  preuzeo krivicu za zvjersko postupanje više od 20 sajovaca nad Martinovićem, u noći 24. oktobra prošle godine, nakon protesta Demokratskog fronta.
Grgurović, međutim, negira te tvrdnje i kaže da je do više desetina hiljada eura došao na legalan način.
Goran Danilović, novi ministar unutrašnjih poslova iz redova opozicije, saopštio je prije nekoliko dana da nije zadovoljan dobrovoljnim priznanjem dvojice pripadnika SAJ-a i činjenicom da niko po komandnoj liniji nije odgovarao zbog nasilja specijalaca nad građanima.
Danilović je zatražio i od direktora Uprave policije Slavka Stojanovića da  hitno reaguje i izrekne odgovornost komandantu SAJ-a Radoslavu Lješkoviću i najavio da će se MUP temeljno baviti ovim slučajem.
Zaštitnik ljudskih prava i sloboda Crne Gore Šućko Baković krajem maja je podnio je krivičnu prijavu protiv Lješkovića, protiv kojeg je 1. juna Osnovno državno tužilaštvo u Podgorici podiglo optužni predlog zbog osnovane  sumnje da je počinio krivično djelo  pružanje pomoći učiniocu poslije izvršenog krivičnog djela - prebijanja Mija Martinovića.
“Služba mi nije dala novac da prihvatim odgovornost za prebijanje Martinovića. Ja sam suspendovan”, rekao je Grgurović u izjavi za CIN-CG.
Saopštio je da mu je novac za nekretninu dao očuh njegove supruge Dragan Mitrović, koji živi i radi u Beogradu.

Dragan Mitrović je vlasnik dvije firme u Srbiji - “Mitrović gradnja” i “Mitrović trade”. Mitrović je u razgovoru sa novinarom CIN-CG bio   oštar, optužujući za tabloidno novnarstvo koje istražuje privatne stvari.
Potvrdio  je da je dao dio novca Grgurovićima za stan, ali nije htio da kaže o kolikoj se sumi radi, kao i kada je novac predao.
“Dio novca Grgurović je imao, a dio sam im poklonio i dao na ruke u Crnoj Gori“, rekao je Mitrović. Nije, međutim, htio da pojasni da li je novac prijavio prilikom ulaska u našu zemlju. Prema propisima rezident, odnosno nerezident može da bez prijavljivanja carinskom organu, fizički da unese u Crnu Goru odnosno iznese iz Crne Gore gotov novac u ukupnom iznosu do 10.000 eura. Platne kartice i drugi slični prenosivi instrumenti plaćanja moraju se prijaviti carinskom organu prilikom unošenja, odnosno iznošenja iz Crne Gore.
CIN-CG došao je do podataka da je Grgurović dvosoban stan kupio od opštinskog odbora danilovgradskog DPS-a Borislava Brajovića i njegove supruge Stanke. U ugovoru o prodaji precizira se kvadratura, adresa i uslovi primopredaje. Ugovor je sačinila podgorička notarka Slavica Bošnjak 2. februara ove godine. Piše i da je kupoprodajna cijena stana 55.000 eura.
“Ugovorne strane saglasno izjavljuju da je kupac ugovorenu kupoprodajnu cijenu isplatio prodavcu prije dana zaključenja ovog Ugovora“, navodi notarka.
Novinar CIN-a stupio je u kontakt sa Borislavom Brajovićem, koji je rekao da ne može da se sjeti svega zbog svog zadravstvenog stanja i da je u posao oko prodaje stana bio uključen njegov sin Srđan Brajović. Ipak, nije želio da saopšti broj mobilnog telefona svog sina.

Kratko je istakao da je dio novca koji je obezbijedio Grgurović predat banci, kako bi se uklonila hipoteka sa stana. On nije rekao o kojoj banci je riječ. Tragom tih informacija CIN-CG došao je i do saglasnosti Hypo Alpe Adria banke od 15. januara ove godine u kojoj je navedeno da  je ta banka dala saglasnost da se ukloni hipoteka na nepokretnostima “broj 1062 KO Podgorica ….površina 70m2, na katastarskoj parceli broj 1146/14…”.
U tom dokumentu, između ostalog, piše i da je dužnik izmirio hipotekarni kredit pod brojem - 1621704087, koji je zaključen između banke, kao davaoca kredita i Srđana Brajovića, korisnika kredita.
Iz Hypo Alpe Adrije nije, međutim, saopšteno CIN-CG da li su provjerili porijeklo uplaćenog novca, odnosno da li je novac legalno stečen.
Pitali smo i da li su o uplati obavijestili Upravu za sprečavanje pranja novca.
“U vezi sa pitanjima koja ste nam dostavili, moram da Vas obavijestim da, u skladu sa odredbama Zakona o sprečavanju pranja novca i finansiranja terorizma, banka ne smije dostavljati trećim licima podatke do kojih dođe u postupku identifikacije klijenta i obavljanja transakcija, odnosno podatke koji se dostavljaju nadležnim državnim organima u skladu sa ovim zakonom”, odgovorila je Mina Vojinović, šefica marketinga banke. Nakon što je postao vlasnik, Grgurović je stan u martu uknjižio na svoje ime.
Prije nego se sa porodicom  uselio, u stanu su izvršene određene popravke, koje su dodatno koštale.
Ni za adaptaciju stana pripadniku SAJ-a nije prifalio novac, koji  nije mogao steći od svojih mjesečnih primanja.

Javnost traži da sajovci skinu maske i odgovaraju za nedjela

Grgurović i Zejak brane se sa slobode i oni su jedini službenici SAJ-a čiji je identitet otkriven i koji su priznali učešće u prebijanju. U javnosti se zbog te činjenice javila sumnja da se radi o dobrovoljcima.
Više od sedam mjeseci nijesu identifikovani pripadnici SAJ-a koji su 24. oktobra prošle godine brutalno tukli građane - Mija Martinovića, Andriju Račića, Marka Rakočevića, Darka Šćepanovića, Branimira Vukčevića, Momčila Baranina...
Predsjednik Crnogorske profesionalne bokserske organizacije Mijo Martinović tražio je da tužilaštvo procesuira 29 sajovaca koji su se, prema njegovim riječima, iživljavali nad njim i njegovim vozilom nakon što su razbijeni protesti Demokratskog frontra (DF). Grgurović i Zejak su pred tužiocem Zoranom Vučinićem tvrdili da nijesu prekoračili ovlašćenja i da su Martinovića tukli u skladu za Zakonom o unutrašnjim poslovima. Njihov branilac Zdravko Begović kazao je da su klijenti objasnili da je Martinović pružao otpor, kao i da ne znaju ko je lomio Martinovićev “mercedes”.
Vlada je u međuvremenu krajem prošle godine sa Martinovićem postigla vansudsko poravnanje na osnovu kojeg je oštećenom opredijeljeno 130.000 eura zbog prebijanja.
U krivičnoj prijavi  Bakovića protiv šefa SAJ-a Radoslava Lješkovića  navodi se da je najmanje 14 pripadnika SAJ-a direktno brutalno pretuklo Martinovića i oštetilo njegovo vozilo, kao i sumnje da se Lješković solidarisao sa nasilnicima izjavom da ne zna imena pripadnika jedinice na čijem je čelu, koji su učestvovali u svemu.

