Tužilaštvo u San Marinu istražuje ko je 1. avgusta 2011. godine iz Crne Gore prebacio 740.000 eura na bankovne račune njihovog bivšeg državnog sekretara Klaudija Podeskija (Claudio Podeschi) i njegove vjerenice Biljane Baruce.
Podeski i Baruca uhapšeni su 23. juna prošle godine pod optužbom za pranje novca i korupciju.  Nakon  hapšenja u San Marinu, Podeskiju je zaplijenjeno 14 miliona eura i pokrenut je sudski postupak, koji je u toku.
Da bivši državnik San Marina i njegova vjerenica imaju dvije aktivne firme u Podgorici i to na adresi preduzeća crnogorskih državljana grčkog i malezijskog porijekla Petrosa Statisa i Vei Seng Pue otkrio je Centar za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CIN-CG).
Nekoliko medija u San Marinu prenijeli su istraživanje CIN-a CG i naveli da je jedan od razloga za produžavanje pritvora Baruci i Podeskom upravo njihova poslovna veza sa Crnom Gorom, koju je tužilaštvo u međuvremenu otkrilo. Novi nalog za produženje pritvora izdat je zbog mogućnosti bjekstva i prikrivanja tragova.
Četiri dana nakon publikovanja istraživanja CIN-a o vezama Podeskog i Baruce sa Statisom i Puom u Crnoj Gori, portal  “Libertas.sm” objavio je tekst pod nazivom: “Prijatelji iz crnogorskog magičnog kruga putuju Porše kaenom sa tablicama San Marina"
U tom tekstu precizira se da je tužilaštvo San Marina pratilo i ušlo u trag ljudima iz Crne Gore, koji su se vozili tim automobilom. Radi se o automobilu koji je vlasništvo kompanije “Aol Ipsp” - San Marino - kojom je upravljala Baruca i Podeschi, kojeg je ovo preduzeće formalno zaposlilo u avgustu 2013.
U maju iste godine funkcije i ovlaštenja za upravljanje tom kompanijom prebačene su na Mladena Kalađurđevića, Petrosa Statisa i Emmanouila Pairaktaridisa.

Statis je vladin partner i zakupac Svetog Stefana , vlasnik Universal Capital banke, “Pobjede”, “Dnevnih novina” i više drugih kompanija u Crnoj Gori. Istraživanje CIN-a CG pokazalo je da je Grk Emanouil Pairaktaridis ključna osoba koja u Crnoj Gori povezuje Statisa, Puu i uhapšene u San Marinu. Njegovo ime vezano je za čak devet registrovanih firmi u Crnoj Gori.
“Zajedno sa Viktorom Restisom, jednim od najbogatijih Grka i bivšim ambasadorem San Marina u Poljskoj, Statis i Pairaktaridis su povezani sa kompanijom ADcapital Montenegro, koja se bavi investicijama u turističkom sektoru”, piše u tekstu portala  “Libertas.sm”.
Kalađurđević se pominje kao treća osoba koja se vozila automobilom, koje je pratilo tužilaštvo San Marina. U tekstu se pominje da je on povezan sa kompanijom “Adriatic Properties”, koja je 2010. od Evropske banke za obnovu i razvoj  (EBRD) primila 37 miliona eura za izgradnju, između ostalog, hotela “Aman Resorts” na Svetom Stefanu - brenda čiji je suvlasnik Phua i koji je trebalo da ulaže u luksuzni hotelski kompleks u San Marinu vrijednosti 92 miliona eura.

Vladimir Otašević i Nela Lazarević

Daren Pua je 6.marta, u američkom Okružnom sudu u Nevadi, priznao krivicu za ilegalno klađenje kako bi izbjegao krivično gonjenje i kako bi bio samo prekršajno procesuiran. Daren je sin pokeraškog milionera Vei Seng Pue, čije je poslove i biznis kontakte u Crnoj Gori istražio Centar za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CIN-CG).
Vijest o Darenovom priznanju  objavio je američki “Las Vegas Review”, ističući da je okružni sudija Endrju Gordon odmah osudio Puu na pet godina uslovno, uz naredbu da u tom vremenu mora da ostane van Amerike.
Sudija je Darenu, pored uslovne kazne izrekao i novčanu - 100.000 eura. Nakon što je priznao krivicu mlađi Pua je izgubio i 125.000 dolara i elektronsku opremu koja je zaplijenjena tokom racije i hapšenja 9. jula prošle godine u Las Vegasu.
Tog dana su zbog organizovanja lanca ilegalnog klađenja uhapšeni Wei Seng Pua (prvooptuženi u sudskom procesu), Daren Pua, Seng Čen Jong, Vai Kin Jong, Hui Tang, Jan Zhang, Jang Keung Fan i Herman Čun Sang Jeung u ekskluzivnom hotelu u Las Vegasu.
Šestorica od ukupno osam okrivljenih, među kojima je i mlađi Pua, priznali su krivicu i dobili uslovne kazne od po pet godina, uz naredbu da moraju u tom vremenu da ostanu van Amerike.
Vei Seng Pua je, nakon priznanja krivice njegovog sina, ostao jedini koji se pred američkom Okružnim sudom u Nevadi bori protiv optužbi za organizovanje lanca ilegalnog klađenja.
Ta pravna bitka traje sad već gotovo devet mjeseci.

Ana Komatina i Vladimir Otašević

Daren Pua, sin pokeraškog milionera Vei Seng Pue, priznaće krivicu za ilegalno klađenje kako bi izbjegao krivično gonjenje i kako bi bio samo prekršajno procesuiran.

To je juče objavio američki medij “Las Vegas Review”, citirajući advokate optuženih i sudske dokumente.

Prema američkom mediju, mlađi Pua planira da prizna krivicu čime će izgubiti 125.000 dolara i elektronsku opremu koja je zaplijenjena tokom racije i hapšenja 9. jula prošle godine u Las Vegasu.

Tada su zbog organizovanja lanca ilegalnog klađenja uhapšeni su Wei Seng Pua (prvooptuženi u sudskom procesu), Daren Pua, Seng Čen Jong, Vai Kin Jong, Hui Tang, Jan Zhang, Jang Keung Fan i Herman Čun Sang Jeung u ekskluzivnom hotelu u Las Vegasu. Petorica od ukupno osam okrivljenika iz Malezije i Kine priznali su krivicu i dobili uslovne kazne od po pet godina, uz naredbu da moraju u tom vremenu da ostanu van Amerike. Takva presuda vjerovatno očekuje i Puinog sina Darena. amo jedan od optuženih je do sada oslobođen optužbi za nelegalno klađenje.

Američki okružni sudija Endrju Gordon postavio je Pui rok da do petka u 10 sati po lokalnom vremenu unese u predmet izmjenu o priznanju krivice. Advokat odbrane Ričard Šonfild rekao je sudiji Gordonu da je mlađi Pua spreman da prizna krivicu zato što se uželio svog doma i porodice u Maleziji, kojim želi da se vrati.

Nakon što je proveo devet mjeseci u Las Vegasu, gdje se sa svojim ocem borio u sudskom postupku, “sada je spreman da ide kući”, navodi se u tekstu "Las Vegas Rivjua". Njegov otac, u svijetu kocke poznat kao Pol Pua, ostat će tako jedini optuženik koji se zbog organizovanja ilegalnog klađenja nalazi pred Okružnim sudom u Nevadi. Njegovi advokati negirali su da je Pol Pua visokorangirani član kriminalne organizacije trijade “14K”, kako to tvrde agenti FBI-a.

Prošlog mjeseca američka sutkinja za prekršaje Pegi Len (Peggy Leen) zaključila je da agenti FBI nisu na ispravan način prikupili dokaze protiv Pue i drugih optuženih. Naime, ističe kako je nalog za pretres bio izuzetno manjkav jer su agenti prilikom podnošenja zahtjeva za izdavanje naloga za pretres propustili navesti da su do osnovanih sumnji došli tako što su prethodno prekinuli internetsku vezu i preobučeni u majstore ušli u Puin apartman kako bi vidjeli što se tamo događa.

Ali sutkinja je istovremeno odbila tvrdnju obrane da se radilo o neustavnom provedenom pretresu i bez potrebnog naloga. Federalni tužioci istaknuli su da su prilikom podnošenja zahtjeva za pretres podnijeli dovoljno dokaza koji upućuju na osnovanu sumnju da je Pua uključen u kriminalne aktivnosti, pa su zatražili da okružni sudija Endrju Gordon nastavi suđenje Pui.

Kineski medij “South China Morning Post”, prenoseći informacije o Darenovoj sudskoj nagodbi, poziva se i na informaciju našeg Centra za istraživačko novinarstvo (CIN-CG), koji je prošlog mjeseca objavio da je uhapšeni Wei Seng Pua dobio crnogorsko državljanstvo na predlog premijera.

“Pua, koji je izabran za ambasadora San Marina u ovoj maloj, Balkanskoj zemlji prije nego što je prošle godine uhapšen, smatran je za osobu od posebne važnosti za državu, nauku, ekonomiju i druge interese Crne Gore”, prenio je “South China Morning Post” podatke iz teksta CIN-CG-a. Puini advokati kineskim novinarima odbili su da komentarišu istraživanje crnogorskog CIN-a na tu temu.
“Kako Malezija ne dozvoljava dvojno državljanstvo, trenutni status Puinog državljanstva je nejasan”, zaključili su novinari "South China Morning Post-a".