Vladimir Otašević

Iako je u praksi teško utvrditi da je neko zapošljen po partijskom ključu, građani se i dalje najčešće žale na samovolju starješina prilikom izbora kandidata i razne neregularnosti prilikom provjere sposobnosti za određeni državni posao.

Predsjednik Upravnog odbora Instituta alternativa (IA) Stevo Muk u intervjuu za Centar za istraživačko novinarstvo (CIN-CG) kaže političke ličnosti i na državnom i lokalnom nivou i dalje imaju zakonsku mogućnost da ne izaberu kandidata koji je najbolje ocijenjen prilikom zapopšljavanja.

“Za depolitizaciju javne uprave postoje jasni principi koje nije teško slijediti, a među njima jedan od najbitnijih kaže da nivo razdvajanja političkog od profesionalnog mora biti jasan, što u Crnoj Gori nije slučaj”, upozorio je Muk.

CIN-CG: Kako komentarišete predlog Zakona o lokalnoj samoupravi? Koji su njegovi najveći nedostaci?

MUK: Predlog Zakona koji je Vlada utvrdila u decembru prošle godine, nažalost, ne obećava efikasno razračunavanje sa dosadašnjim lošim praksama,

IA je i ranije upozoravao da su dva ključna razloga zbog kojih predviđene izmjene Zakona o lokalnoj samoupravi ne podrazumijevaju suštinsku promjenu loših višegodišnjih praksi. Jedan razlog je što je većina novih procedura bukvalno prekopirana iz Zakona o državnim službenicima i namještenicima, koji, prema nalazima IA, nije dao najbolje rezultate u praksi. Drugi leži u činjenici da ključna faza zapošljavanja, a to je provjera sposobnosti kandidata, i dalje ostaje neregulisana. Drugim riječima, i dalje je predviđena shodna primjena propisa sa državnog nivoa na organizovanje i sprovođenje provjere sposobnosti za najveći broj lokalnih službeničkih pozicija. I na državnom nivou prevelika je centralizacija odlučivanja o ljudskim resursima ostavljena političkim ličnostima – ministrima, koji imaju mogućnost da ne izaberu kandidata koji je najbolje ocijenjen.

CIN-CG: IA dobija konkretne žalbe vezano za zapošljavanje na državnom i lokalnom nivou. Pojasnite na koji način vam se građani mogu obratiti?

IA je do sada uglavnom dobijao žalbe koje se odnose na zapošljavanje u državnim organima, s obzirom na to da smo najintenzivnije pratili primjenu Zakona o državnim službenicima i namještenicima. Međutim, ono čega bi javnost trebalo da bude svjesna je činjenica da se ovaj Zakon odnosi svega na petinu ukupnog crnogorskog javnog sektora, koji je najveći poslodavac u zemlji jer zapošljava oko 56 hiljada ljudi. Čak 20 odsto zaposlenih u javnom sektoru zapravo radi u opštinama, a njihov status je slabo regulisan. Dodatno, na otprilike 30 000 zaposlenih u javnom sektoru, koji rade u brojnim regulatornim tijelima, javnim ustanovama i preduzećima, uglavnom se primjenjuju opšti propisi o radu, koji su “labavi” u smislu uslova za prijem, odnosno procjene sposobnosti koje kandidati za posao u ovim tijelima treba da posjeduju.

Mi prijave o neregularnostima prilikom zapošljavanja u državnim organima uglavnom dobijamo preko stranice Moja uprava, koju smo pokrenuli prošle godine. Prijave građana koji su nam se obratili potvrdili su ključne probleme u popuni “državnih radnih mjesta” a to su: samovolja starješina prilikom izbora kandidata, neregularnosti prilikom provjere sposobnosti kandidata, i nezadovoljstvo kandidata koji su bili zaposleni na određeno vrijeme, a koji su se našli u pravnom vakuumu nakon početka primjene novog Zakona o državnim službenicima i namještenicima.

Tokom ove godine, radićemo i na nadogradnji Moje uprave, u sklopu projekta “Civilno društvo za dobru upravu: Da služi i zasluži!”, koji podržava Evropska unija, tako da ćemo proširiti opseg tema na koje građani mogu da nam se požale.

CIN-CG: Koliko je zaista prisutno zapošljavanje po partijskoj osnovi i na kojem nivou je najizraženije i - kako depolitizovati javnu upravu?

MUK: Zapošljavanje po partijskoj liniji je razotkriveno tamo gdje je i poteklo – na partijskim sjednicama. Afera Snimak je dodatno povećala nepovjerenje javnosti u nepristrasnost uprave i procedura zapošljavanja. Teško je decidno tvrditi da je zapošljavanje partijsko. Međutim, pravne praznine na koje mi često ukazujemo i prepuštanje značajnog prostora za diskreciono odlučivanje političkim ličnostima, rezultiraju sistemom koji je ranjiv na raznovrsne političke zloupotrebe. Na nivou rukovodećeg kadra, odnosno generalnih direktora, pomoćnika starješina i starješina organa, politički uticaj je više nego očigledan - dovoljno je da odete na internet prezentacije vladajućih partije i vidite mnoga poznata lica, koja bi trebalo da nam nepristrasno da služe, kako se smješkaju ispred partijskih obilježja.

Na drugoj strani, za depolitizaciju javne uprave postoje jasni principi koje nije teško slijediti, a među njima jedan od najbitnijih kaže da nivo razdvajanja političkog od profesionalnog mora biti jasan, što u Crnoj Gori nije slučaj. Nažalost, aktuelni nacrt Strategije za reformu javne uprave 2016 – 2020. godine ne uvažava u potpunosti ovaj princip.

CIN-CG: Kako spriječiti zloupotrebu javnih resursa i na lokalnom i na državnom nivou?

MUK: Pravna sigurnost, jasna pravila uz što manje diskrecionih ovlašćenja i transparentnost institucija su ključna brana za zloupotrebu javnih resursa u tranzicionim društvima kakvo je crnogorsko. Iako u razvijenim zemljama, sloboda u odlučivanju može značiti i neophodnu fleksibilnost, mi smo i dalje na stupnju razvoja u okviru kojeg moramo da držimo naše donosioce odluka u što većem grču i da imamo što preciznije zakonske formulacije koje će naše funkcionere i službenike odvraćati od zloupotrebe javnih resursa. Nažalost, u našem sistemu često se podzakonskim aktima obesmišljavaju i osnovne namjere zakona, čak i kada su ove namjere poštene, tako da je sprječavanje zloupotrebe javnih resursa naporan posao, koji zahtijeva angažman na svim nivoima.

CIN-CG: Kako komentarišete odlaganje primjene Zakona o upravnom postupku za narednu godinu?

MUK: Novim odlaganjem početka primjene Zakona o upravnom postupku građani su za korak dalje od uprave koja će im biti na usluzi, a i dalje ostaju izloženi dugotrajnim procedurama kojima ne uspjevaju da zadovolje svoja prava. Ovaj Zakon je trebalo da počne sa primjenom u januaru ove godine, ali je to odloženo za šest mjeseci, da bi prije desetak dana na Vladi bilo predloženo još jedno odlaganje početka primjene ovog Zakona za 1. januar 2017. godine. Mi smo upozorili da ovo odlaganje ukazuje na tromost crnogorskih institucija, koje od decembra 2014. godine, kada je Zakon usvojen, nijesu uspjele da obezbijede osnovne preduslove za njegovu primjenu i izvrše međusobno usklađivanje propisa. Nažalost, ovaj sindrom naše uprave ogleda se u mnogim poljima, jer je vrijeme previše jeftina kategorija kada su u pitanju ključni reformski koraci.