U strahu od novinarskih pitanja Centra za istraživačko novinarstvo (CIN-CG), Petros Statis se "urbi et orbi" posebnim saopštenjem obratio javnosti Crne Gore. Ni u jednom trenutku ovaj časni crnogorski junak grčkog porijekla nije spomenuo da je 2. marta ujutro putem maila dobio molbu za razgovor uživo sa novinarima CIN-CG-a.

Dobio je i okvirna pitanja, kako bi se što bolje pripremio za taj razgovor, što je povlastica  koju ozbiljni novinari pružaju samo u izuzetnim prilikama. Novinari svoja pitanja sagovorniku otkrivaju samo kad iz nekog razloga žele uljepšati njegov lik i djelo, kad su posebno prijateljski nastrojeni ili ako je u pitanju neka starleta kojoj treba nešto duže vremena da procesuira postavljeno pitanje.

Jasno je da CIN-CG svog nesuđenog sagovornika nije potcijenio. Bio je to samo onaj neobjašnjiv čojski trenutak empatije prema junaku kojem su upravo razmontirali cijelo naoružanje.
Kad je dobio mail, Statis je odmah zvao svoju portparolku koja je novinaru CIN-CG prenijela da je gospodin Statis na putu i da će odgovoriti u što kraćem periodu, čim mu to obaveze dopuste.

Na to je portparolki, gospođi Mršulji, poslat odgovor u kojem se kaže da novinari CIN-CG imaju razumijevanje za obaveze gospodina Statisa, da su spremni čekati na intervju i da još jednom naglašavaju da im je stalo do razgovora uživo i da će Statisu, prije nego što objave tekst intervjua, pružiti mogužnost da autorizuje svoje odgovore.

Par dana kasnije, umjesto susreta uživo, u kojem je mogao reći ono što je napisao u svome saopštenju, pa čak i puno više od toga - Statis piše saopštenje koje je poslao na sve adrese osim na onu sa koje mu je pružena mogućnost da kaže sve što mu je na duši.

Najprije, Statis tvrdi da se radi o "takozvanom" Centru za istraživačko novinarstvo Crne Gore, iako se radi o legalno i transparentno registrovanoj NVO. To je kao da za Statisa kažemo da je takozvani Crnogorac, iako je crnogorsko državljanstvo dobio sasvim legalno, odlukom premijera.
Statis kaže da se protiv njega ne vodi nikakav  krivični postupak u ili van SAD-a. Što je vjerovatno tačno, jer CIN-CG to nigdje i nikad nije tvrdio.
Nadalje, Statis tvrdi da Vijesti indirektno žele dokazati da je on lično ili poslovno povezan sa slučajem koji se u SAD vodi protiv Pola Pua, što apsolutno nije istina. Vijesti apsolutno ništa nisu pokušale dokazati, samo su prenijele tekst koji je - na jednak način i pod istim uslovima - bio dostupan njegovim novinarima na stranici www.cin-cg.me.

Tamo ne piše da je on svjedok ili okrivljeni u tom postupku, a kako je to neko nevješt crnogorskome jeziku prenio našem uglednom sugrađaninu.
Napisano je, a Statis to potvrđuje, da su on i uhapšeni kockar prijatelji. Napisano je da FBI-u nije jasno kako je Petros Statis imao mogućnost da pristupi sistemu Interpola i provjeri naloge za hapšenje. Ne radi se tu ni o kakvoj insinuaciji, nego o jasno izrečenom stavu FBI-a u priloženom dokazu broj 41, na stranici 226.

Na engleskom jeziku ta rečenica, koju je napisao agent FBI-a Justin I. Nwadiashi, glasi: "It is unknown how Petros was able to obtain  access to the Interpol system to check for arrest warrants".
Ono što FBI-u nije jasno, u svom je saopštenju objasnio Statis. Rekao je da je jednostavno pogledao stranicu www.interpol.int. Rekli smo već, CIN CG ne misli da je Statis neka starleta, pa sigurno zna ili je u stanju pročitati jasnu napomenu na toj stranici da su na internetu dostupne samo one potjernice koje su zemlje članice odobrile da budu javne. One tajne su dostupne samo "autorizovanim" službenicima Interpola i zemalja članica.

Osim toga, u svojoj sms prepisci sa svojim  prijeteljem i poslovnim partnerom Statis kaže: "kasno je u Evropi a rano je u Aziji... Nema nikakvog Interpolovog naloga u sistemu za njega, barem ne u Evropi... Nema naloga u sistemu azijskog Interpola za PP...".

No sajt Interpola nema svoju lokalnu verziju, nema radno vrijeme, pa ovaj pokušaj našeg junaka da se naruga FBI-u i svima koji u tu instituciju vjeruju, nije baš uspio.
Tu su i Statisove riječi: "U 9 sati po lokalnom vremenu (1,5 sati) će abdejtovati sistem i moći će da provjere za bilo kakav novi signal". Zar neko ko samo posjećuje stranicu  "www.interpol.int" može da ima te podatke? Naravno da ne, običan građanin nikako ne može znati kad će Interpol poslati novi signal (potjernicu), osim ako nema neku tajnu (nepoznatu) vezu sa tim zaposlenim u toj policijskoj instituciji ili u nekoj od zemalja članica.
Braneći se od jasnih i lako provjerljivih činjenica, Statis sve svodi na medijsku konkurenciju kako bi banalizovao sve ono što je CIN-CG otkrio.

No, ni Pobjeda ni Dnevne novine nijesu konkurencija Vijestima baš ni u kom pogledu. Ovi mediji se uglavnom obraćaju državnim službenicima i članovima vladajućih partija, a Vijesti najširoj čitalačkoj publici. Pobjeda glavninu svojih oglasa dobija od javnih ustanova,  institucija državne ili lokalne vlasti, dok Vijesti svoj novac moraju zaraditi na tržištu. Nije jasno kako se finansiraju Dnevne novine, i gospodin Statis će imati priliku da to objasni ako se CIN time bude bavio u budućnosti.
Da su htjeli, da su smjeli, njegovi su mediji mogli prenijeti tekstove CIN-CG kao što su to učinile Vijesti. Mogu to učiniti i naknadno, da bi ono malo građana znalo na što se Statisovo saopštenje odnosi.

Za CIN: Vladimir Otašević
Za Vijesti: Mihailo Jovović

Ustavni sud Crne Gore odlučio je da plaćanje doplatne karte od 20 eura zbog neplaćenog parkiranja, nije u saglasnosti sa Ustavom i zakonom. Iz podgoričkog „Parking servisa“ zato najvaljuju da će  kazne za neplaćeni parking uskoro početi da se naplaćuju prekršajnim nalogom. Štoviše, napominju da kazne pri tom neće biti ništa manje od dosadašnjih.

Problem naplate parkinga mogao bi se ponovno naći  na stolu suda – prekršajnog i ustavnog. Podgorički advokati već pripremaju „šablon“ za žalbe na ovakav predlog naplate komunalne usluge.

Advokat Duško Jovović  tvrdi da građani neće baš  "morati" da plate prekršajni nalog. Naime, građanin po prijemu prekršajnog naloga ima osam dana da odluči  hoće li da plati kaznu ili  da podnese zahtjev za sudsko odlučivanje.
Uz napomenu da građanin ima pravo žalbe Sudu za prekršaje, Jovović dodaje da Parking servis, tvrdnjom da će građani "morati" da plate, prejudicira ishod postupka.
Hipotetički, ako građanin i ostavi svoj automobil na parkingu, a sms-om ne plati parking, pred sudom će gradskim vlastima objasniti zbog čega nije platio.
Jovović kaže da građanin može da nadležnom organu jednostavno reći da nema mobilni telefon. Jer po zakonu nije ni dužan da ga ima. Pa sve i da ga ima - mobilni telefon po Ustavu Crne Gore nije sredstvo plaćanja.
"Mobilni telefon je sredstvo komunikacije, a ne plaćanja", istakao je Jovović dodavši da građani, osim što plaćaju parking, pritom plaćaju i obaveznu proviziju na promet nekome ko nije ovlašćen da se bavi parking servisom. Jovović se slaže da plaćanje parkinga nije sporno, ali je pitanje kako će komunalno preduzeće urediti način plaćanja koje se u tri podgoričke zone sada isključivo naplaćuje sms-om. Time se, usput, nekome pribavlja i ekstra profit za uslugu koja se ne može zaobići.

Naplata parkiranja je regionalni problem

I u susjednoj Hrvatskoj se naplata parkinga, na veselje vozača, svako malo nađe pred Ustavnim sudom. Počelo je  ukidanjem ugovornih kazni za neplaćeno parkiranje.

U Hrvatskoj je Ustavni sud pošao od preispitivanja opšteg pravnog karaktera djelatnosti vezane uz parkiranje i uređenja naplate korištenog parking mjesta. Zaključeno je da se ovdje radi o vrsti komunalne usluge.  To znači da lokalna samouprava ne može da bude oslobođena obaveze da kod pružanja takve usluge  poštuje opšta pravila obligacionog prava. Njih mora uvažavati kod propisivanja opštih uslova ugovora o korišćenju parkinga. A ta pravila u Hrvatskoj ne dozvoljavaju da se za novčane obaveze ugovaraju kazne.