CIN-CG: Da li smatrate da je bilo neprimjereno donošenje Zakona o zaradama u javnom sektoru u izbornoj godini?

MUK: IA smatra da se predizborni ambijent priprema tokom čitavog izbornog ciklusa, odnosno tokom duge četiri godine, a da je predizborni period samo kulminacija smišljenog inžinjeringa, koji nadilazi periode izbornih kampanja.

To bi otprilike bio i naš pogled na Zakon o zaradama u javnom sektoru, čiji je nacrt pripremljen još 2013. godine, sa istim sistemskim nedostacima sa kojima je usvojen i ove godine, uz neke finalne ustupke koji su napravljeni nakon što je akt ušao u skupštinsku proceduru. Takođe, dodao bih i da je ovaj Zakon samo “institucionalizovao” raniju visinu zarada za najveći broj pozicija u javnom sektoru, naročito rukovodećih, s obzirom na to da je uz brojne naknade za učešće u radnim tijelima i komisijama plata mnogih bila zapravo iznad cifre koja je javno prikazivana.

Ana Komatina

Iako je u posljednje vrijeme crnogorska policija sprovela više akcija protiv zelenaštva i uhapsila više ljudi zbog tog krivičnog djela, do danas nije pokrenula nijednu finansijsku istragu kako bi utvrdili porijeklo novca uhapšenih kamataša.
Izostanak istraga iz policije pojašnjavaju time što nijesu dobili naredbe nadležnih državnih tužilaca.
Iako prebacuju loptu na tužilačke organe, policija do skoro nije u dovoljnoj mjeri poklanjala pažnju problemu zelenaštva, mada je u "Procjeni opasnosti od organizovanog kriminala - SOCTA MNE - 2010. godine" to krivično djelo označeno kao veliki problem crnogorskog društva.
"Shodno odredbama pozitivno pravnih propisa, pokretanje finansijske istrage vrši se na osnovu naredbe državnog tužioca. Za lica koja su procesuirana za krivično djelo zelenaštvo, prema informacijama kojima raspolažemo, do sada nijesu pokrenute finansijske istrage", saopšteno je iz policije.
U odgovorima Centru za istraživačko novinarstvo (CIN-CG) iz tog državnog organa navedeno je da su od 2010. do početka 2015. godine podnijete samo dvije krivične prijave za krivično djelo zelenaštvo i to protiv dvije osobe.
“U 2010. godini podnijeta je prijava u Pljevljima, a  2012. u Herceg Novom”, kazali su.
Situacija se mijenja u posljednje vrijeme. Od pokretanja obavještajnog projekta “Loan” u junu 2015, policija je realizovala 18 akcija usmjerenih na suzbijanje zelenaštva.
U odgovorima policije piše da je 20 osoba procesuirano za krivično djelo zelenaštvo, a da je iznos novca, za koji se sumnja da je plasiran vršenjem ovih krivičnih djela, čak oko 1.200.000 eura.

Prema nezvaničnim podacima, veliki broj samoubistava u Crnoj Gori upravo je posljedica zelenaških dugova.
To što se do juna prošle godine gotovo nijesu bavili zelenašima, iz policije pravdaju "nizom otežavajućih okolnosti koje su onemogućavale rasvjetljavanje, odnosno procesuiranje ovog krivičnog djela".
“Otežavajuće okolnosti su se manifestovale kroz široko postavljenu formulaciju u zakonu koja se odnosi na biće krivičnog djela, kao i nivo dokaza koje treba prikupiti. Poseban problem predstavljala je činjenica da oštećena lica, odnosno lica koja su uzela novac na zelenašku kamatu, u najvećem broju slučajeva nisu prijavljivala izvršenje krivičng djela i nisu željela da ostvare saradnju sa organima za sprovođenje zakona, najčešće jer su se nalazila pod stalnim pritiscima od strane zelenaša ili lica koja su zelenaši angažovali radi pritisaka oštećenih lica", kazali su iz policije.
Advokat Veselin Radulović smatra da se zaštita svih građana od zelenaštva, uključujući i žrtve najbolje može postići adekvatnom reakcijom nadležnih organa - policije, tužilaštva i sudstva.
“Činjenica je da je ta reakcija u prethodnom periodu izostala ili je bila nedovoljna da bi uticala na suzbijanje ove vrste kriminaliteta”, ocijenio je.
Radulović ističe da je nedostatak volje na suzbijanju zelenaštva i sankcionisanju izvršilaca, osnovni razlog što u Crnoj Gori donedavno nije bilo hapšenja i procesuiranja za to krivično djelo, pa je i logično da je takva vrsta kriminala poprimila zabrinjavajuće razmjere.
A razloga za to može biti više, kaže Radulović, od nestručnosti policije i tužilaštva da ova krivična djela i izvršioce otkrije i adekvatno procesuira, pa sve do moguće povezanosti i uticaja lica koja se organizovano bave zelenaštvom na policiju i tužilaštvo.

"Ukopao me je... ne mogu još da se oporavim"

Jedna od žrtava kamataša, koji je za CIN-CG ispričao svoje iskustvo, kazao je da je zbog prijetnji koje dobija već razgovarao sa tužiocem i da će, ukoliko se nastave,  podnijeti krivičnu prijavu.
“Poznati podgorički zanatlija stekao je dugogodišnjim radom veliku imovinu. Tim poslom se bavi preko 30 godina, ali sam tek nedavno saznao da je taj novac zaradio zelenašenjem. To je radio mučki. Navodno, nije davao svoje pare na kamatu, nego pare nekog prijatelja. On je, kao, bio samo posrednik...”, pojasnio je sagovornik.
Istakao je da ga je ta osoba za nekoliko godina finansijski potpuno uništila i da još “ne može da se oporavi”.
“Vratio sam mu glavnicu od 20.000 eura i preko toga još 28.000. Svakog dana me zvao telefonom, dolazio kući kod mojih i žalio se kako nema mira od kamataša jer mu prijete kao nekom ko je garantovao za mene”, tvrdi sagovornik.
Naglasio je da je sasvim slučajno saznao da je čovjek od kojeg je pozajmio novac u stvari zelenaš, a ne nekakv posrednik koji mu čini uslugu.
“Rekao sam mu da sam mu dug vratio i preplatio i da ako me još jednom nazove ili mi dođe u kuću da ću ga prijaviti policiji. Sve naše razgovore sam snimio i poruke sačuvao. Razgovarao sam i sa tužiocem o tome. Sad ga čekam. Prvi poziv koji mi uputi dobiće prijavu”, kaže naš sagovornik.

Radulović: "Zakon dobar ali fali dobre volje"

Advokat Veselin Radulović je za CIN-CG ocijenio da je na planu zelenaštva dugo izostajala reakcija nadležnih organa, uprkos tome što raspon kazni omogućava da adekvatno reaguju.
Pojasnio je da Krivičnim zakonikom za osnovni oblik tog krivičnog djela propisana kazna zatvora do tri godine, kao i novčana.