Kad su pale kazne, komunalna preduzeća su uvela dnevne parking karte, kao zamjenu za kaznu. Pa je i to proglašeno neustavnim jer su novčani iznosi bili nesrazmjerni cijeni sata parkinga. Na kraju je dneva karta bila sporna i zato što neplaćanje ili prekoračenje plaćenog vremena ne znači automatski da je vozač najmeravao da baš cijeli dan ostavi svoje vozilo na parkingu. Hrvatske ustavne sudije smatraju da je za ovakvo stanje kriv zakonodavac koji je dugo vremena zanemarivao ovo pitanje.

Ni u Srbiji neplaćeni parking nije prekršaj

Pravo na naplatu kazne  u Srbiji imaju državni organi kojima je zakonom povjereno to ovlašćenje, ali ne grad, opština ili njihova preduzeća na osnovu svoje odluke. Ustavni sud Srbije je još 12.05.2011. proglasio da je gradska (opštinska) odluka o plaćanju doplatne karte -kazne na zoniranom parkingu protivzakonita i da se obustavi izdavanje doplatnih karti. Parkiranje je, doduše, regulisano Zakonom o bezbjednosti saobraćaja na putevima (ZOBS). Ali, kaznenim odredbama ZOBS-a nije predviđen prekršaj za neplaćanje usluge parkiranja u tačno određenom periodu niti je moguće po drugim opštim aktima klasifikovati doplatnu kartu kao prekršaj. Neplaćanje parkiranja nije klasifikovano kao djelo u krivičnom zakonu, niti kao prekršaj u prekršajnom zakonu.

Ana Komatina

Sredinom jula prošle godine FBI je, u saradnji sa krovnom bezbjednosnom agencijom Homeland Security, u Las Vegasu uhapsio crnogorskog državljanina Vei Seng Pua (Wei Seng Phua), po zanimanju profesionalnog kockara kojeg njegovi američki advokati predstavljaju kao „preduzetnika“. Tada je uhapšen i njegov sin Darren i još šest osoba kineske državnosti, pod optužbom da su organizovali ilegalni biznis iz hotela “Ceasar's Palace” u Las Vegasu.
Mjesec dana ranije Pua je, u pokeraškom svijetu poznat kao "Paul Phua", uhapšen u kineskoj regiji Makao, čuvenoj upravo po kockanju, pod optužbom da je učestvovao u organizaciji najvećeg ilegalnog lanca opklada ikada uspostavljenom na njenim prostorima. Taj ilegalni lanac imao je obrt od preko 600 miliona dolara samo tokom prve sedmice klađenja na fudbalske utakmice, dok je najveća pojedinačna opklada iznosila čak 5,1 milion. Phua je iz Makaua deportovan, nakon čega je otišao sa sinom u SAD, odakle je nastavio ilegalni biznis.
Malezijski ministar unutrašnjih polova Ahmad Zahidi Hamidi je 16. decembra prošle godine poslao „lično i povjerljivo“ pismo zamjeniku direktora FBI Marku F. Đulijanu u kojem ga upozorava na Puov diplomatski imunitet te tvrdi da ovaj nije član trijade, te da je za Maleziju odradio neke važne obvaještajno-bezbjednosne zadatke. Koje i kakve, nije spomenuo. Tužilac, prema pisanju medija u Americi, ipak nije odustao od optužnice. Vei Seng Pua je pušten da se brani sa slobode uz kauciju od 2,5 miliona dolara i oduzimanje njegovog 48 miliona dolara vrijednog aviona.

Vladimir Otašević

Globalno pojeftinjenje nafte stvoriće rupu duboku 11 miliona eura u državnom budžetu Crne Gore. To je više od ukupnog godišnjeg budžeta Ministarstva pravde (9,4 miliona eura). Pojeftinjenje goriva obradovala je malog čovjeka, a državne činovnike cijelog regiona natjeralo na razmišljanje o potencijalnim rizicima. Iz Ministarstva finansija Crne Gore potvrdili su Centru za istraživačko novinarstvo da  su krajem prošle godine uradili procjenu rizika. Analiza koju je državna administracija napravila pokazala je da  - „ rizik gotovo i da ne postoji”. Nezavisni stručnjaci iz Crne Gore i regiona, u takvim su izjavama ipak nešto oprezniji.

“Pad cijena nafte, od juna do septembra, iznosio je oko 10 odsto i nije predstavljao rizik po državni budžet. Međutim, dalji pad, koji je nastavljen sve do januara 2015., a iznosio je oko 55 odsto, nametnuo je potrebu praćenja rizika i, u tom smislu, pravovremenog reagovanja u pravcu zaštite državnog budžeta”, piše u odgovoru Ministarstva finansija, kojeg je proslijedila Nađa Radulović iz Službe za odnose sa javnošću.
Njihovo istraživanje pokazalo je ipak da će državni bužet po osnovu prihoda od PDV-a za promet naftnim derivatima biti smanjen za 11 miliona eura. Naime, pri prosječnoj cijeni nafte od 108 dolara po barelu i kursu od 1 euro = 1,32 dolara u 2014. godini, te uz procjenuda će se cijena barela nafte ove godine kretati oko 50 dolara po barelu, uz kurs eura od 1,18 dolara, prihodi budžeta bi, zbog smanjenog prihoda od PDV-a na osnovu potrošnje derivata iz energetskog bilansa-Monstata,  bili manji za oko 11 miliona eura.
U odgovoru CIN-u pojašnjavaju da cijena naftnih derivata zavisi, “prije svega od dva faktora: nabavne cijene naftnih derivata na međunarodnom tržištu i kursa eura prema dolaru”. “Pored toga, na cijene utiču i akcize, PDV, maloprodajna marža i dr. Kako se akciza plaća fiksno, po litru goriva, prihodi po osnovu ovog oblika oporezivanja ne zavise od cijene. Stopa PDV-a za ove proizvode iznosi 19 odsto, ukoliko nema oslobođenja koje je propisano zakonom, i po tom osnovu smanjiće se prihodi budžeta u određenom iznosu”, piše u odgovoru Ministarstva, uz napomenu da je pad cijena naftnih derivata praćen padom kursa eura. “To će ublažiti negativne efekte na budžet, obzirom da se ovi proizvodi nabavljaju na međunarodnom tržištu i plaćaju u dolarima”.

“Prihodi od akciza ostati će isti, pod pretpostavkom da potrošnja ostane na istom nivou”, kažu u Ministarstvu.

"Rupu" krpi potrošnja srećnih građana

Budžetsku rupu zakrpiće, nadaju se u Ministarstvu finansija, povećana potrošnja srećnih građana koji će, ono što su uštedjeli na gorivu, potrošiti na druge lijepe stvari. Jer, istraživanje im je pokazalo da smanjenje maloprodajne cijene naftnih derivata od oko 20 odsto, smanjuje troškove crnogorskih domaćinstava i kompanija za oko 60 miliona eura godišnje.
“To znači da svaki građanin Crne Gore dobija prosječno po 100 eura na osnovu pada cijena, koju će iskoristiti za kupovinu drugih roba i usluga. Ukoliko se, na osnovu visoke sklonosti potrošnji u Crnoj Gori, ovaj dio prelije u potrošnju, prihodi budžeta bi mogli da budu viši za isti iznos koji je izgubljenjen smanjenjem prihoda po osnovu niže naplate PDV-a, tj. za oko 11 miliona eura. Ovaj iznos ne uključuje multiplikativne efekte ove potrošnje na ostale sektore ekonomije”, piše u odgovoru Ministarstva finansija.

Štaviše, njihova procjena je pokazala da će i budžet Crne Gore ostvariti uštede na potrošnji goriva svojih službenih vozila i drugih potrošaća naftnih derivata.

“Istovremeno, proizvodni sektor će, kroz niže cijene goriva, povećati konkurentnost. Takođe, sektoru stanovništva će se, usljed povećanja raspoloživog dohotka, povećati kupovna moć, a time i životni standard. Na makro nivou, niže cijene goriva će usloviti značajne benefite, koji će se, ukoliko se trend pada cijena nastavi,  preliti sa štednje na investicije. Pad nivoa cijena odnosno deflacija, u kratkom roku, ne mora da proizvede negativne ekonomske efekte. To potvrđuju i trendovi u prethodnoj godini kada je uprkos deflaciji zabilježen ekonomski rast”, piše u odgovoru. Sigurni su da potrebe za  novim poreskim nametima za građane - nema. Nema ni potrebe za zaduživanje kod MMF-a jer “aranžman s MMF-om je opcija koju zemlje koriste u situacijama kada se njihova ekonomija i finansije nalaze pred teškim problemima likvidnosti ili solventnosti”, zaključuju iz ministarstva.

Nezavisni stručnjaci ipak na oprezu

U susjednoj Hrvatskoj, čiji ministar finansija procjenjuje da će izgubiti 64 miliona eura PDV-a – a to je više nego što KAP duguje crnogorskoj elektroprivredi – daleko su manje optimistični.

“Sigurno je da će inflatorni pritisci biti nešto ublaženiji. Značajnijeg prelijevanja na cijene vjerojatno neće biti, ali da će građani više trošiti, osobno ne vjerujem”, rekla je Zrinka Živković Matijević, direktorica Direkcije ekonomskih istraživanja Rajfaizen banke (Raiffeisen Bank) za Jutarnji list. Po njenom mišljenju, kupuje se samo osnovno, a pad cijene goriva do sada nije uticao na pad cijene drugih proizvoda. Njen kolega Hrvoje Stojić, direktor Odjela ekonomskih istraživanja Hypo Alpe-Adria banke smatra da će građani ušteđenim novcem pokriti dugove, ali da više trošiti  - neće.