Za teži oblik ovog krivičnog djela, koji postoji kada izvršilac iskorišćava teško imovno stanje i prilike, nuždu, lakomislenost ili nedovoljnu sposobnost za rasuđivanje oštećenog, propisana je kazna zatvora od šest mjeseci do pet godina i novčana kazna.
“Na kraju, ako je izvršenjem djela pribavljena imovinska korist u iznosu koji prelazi 30.000 eura, propisana kazna je zatvor od jedne do osam godina i novčana kazna”, rekao je.
Radulović smatra i da izmjene zakona, u smislu povećanja propisanih kazni, same po sebi ne vode do pozitivnih pomaka i smanjenja zelenaštva.
“Adekvatna i pravovremena reakcija nadležnih organa, procesuiranje i pravnosnažno osuđivanje izvršilaca ovih krivičnih djela, jedini je put ka suzbijanju i smanjenju ove  vrste kriminaliteta”, poručio je.

Ostvaren napredak tek nakon izmjena zakona

Iz Uprave policije tvrde  da je značajan napredak u pogledu procesuiranja osoba koje se bave zelenaštvom napravljen izmjenama u Krivičnom zakoniku.
"I to u dijelu izmjene elemenata bića krivičnog djela zelenaštvo, a na osnovu sprovedenih analiza u odnosu na prirodu i potreban nivo materijalnih dokaza - definisan je i zajednički stav sa nadležnim tužilaštvima o minimumu dokaza koji moraju biti prikupljeni”, naglasili su iz policije.
Na jednoj od sjednica skupštinskog Odbora za bezbjednost, koja je održana sredinom 2014. godine direktor policije Slavko Stojanović saopštio je da su u policijskim evidencijama registrovana 234 zelenaša. Oko 16 odsto tih zelenaša, prema tadašnjim riječima Stojanovića pripadnici su organizovanih kriminalnih grupa, dok ostatak radi samostalno.
Stojanović je tada saopštio i da policija ima obavještajni projekat pod nazivom "Duga", koji se bavi zelenaštvom kao "velikim društvenim problemom".
Iz UP je za CIN-CG saopšteno da je projekat "Duga" pokrenut na osnovu "Procjene opasnosti od organizovanog kriminala – SOCTA MNE - 2010. godine". Kasnije je naziv "Duga" promijenjen u "Loan".

Ana Komatina i Vladimir Otašević

Nikšićanka Ivanka Kilibarda direktorica je i vlasnica ofšor  firme preko koje je navodno oprano 230 miliona američkih dolara uzetih na prevaru iz kazahstanske BTA banke.
Radi se o kompaniji sa Britanskih Djevičanskih Ostrva - "Heritam Management Limited".
Ivankin  suprug Slobodan Kilibarda negirao je njenu vezu sa ofšor firmama, tvrdeći da mu je žena  žrtva.
Ivanka Kilibarda je bivša zaova nekadašnje savjetnice u Ministarstvu finansija Ljiljane Glušice Kankaraš.
Drugi Nikšićani optužili su Glušicu Kankaraš da je zloupotrijebila njihove lične podatke za osnivanje ofšor kompanija. Bivša savjetnica to  je  negirala.
BTA banka je još 2009. godine protiv nekadašnjeg Interpolovog bjegunca Sirima Šalabajeva, njegovog rođaka - oligarha Muktara Ablazova i drugih osoba  podigla tužbu pred britanskim sudom, tereteći ih za prevaru tešku oko pet milijardi dolara.
Ablazov, koji je nekad bio ministar u Kazahstanu i direktor BTA banke, okrivljen je da je preko velikog broja ofšor firmi, odobravajući fiktivne kredite, iznio više od pet milijardi američkih dolara.
Na sajtu "nomad.su" može se pronaći kopija dokumentacije u vezi sa prevarama BTA banke i slučaja grupe Ablazova.
Novinari Centra za istraživačko novinarstvo (CIN-CG) u toj dokumentaciji pronašli su i detalje o milionskim transakcijama Kilibardine kompanije “Heritam Management limited”.
Dokumenta pokazuju da je ta firma poslovno povezana sa kompanijom iz Luksemburga - “Berwich Holding Sarl” koja je od oštećene BTA banke 2008. godine dobila kredit od oko 230 miliona dolara za gradnju kompleksa na novoruskoj rivijeri.
Problem je što je kompanija iz Luksemburga novac dobila na prevaru i nikada ga nije iskoristila za projekat za koji joj je odobren.
Cjelokupan iznos  je, prema kopiji dokumentacije i izvještajima medija u Kazahstanu, prenijela na ofšor firmu koja se vodi na Nikšićanku.
Tu je i kopija ugovora o kreditu iz juna 2008. godine u kojem se vidi da “Berwich Holding Sarl” pozajmljuje ofšor firmi “Heritam Management limited” - 250 miliona dolara.

Kao ovlašćeni potpisnik kopije ugovora navodi se Ivanka Kilibarda.

Njen suprug Slobodan  tvrdio je juče pred novinarima CIN-a da to nije njen potpis.
Rekao je da je njegova žena nezaposlena i da je žrtva.
Kazahstanski medij “Ak Zhaiyk” u martu 2010. godine objavio je da je BTA banka kredit od 230 miliona dolara kompaniji “Berwich Holding Sarl” odobrila na osnovu nepostojećeg zaloga.
"Dok je kredit tražen, kapital luksemburške ofšor firme bio je mizeran", pisao je taj medij, dodajući da je "Berwich Holding Sarl" od BTA banke dobio dozvolu za slobodno korišćenje kredita.
U kopiji jednog od ugovora sa sajta "nomad.su" piše da je novac od kredita ustupljen kompaniji "Heritam Managment Ltd" za kupovinu 100 odsto akcija kompanije sa Britanskih Djevičanskih Ostrva - "Migina Limited".
"Heritam Management Limited" je tada imala otvoren račun u litvanskoj "Trasta Komercbanki".
Upravo ta litvanska banka početkom ove godine ostala je bez licence za rad na osnovu naloga Evropske centralne banke, između ostalog i zbog nedostataka u sprečavanju pranja novca i finansiranja terorizma.
Kazahstanski medij "Ak Zhaiyk" objavio je i da je kompanija "Heritam Management Limited" usmjerila 230 miliona dolara preuzetih od  "Berwich Holding Sarl" i još 100 miliona koje je imala na računu na kupovinu akcija "Migina Limited".
Ugovor o kupovini tih akcija "Heritam Management Limited" zaključuje sa kompanijom "Litaland Tradecorp inc"
Na taj način, kazahstanski milioni, navodno, nijesu iskorišćeni za gradnju kompleksa na novoruskoj rivijeri, već ih je dobila ofšor kompanija "Litaland".
"A odatle izvući novac za svoje potrebe je samo stvar tehnike", ocijenio je "Ak Zhaiyk".
CIN-CG objavljuje kopiju Izvještaja o bankarskom računu "Heritam Managment Ltd", koji potvrđuje podatke kazahstanskih medija.

Izvještaj bankarskog računa  "Heritam Managment Ltd"

Kazahstanac optužen za pranje novca krajnji korisnik

U "Panamskim papirima" može se vidjeti da je krajnji korisnik koji ubira profit od Kilibardine firme "Heritam Managment Ltd" - Kazakstanac Zhajbek Burkitbajev (Zhaiybek Burkitbayev).
On je navodno član kriminalne grupe oligarha Muktara Ablazova.
Protiv Burkitbajeva je podignuta optužnica za krivično djelo iz kazakstanskog Krivičnog zakonika - prisvajanje javnih fondova i pranje novca.

Glušica Kankaraš tvrdi da nije radila  sa Kazahstancem

Bivša savjetnica u Ministarstvu finansija Glušica-Kankaraš kazala je za CIN-CG da je za uhapšenog Kazahstanca Sirima Šalabajeva prvi put čula u članku koji je objavio CIN-CG.
“Nikada nijesam bila u kontaktu sa ovom osobom niti sam čula za njega do skoro. U Kazahstanu sam radila godinu dana u predstavništvu Montexa i od tada sam u prijateljskim odnosima sa jednom porodicom iz Kazahstana koja svake godine dolazi u Crnu Goru na ljetovanje. Žena iz te porodice je bila poslovni sekretar kod mene u predstavništvu”, istakla je ona.
Glušica Kankaraš je rekla i da nikada nije otvarala ofšor kompanije i da razlozi njene povezanosti sa određenim firmama nisu bili novčani.
“To što su se određena lica pojavila u pojedinim ofšor kompanijama, to su bile kompanije koje su odavno oformljene bez mog posredstva i u čijem osnivanju ja nijesam učestvovala”, odgovorila je.
Glušica Kankaraš je istakla da prvi put čuje za panamsku agenciju “Mosak Fonseka”, kompanije "Dynacash Business Limited S. A" i "Manfred Group Corp" iz Paname.
Rekla je i da joj nije poznato ko je krajnji vlasnik ofšor kompanija “Solway Real Estate Limited” i “Nyxroam Corporation”, o kojima je CIN-CG ranije pisao.
Na pitanje ko je pravi  vlasnik  ofšor kompanije “Mediterrania Group Limited” sa Sejšela, koja posjeduje britansku firmu “European Venture Investments (UK) Ltd” a preko nje i 90 odsto fabrike aluminijuma Vsevološki u Sankt Petersburgu, odgovorila je da joj nije poznato.
CIN-CG ranije je objavio da je izvršni direktor te firme Aleksandar Proroković, sinovac Glušice Kankaraš koji je izjavio da ne zna ništa o tome i da su mu podaci zloupotrijebljeni.

Tužilaštvo ćuti o ofšor firmama, ne zna se da li ima istrage

Iz tužilaštva nijesu odgovorili CIN-CG na pitanja proslijeđena 22. aprila.
Novinarka CIN-CG pitala je tužilaštvo da li su upoznati sa tvrdnjama nekoliko Nikšićana da je bivša savjetnica u Ministarstvu finansija Ljiljana Glušica Kankaraš uzimala njihova lična dokumenta kako bi otvarala ofšor firme i da li je neko od izvršnih direktora ofšor firmi obavijestio tužilaštvo o tome.
Iz tužilaštva nijesu odgovorili ni da li su preduzeli istražne radnje i formirali predmet u vezi sa ovim slučajem  i da li  namjeravaju  da se bave ispitivanjem pomenutih tvrdnji.

CIN-CG objavljuje kopiju dokumentacije ofšor kompanije Nikšićanke:

Ugovor o kreditu 1

Ugovor "Litelanda" i "Heritama"

Ugovor "Litelanda" i "Heritama" 2

Vladimir Otašević i Ana Komatina

Podgoričanin Petar Knežević, blizak rođaka biznismena Duška Kneževića, nalazi se u dokumentima afere “Panamski papiri”.
U bazi koju je prije nekoliko dana objavio Međunarodni konzorcijum istraživačkih novinara (ICIJ) vidi se da je ovaj 29-godišnjak krajnji korisnik koji ubira profit od ofšor firme “Mimoza Complex Limited” sa Britanskih Djevičanskih ostrva.
Petar Knežević je kao adresu naveo Mitra Bakića 144, koja je donedavno bila i adresa njegovog prebivališta.
Kompanija ““Mimoza Complex Limited” osnovana je prije 10 godina, a piše da poštu prima na adresi u Dubaiju - Ujedinjenim Arapskim Emiratima (UAE).
Ova ofšor firma osnovana je posredstvom agencije “The LT Corporate Services Limited”, čija je adresa na Kipru.
U dokumentima “Panamski papiri” piše da su akcionari u kompaniji “Mimoza Complex Limited” tri preduzeća - “Paracom Aktiengesellschaft”, sa adresom u Lihtenštajnu i “Comsel Limited” i “Cyvas General Trade Ltd” sa Kipra. Iz ICIJ-a naglašavaju da za firme i osobe koje su u "Panamskim papirima" ne mora po difoltu da znači da su radile i rade nešto nezakonito.
Novinari Centra za istraživačko novinarstvo (CIN-CG) juče su na adresi Mitra Bakića 144 razgovarali sa Petrovim ocem Mijodragom Kneževićem.
On je rekao da njegov sin već godinu ne živi na toj adresi. Nije htio da saopšti njegov broj telefona, već je rekao da će ga obavijestiti da su ga novinari tražili.
Stariji Knežević je rekao da je Petar zaposlen u preduzeću “Aerodromi Crne Gore” i da o njegovoj funkciji u ofšor firmi ne zna ništa. Istakao je i da sumnja da je riječ o zloupotrebi identiteta, kao u slučaju u Nikšiću, o kojem su novinari CIN-CG nedavno pisali.

Ofšor kompanija “Mimoza Complex Limited” većinski je osnivač crnogorske kompanije "RT Mimoza” iz Herceg Novog, koja upravlja projektom izgradnje turističkog kompleksa na rtu Kobila.
Ideja za gradnju turističkog naselja na rtu Kobila postojala je još početkom 90-ih godina prije izbijanja rata na području bivše Jugoslavije. Tada je grupa biznismena okupljena u korporaciji “Kobila Corporation”, koju je predvodio kanadski biznismen arhitekta Dobro Miljević iz Montreala, dobila i prve dozvole. Rat je prekinuo te planove.
Projekat je ponovo aktuelizovan 2002. godine, kada upravljanje preuzima kompanija “RT Mimoza”, u kojoj je tada “Kobila Corporation” iz Montreala imala 42,5 odsto učešća, koliko i “Cyvas General Trade Ltd” iz Moskve. Državna firma “Morsko dobro” imala je pet,  a Opština Herceg Novi 10 odsto.
Dvije godine kasnije potpisan je sporazum kojim je na ovoj lokaciji od 300 hiljada kvadrata, na samoj granici sa Hrvatskom kod Prevlake, predviđena gradnja dva luksuzna hotela sa 500 soba, 1.200 apartmana, kazino, marina, tržni centar...
Atlas grupa je 2006. godine objavila da ona preuzima ovaj projekat i da je od “Cyvas General Trade” kupila 85 odsto njegovog učešća, a značajno je izmijenjen plan gradnje.
Sada se predviđa 300 ležajeva u hotelima i 2.800 u apartmanima. Te godine dobijena je građevinska dozvola za prvu fazu u kojoj je predviđena gradnja 46 hiljada kvadrata, a počeli su pripremni radovi raščišćavanja terena.
Kriminalistička policija je krajem 2006. godina vodila istragu protiv tadašnjeg gradonačelnika Herceg Novog Đura Ćetkovića zbog sumnji da je sa “RT Mimoza” zaključio sporazum o izmirenju naknade za uređenje gradskog građevinskog zemljišta kojom je Opština oštećena za 4,2 miliona eura.
Atlas grupa je Opštini platila ovu naknadu dvije godine kasnije. Nije poznato šta se dogodilo sa tom istragom. Ofšor firma “Mimoza Complex Limited” sada ima 75 odsto učešća u “RT Mimoza”, “Atlas Invest” i Opština po 10 odsto, a “Morsko dobro” pet odsto.
Atlas grupa sada na svom sajtu prezentuje ovaj projekat pod nazivom Punto Mimoza i navodi da je on vrijedan 503 miliona eura. Prošle godine predstavila ga je i na sajmu investicija u Kanu.