Bivši ministar ekonomije u Hrvatskoj i stručnjak za naftu, Davor Štern, slaže se da je  pojeftinjenje nafte loše za državni budžet. Štern smatra da je pojeftinjenju nafte, uz ostalo, doprinio način proizvodnje nafte u Americi i politika.
"Koriste se stare metode u novom obliku, a tu su i političke razmirice između Amerike i Evrope sa jedne i Rusije sa druge strane.
"Ponavlja se scenario iz 1989. kada je američki predsjednik Ronald Regan srušio Berlinski zid kroz pojeftinjenje nafte", istakao je Štern. On kaže da je vrlo teško prognozirati šta će se dešavati sa cijenom nafte. U prvoj polovini 2015., kroz povremena kolebanja, zadržat će se - prema njegovoj procjeni - otprilike ista cijena, dok će u drugoj polovini godine cijena sirove nafte na međunarodnom tržištu porasti na 80 dolara po barelu. Štern smatra da bi država mogla nadoknaditi pad PDV-a većim obimom posla naftne industrije, ali to ne važi za Crnu Goru. Jer ona takve industrije nema.

Komercijalni direktor kotorske firme "Jugopetrol" Pavle Radulović kazao je za CIN da "cijena nafte u konstantnom padu generiše negativnu maržu za sve učesnike na naftnom tržištu Crne Gore, koji su trgovci a ne proizvođači". "U Crnu Goru se uvoze gotovi naftni derivati, a ne sirova nafta, koja bi se u rafinerijama dalje obrađivala", istakao je Radulović.

Profesorka Međunarodne ekonomije podgoričkog Ekonomskog fakultetu Danijela Jaćimović potvrdila je oprez svojih hrvatskih kolega i novinarima CIN-a  rekla da se ne može očekivati da građani odmah počnu da kupuju više.

"Treba naglasiti da pad cijena ostalih roba nece biti, istog intenziteta kao pad same cijene nafte. Efekat cijena na potrošnju, nije automastki, već je potrebno određeno vrijeme da se ti impulsi prenesu na potrosača. U ovom trenutku teško je procjeniti da li će povećanje potrošnje nafte i njenih drivata i ostalih proizvoda u potpunosti nadomjesti pad direktih prihoda, u toku ove kalendarske godine" - kaže  Jaćimović. Budući da je pad javnih prihoda prvi efekat pada cijene nafte u Crnoj Gori i zemljama regiona, ona naglašava da je taj pad trebao biti, u određenoj mjeri, planiran pri sastavljanju budžeta za 2015. godinu. "Međutim, pad cijena nafte dovešće do smanjivanja pritiska na potrošnju ovog važnog resursa, što će se osjetiti u svim sektorima, kroz eventulano smanjenje cijena transporta, snabdjevanja, što može ići u prilog dolazećoj turističkoj sezoni", kazala je Jaćimović.

Vladimir Otašević i Ana Komatina

Finansijski savjetnik Kreg Kameron (Craig Cameron) nije jedini prevarant iz Britanije koji je poslovao u Crnoj Gori - tu su bili i njegovi sugrađani takođe finansijski savjetnici - muž i žena Džon (Jonty) i Alis (Alise) Krosik (Crossick), koji se godinama povezuju sa milionskim prevarama investitora.

O, navodnim, finansijskim malverzacijama Džona i Alis Krosik pisao je britanski medij "Guardian", u oktobru 2011. godine

Finansijski novinar Edmund Tirbut ispričao je za "Guardian" kako je sa svojom ženom Helen 2005. godine uložio 21.000 funti u Krosikov fond "Ready2invest-Rent" (R2I-R2R) - "R2R Bulgaria Property fund". Godinama kasnije shvatio je da je prevaren i da mu se uloženi novac neće vratiti.

Kreg Kameron, čije poslovanje u regionu je Centar za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CINCG) već ranije istraživao,  tražio je investitore i za taj i mnoge druge Krosikove i R2I-R2R prevarantske fondove. Kamerona je britansko finansijsko regulatorno tijelo u avgustu 2014. kaznilo sa blizu pola miliona eura i doživotnom zabranom obavljanja finansijskih djelatnosti, jer je prevarom i nepoštovanjem zakona oštetio čak 880 investitora, koji su u nikad realizovane projekte uložili oko 38 miliona eura.

Na internetu se može naći i sajt "r2iactiongroup.org" koji je, navodno, otvorila grupa prevarenih investitora, koji su uložili milionske iznose u projekte "R2I-R2R" - Krosik - Kameron širom svijeta.