Cyvas radio za Aerodrome, pa se tužili za 2,2 miliona eura

Kompanija “Cyvas General Trade Ltd” iz Moskve 2002. godine imala je 42,5 odsto vlasničkog udjela u firmi “RT Mimoza”.
U bazi ICIJ-a može se vidjeti da se kao jedan od vlasnika ofšor firme “Mimoza Complex Limited” vodi “Cyvas General Trade Ltd” sa Kipra. Upravo ta kiparska firma vlasnica je moskovske “Cyvas General Trade Ltd”, ali i istoimene podružnice u Podgorici.
Direktor Aerodroma Crne Gore Milovan Đuričković 2005. godine je potpisao ugovor o dogradnji i rekonstrukciji terminalne zgrade na aerodromu Tivat sa kompanijom “Cyvas General Trade Ltd” - posao vrijedan 3,7 miliona eura.
U finansijskom izvještaju crnogorske Državne revizorske institucije (DRI) za 2009. godinu može se vidjeti da je "Cyvas General Trade ltd" Međunarodnoj trgovinskoj komori (International Chamber of Commerce - ICC) u Parizu podnio zahtjev za arbitražu po osnovu nepoštovanja ugovornih obaveza u iznosu od 2,2 miliona eura.
"Procjena pravnog zastupnika preduzeća je da će se preduzeće teretiti za onaj iznos za koji se smatra da predstavlja realnu naknadu za izvršene radove. Državna revizorska institucija preporučuje JP Aerodromi Crne Gore da preduzme sve mjere i aktivnosti ka pozitivnom rješavanju sudskog spora sa preduzećem "Cyvas General Trade ltd", u iznosu od 2,2 miliona eura, budući da bi u slučaju negativnog ishoda moglo doći do značajne materijalne štete za preduzeće, a time i za Državu Crnu Goru", piše u izvještaju objavljenom na sajtu DRI.
S obzirom da nakon 2009. godine nema javno dostupnih finansijskih izvještaja za JP Aerodromi Crne Gore nije jasno šta se dogodilo sa tim sudskim sporom...

Otac Mijodrag direktor u dvije firme iz Atlas grupe

Mijodrag Knežević se u Centralnom registru privrednih subjekata (CRPS) pojavljuje kao izvršni direktor u firmi “Rekreaturs” iz Budve, čija je djelatnost hoteli i slični smještaj.  U  toj kompaniji je većinski vlasnik, sa oko 79 odsto akcija, kompanija “Atlas Invest”, koju je osnovao Duško Knežević.
Manjinski osnivači u “Rekreatursu” su “VB Holding Limited”, sa 20,38 odsto akcija i Dejan Jovićević sa 0,62.  Knežević je takođe bio i izvršni direktor, ovlašćeni zastupnik i član borda direktora u ugašenoj firmi “Monteplasman” iz Podgorice, koju su osnovali  “Atlas Mont” Duška Kneževića, “Fin Invest", srbijanska kompanija “Novosti” i "Bramik"  iz Podgorice.

Kontroverzna podružnica ugašene islandske Landsbanke u Luksemburgu, koja je pod istragom zbog prevara stotina klijenata, posredovala je u osnivanju misteriozne kompanije čiji vlasnik prima poštu na adresi braće bivše savjetnice u Ministarstvu finansija Ljiljane Glušice Kankaraš.
To se može vidjeti u dokumentima afere "Panamski papiri" i ofšor bazi koju je juče objavio Međunarodni konzorcijum istraživačkih novinara (ICIJ).
Novinari Centra za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CIN-CG) u bazi ICIJ-a pronašli su podatak da se kao vlasnik akcija sada ugašene ofšor kompanije Como Capital S.A. sa Britanskih Djevičanskih Ostrva (BVI), koja je osnovana u januaru 2006. godine, vodi misteriozna kompanija Landsbanka (Landsbanki). Ta firma ima upisanu adresu u nikšićkom naselju Straševina 31.
Como Capital S.A. je osnovana posredstvom Landsbanke u Luksemburgu, koja je u potpunosti u vlasništvu Landsbanke sa Islanda.
Nije poznato kako se i zašto adresa u Nikšiću našla u podacima kompanije povezane sa kontroverznom bankom. U bazi ICIJ-a može se vidjeti i da su na adresi Straševina 31 prijavljena braća bivše savjetnice za finansijsko-privredni sistem u crnogorskom Ministarstvu finansija - Damjan Glušica i Miloš (Glušica) Proroković.
Medij "Luksemburg Wort", pozivajući se na izvor blizak istrazi, u septembru prošle godine objavio je da zvaničnici Landsbanke iz Luksemburga i bivši šef sektora za davanje kredita iz Islanda moraju da se suoče sa kriminalnim optužbama. Objavili su da je istražni sudija taj slučaj, "bogat dokazima", proslijedio Krivičnom sudu. Klijente je banka, navodno, varala lažnim podacima o svojim ponudama.

Prema nalazima istrage Landsbanka Luksemburg je od 2006. do 2008. godine predlagala bogatim klijentima da založe svoje kuće u zamjenu za kredite. Tokom finansijske krize  2008, Landsbanka, koja je te godine bankrotirala, zahtijevala je hitnu naknadu kredita od više od 100 francuskih klijenata koji su bili u šemi hipoteka.
“Više od 100 kupaca podnijelo je tužbe protiv banke zbog ugovora o vraćanju iznosa kredita koji nijesu dospjeli i propusta u utvrđivanju sposobnosti zajmoprimaca da otplaćuju kredite u slučaju nevolje", pisalo je u tekstu "Luksemburg Worta".
Na internetu je dostupna i peticija “Zaustavite progon penzionera...”, gdje potpisnici tvrde da, uprkos tome što je Landsbanka bankrotirala,  preko šema pokušavaju u Francuskoj i Španiji da iskoriste penzionere kako bi nadoknadili gubitke.
“Ovi ljudi uzeli su kredite u malim vrijednostima svoje imovine”, naveli su istakavši da se vlasnici terorišu tako što im banka traži momentalnu isplatu kredita, plus kamate ili da prodaju stanove putem aukcije.

 I Emerence nikšićki

Prema ofšor bazi Međunarodnog konzorcijuma istraživačkih novinara (ICIJ), Damjan Glušica i Miloš Proroković upisani su kao  direktori ofšor Emerence company. Firma je osnovana 2002. godine na britanskim Djevičanskim ostrvima, posredstvom firme Global Wealth Management Center, sa sjedištem u Moskvi. Kao vlasnik Emerence company vodi se Nikšićanka Ljiljana Kilibarda, koja je porodično povezana sa nekadašnjom savjetnicom u Ministarstvu finansija Ljiljanom Kankaraš.    Global Wealth Management Center učestvovao je i u osnivanju firme Monolit International, u kojoj je vlasnica Kankaraševa. Miloš Proroković, kao i njegov sin Aleksandar, ranije su za Centar za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CIN-CG) kazali da su im dokumenta zloupotrijebljena za osnivanje ofšor kompanija. Kankaraševa je negirala te njihove tvrdnje.

CBCG čeka odgovore od dvije banke

Iz Centralne banke su kazali da se na osnovu do sada dobijenih odgovora od crnogorskih banaka može konstatovati da u vlasničkoj strukturi tih banaka ne postoje kompanije koje su osnovane posredstvom advokatske kancelarije Mosak Fonseka iz Paname. “Takođe, banke od kojih smo dobili odgovore nijesu identifikovale kao klijente firme osnovane posredstvom pomenute firme”, rekli su iz CBCG. Oni su dodali da odgovore još nijesu dobili od dvije banke koje su zamolile za produžetak roka zbog obimnosti posla.

Ana Komatina i Vladimir Otašević

Ime bivše savjetnice za finansijsko-privredni sistem u Ministarstvu finansija Ljiljane Glušice Kankaraš nalazi se u dokumentima afere "Panamski papiri".
Prema zvaničnoj izjavi Ministarstva finansija Kankaraševa je postala savjetnica u tom državnom organu 1. juna 1997. godine. Kao savjetnica u tom ministarstvu radila je sve do kraja 2012. godine.
Dok je obavljala odgovornu državnu funkciju Kankaraševa je privatno godinama bila vlasnica ofšor kompanije Monolit International LTD sa Britanskih Djevičanskih Ostrva (BVI).
To se može vidjeti u bazi koju je juče objavio Međunarodni konzorcijum istraživačkih novinara (ICIJ). Monolit International LTD osnovana je 7. januara 2000, a ugašena  31. oktobra 2010. godine. U "panamskim papirima" može se vidjeti i da Kankaraševa nije prijavila adresu - Straševina, gdje je sada nastanjena. Piše da kao vlasnica ofšor firme ima adresu u jednoj od ulica u gradu Šenžen, na jugu Kine.
Kao dugogodišnja službenica na odgovornoj državnoj funkciji, Kankaraševa bi svakako morala da pojasni svoje učešće u poslovima sa ofšor firmama, među kojima je i kompanija osobe koja je uhapšena zbog međunarodne prevare teške nekoliko milijardi eura.
Sa tim u vezi novinari CIN-a su Kankaraševoj proslijedili i pitanja. Detalji koji su iznijeti prevazilaze puki porodični sukob na koji se poziva bivša savjetnica u Ministarstvu finansija i morali bi biti predmet podrobnije istrage državnih organa.

Bivša savjetnica u Ministarstvu finansija Ljiljana Glušica Kankaraš tvrdi da se nikada nije bavila registracijom ofšor kompanija, ali da je učestvovala u tome posredstvom kontakata iz Rusije i Kazahstana.
Glušica Kankaraš je, reagujući na tekstove Centra za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CIN-CG) “Bivša savjetnica ministra finansija varala rođake da budu direktori firmi po svijetu?” i “Ne zna da upravlja fabrikom aluminijuma u Rusiji”, kazala da su članovi njene porodice svjesno prihvatali da uzmu učešće u određenim ofšor kompanijama.
Reagovanje Glušice Kankaraš prenosimo u cjelosti:
“1. Protiv mene se NE vodi krivični postupak u bilo kojoj zemlji svijeta, što je lako dokazivo i provjeriljivo.
2. Ja se NE bavim, niti sam se ikada bavila registracijom ofšor kompanija, ali sam na izvjestan način imala učešće u tome preko svojih kontakata na području Ruske Federacije i Kazahstana, koje sam ostvarila kroz uspješnu poslovnu karijeru još u doba Montexa gdje sam radila 17 godina.
Napominjem da ja nijesam rođaka Miloša Prorokovića i Aleksandra Prorokovića, već rođena sestra i rođena tetka, kao i da su Alekandar Proroković, Miloš Proroković i Zorica Proroković (moja snaha) znali, bili svjesni i prihvatili da uzmu učesce u određenim ofšor kompanijama, u čemu nema nikakvih zakonskih neregularnosti. Da su svojevoljno prihvatili najlakše ćete provjeriti kroz firmu V&A International koju ste u tekstu pomenuli, gdje je Zorica Proroković bila izvršni direktor. Proroković Zorica je bila osam godina izvršni direktor u pomenutoj firmi, primala redovno dobru platu, ostvarila staž od osam godina, kao i otpremninu prilikom zatvaranja firme.
Napominjem i to da Aleksandar Prorokovic NIJE NIKADA bio vlasnik fabrike koja se navodi u tekstu, već samo nominalni direktor firme u čijem je većinsom vlasništvu ta fabrika i DA VIŠE NIJE ni nominalni direktor što možete i provjeriti.
Ovim demantijem želim da razjasnim situaciju koja već dugo ruši ugled i nanosi štetu meni i mojoj porodici. Razlog zašto nijesam ranije reagovala jeste moj pokušaj da porodične razmirice sa rođenim bratom ne budu predmet novinskih napisa”, piše u reagovanju.

Britanska kompanija European Venture Investments (UK) Ltd, u  kojoj je formalno direktor Nikšićanin Aleksandar Proroković, posjeduje 90 odsto kapitala fabrike aluminijuma Vsevološki u Sankt Petersburgu.
Ta fabrika je jedan od najvećih prerađivača sekundarnih sirovina od aluminijuma u Rusiji, čiji se prihod broji milionima, a Proroković
tvrdi da o tome ništa ne zna.
Proroković je rekao Centru za istraživačko  novinarstvo Crne Gore (CIN-CG) da je njegova dokumenta zloupotrijebila za registarciju stranih
firmi rođaka Ljiljana Glušica Kankaraš - dugogodišnja savjetnica u Ministarstvu finansija Crne Gore.
Na zvaničnom sajtu firme Vsevološki piše: “fabrika je jedina specijalizovana u Rusiji za reciklažu aluminijumskih limenki i najveći
prerađivač sirovina od tog materijala“.
CIN-CG dosao je u posjed fininsijskih izvještaja formalno Prorokovićeve  kompanije European Venture Investments. U izvještajima se vidi da Proroković nije jedini Nikšićanin koji ima veze sa tom kompanijom. Ta je firma prije njega, 31. jula 2010. godine imala za direktorku
njegovu sugrađanku Jelenu Kilibardu (34), koja je nekoliko godina bila profesorica italijanskog jezika u nikšićkoj gimnaziji “Stojan
Cerović”.

Kilibarda je bila i posmatrač Centra za demokratsku tranziciju (CDT) na nekoliko izbora u Crnoj Gori. Iz te nevladine organizacije potvrđeno je za CIN-CG da je Kilibarda bila posmatrač izbora, ali da nije bila zaposlena za stalno u CDT-u.
Ona je preko Evropske mreže za monitoring  izbora (ENEMO) bila i posmatrač izbora u Ukrajni  2012. godini.

U finansijskim izvještajima komanije European Venture Investments (UK) Ltd stoji da je ta firma  vlasnik 90 odsto akcija ruske kompanije “Vsevologsk plant of aluminum alloys - VPAA”, koja posjeduje i  upravlja fabrikom aluminijuma “Vsevološki”. Navedeno je da je u 2010. godini ta ruska kompanija bilježila gubitak od 1. 287.100 dolara.
U 2011. godini stvari kreću na bolje -  zabilježen je profit od426.244 britanske funte.  U 2012. Jelenu Kilibardu na funkciji direktora formalno mijenja njen sugrađanin Aleksandar Proroković.

U finansijskom izvještaju za godinu kada Proroković po papirima preuzima firmu, stanje sa imovinom i obavezama prema kreditorima
kompanije “European Venture Investments (UK) Ltd” se ne mijenja, ali je prihod ruske fabrike aluminijuma i tada značajan i iznosi 1.141.122
funte.

Prema britanskom finansijskom izvještaju i u 2013. je ruska fabrika imala  profit -  972.350 funti.

U dokumentima kompanije “European Venture Investments (UK) Ltd”, u koje je CIN-CG imao uvid, može se vidjeti da se kao vlasnik te firme
pojavljuje misteriozna ofšor kompanija “Mediterrania Group Limited” sa Sejšela.

Za sada nije moguće utvrditi ko stoji iza te ofšor firme sa Sejšela. Odgovor na to pitanje možda bi mogla da saopšti Glušica Kankaraš,
bivša dugogodišnja savjetnica u crnogorskom Ministarstvu finansija, do koje CIN-CG i pored više pokušaja nije uspio da dođe.

Ruski portal “dp.ru” (Portal Biznis Petesburg) u decembru 2012. godine objavio je da je fabrika aluminijuma “Vsevološki” posluje u
sklopu holdinga “Rusalit”, čiji je vlasnika Dmitrije Ustimov Viktorovič, ruski državljanin. Taj ruski medij u svom tekstu  ne pominje britansku kompaniju “European Venture Investments (UK) Ltd”, koja je vlasnica 90 odsto kapitala  fabrike “Vsevološki”.

Prema ruskom registru kompanija “sbis.ru” Ustimov se vodi kao vlasnik samo 10 odsto kapitala fabrike “Vsevološki”. Portal Biznis Petesburg najavio je krajem 2012. i da  fabriku alumininijuma “Vsevološki” u Sankt Petesrburgu  u dvije godine očekuje investiciono ulaganje četiri milijarde ruskih rubalja, odnosno oko 50.000.000 eura. Portal je prenio i da je regionalna Vlada saopštila da će od  fabrike godišnje samo na osnovu poreza prihodovati 100 miliona rubalja. “Fabrika je spremna da kupi opremu i izgradi novo postrojenje”, prenio je“dp.ru” da je tada kazao Valentin Tronin,  zamjenik generalnog direktora fabrike. Nije jasno šta se desilo sa tim ulaganjem, obzirom da u tom i drugim  ruskim medijima nije bilo daljih
izvještaja o najavljenim investicijama fabrike aluminijuma.

Ministarstva finansija: Nemamo podake da je otvarala ofšor firme

Iz Ministarstva finansija odgovorili su CIN-CG da je pravnica Ljiljana Glušica Kankaraš primljena na rad u taj resor 1. juna 1997. godine na
radno mjesto višeg savjetnika u Sektoru za finansijsko-privredni sistem kada je ministar bio Predrag Goranović. Istakli su da je 1. novembra 2008. raspoređena u zvanje samostalna savjetnica II u istom sektoru, koji je zbog proširenja nadležnosti dobio novi naziv - Sektor za finansijski sistem, međunarodnu saradnju i EU integracije.

"Tada je ministar bio Igor Lukšić. U tom zvanju je radila sve do 31.12.2012. godine, kada joj je prestao radni odnos u Ministarstvu
finansija“, naglasili su. U tom resoru tvrde da imenovana nikada nije radila u svojstvu savjetnika nijednog od ministara i da je, u vrijeme kada je prestao radni odnos, ministar bio Milorad Katnić. Na pitanje da li su upoznati da je Glušica, prema tvrdnjama rođaka, posredovala oko registracije ofšor firmi na više destinacija, koristeći imena rodjaka i poznanika i to dok je bila zaposlena u Ministarstvu, odgovorili su da nijesu u saznanju da se ona sumnjiči za te radnje. Naglasili su i da „nemaju nadležnosti za postupanje u predmetnoj stvari“.

Kilibarda: Je li riječ o šali

Roditelji Jelene Kilibarde, sa kojima su novinari CIN-CG razgovarali prije dva dana, kazali su da nijesu upoznati da je njihova ćerka ikada
bila izvršna direktorica neke firme.
Na pitanje da li poznaju sugrađanku Ljiljanu Glušicu Kankaraš, za koju je ranije više Nikšićana reklo da je, zloupotrebom njihovih
ličnih podataka otvarala ofšor firme, odgovorili su potvrdno, dodavši da sa njom nemaju kontakt već pet godina. Naime, ujak Jelene Kilibarde je bivši muž Ljiljane Glušice.

Kilibarda u telefonskom razgovoru nije željela da komentariše slučaj i odgovori na pitanja vezano za njenu poziciju u firmi "European Venture Investments", već je upitala da li je riječ o šali.

Vladimir Otašević i Ana Komatina

Ministarstvo kulture je 19. marta donijelo, a danas objavilo Odluku o programima iz kulturno-umjetničkog stvaralaštva koje će sufinansirati ove godine. Podržano je 225 projekta sa ukupno 1.107.622 eura.

Iz oblasti likovne umjetnosti sufinansiraće se 32 projekta sa 43.257 eura, dok će se za 10 muzičko-scenskih projekata izdvojiti 20.350 eura.

Za književnost, književno prevođenje i časopis, kao i u 10 prethodnih konkursa, najviše novca je opredjeljeno za izdavačku kuću Otvoreni kulturni forum (OKF) Milorada Popovića. Za izdavaštvo 15.500, književno prevođenje 12.000 i za časopis Ars 25.000 eura. Podržano je i učešće OKF-a na sajmovima knjiga u Lajpcigu i Puli, sa 17.000 eura. Sve ukupno 69.500. Što je povećanje u odnosu na prošlu godinu kada je OKF dodjeljeno 62.000 eura.

Sa 24.500 eura biće sufinansirano pet pozorišnih projekata. Podržano je i 59 projekata za razvoj kulture na sjeveru sa 206.815 eura, a sa 220.000 eura - 28 manifestacija i festivala.

Najviše novca otići će na filmsku produkciju. U kategoriji filmskih koprodukcija Dogma studio je za film Veljka Bulajića Bijeg do mora dobio 200.000 eura, dok je Atrikulaciji za film Ajvar, scenario Maja Todorović, režija Ana Maria Rossi, opredjeljeno 57.000 eura.

U kategoriji dugometražnog igranog filma – 75.000 je pripalo producentskoj kući MM Production, za film Biser Bojane, u režiji Milana Karadžića. Istu sumu dobila je i produkcija VHS za film Supermarket, scenario i režija Nemanja Bečanović.

Bečanović je potpisan kao reditelj filma Ispod mosta, među stijenama, na travi, za koji je na prošlogodišnjem konkursu, kao jedinom izabranom u kategoriji dugometražni igrani film, producentskoj kući Cut-up opredjeljeno 100.000 eura.

Ove godine će dva kratka igrana filma biti sufinansirana sa ukupno 15.000, a tri dokumentarna sa po 10.000 eura.

Ministartsvo kulture nastavlja praksu netransparentnosti, pa u Odluci ne navodi imena članova komisija koji su odlučivali o dodjeli novca za prispjele projekte.

Predrag Nikolić