Na tom sajtu su nabrojane i prevarantske šeme - projekti u 22 zemlje među kojima se nalazi i Crna Gora.

Firme bračnog para iz Engelske u Crnoj Gori i povezane osobe:

CINCG je  istraži o poslove bračnog para Krosik u Crnoj Gori 

Prema podacima dostupnim u Centralnom registru privrednih subjekata (CRPS) Džon i Alis Krosik u Podgorici su 15. februara 2006. godine osnovali firmu "R2I Montenegro", a tačno devet mjeseci kasnije (u novembru iste godine) i firmu "South Hills".

Firme Krosika nalaze na istoj adresi u Ulici Slobode u centru Podgorice.

Kompanija "R2I Montenegro" iz CRPS registra izbrisana je zbog stečaja šest godina kasnije, 25. decembra 2012. godine.

Njihova druga firma "South Hills" još je aktivna i bavi se djelatnošću agencije za nekretnine.

Prema podacima Uprave za nekretnine iz avgusta prošle godine (najnoviji podaci javnosti nisu dostupni zbog implementacije novog softvera) ta firma je posjedovala ukupno 10.895 metara kvadratnih zemlje u Buljarici (Katastarska opština - Buljarica 2), koju je kupila od mještana.

Zemljište u Katastarskoj opštini  Buljarica 2 nije urbanizovano.

Firma Krosika "South Hills" nalazi se na spisku blokiranih pravnih lica i preduzetnika Centralne banke Crne Gore (CBCG).

Krosik

CBCG 2.184 dana drži u blokadi račun te firme zbog poreskog duga od 35.471 eura.

Novinar CINCG bio je u Ulici slobode u Podgorici, međutim nije uspio da pronađe prostorije te firme na adresi koja je navedena u CRPS. Stanovnici ulaza u kojem je trebalo da se nalaze prostorije firme kazali su da za "South Hills" nisu   nikada čuli.

I turističko-apartmanski  centar u Prčanju  ostao samo na papiru

Na internet  sajtu "r2iactiongroup.org" nalaze se i podaci o projektu gradnje Turističko-apartmanskog  Centra “Seagarden Resort“ u Prčanju.

Prema podacima koje je prikupio CINCG, idejni projekat za “Seagarden Resort“ napravio je Arhitektonski studio “K”, na kojem je projektant - saradnik bio arhitekta Andrej Mitrović iz Kotora.

Iza tog projekta gradnje turističkih apartmana stojale su dvije firme “Boka ventures” iz Kotora i “Montenegro ventures partners” iz  Budve.

Firma “Boka ventures” prema podacima Uprave za nekretnine iz avgusta prošle godine ima ukupno 10.016 metara kvadratnih zemlje u Prčanju.

Nekoliko turista iz Rusije 2008. godine kupilo je  kod firme “Boka ventures” neizgrađene apartmane  “Seagarden Resort“. Njih četrdesetoro  uplatilo je toj firmi  oko pet miliona eura, što je nešto više od polovine ukupne vrijednosti.

ada ovlašćeni zastupnici firme “Boka ventures”  bili su državljani Njemačke Andreas Šolc, Roland Dir i Tomas Mali, koji su garantovali  ruskim kupcima da će se u vile i apartmane useliti najkasnije do  juna 2010.

Oni nikada nisu dobili ključeve od apartmana i novac im nije vraćen.

Osamnaest Rusa predalo je i krivičnu prijavu Vrhovnom državnom tužilaštvu Crne Gore zbog te prevare. Prijava je podnijeta protiv tih dviju kompanija i njihovih zastupnika Šolca, Dira i Malija. U krivičnoj prijavi navodilo se da su Šolc, Dir i Mali, dovodeći kupce nekretnina u zabludu, izvršili pljačku novčanih sredstava u iznosu od 3.000.000 eura, koje su uplatili kao avans po zaključenim kupoprodajnim ugovorima.

Nije poznato šta je crnogorsko tužilaštvo uradilo u vezi sa tom prijavom.

Opština Budva i Mitropolija  u komšiluku Džona Krosika

U blizini imovine Krosikove kompanije "South Hills" (10.895 m2) nalazi se i 233.000 kvadrata zemlje koja je u  vlasništvu  Mitropolije crnogorsko-primorske (MCP), kao dobro manastira Gradište, dok je ispod magistrale u zaleđu plaže - 6,3 miliona kvadrata u vlasništvu države, odnosno Opštine Budva.

Katarska kompanija Construction Development Company International (CDCI) iz Dohe zainteresovana je da u zaleđu djevičanske plaže Buljarica gradi ekskluzivni turistički kompleks.

Činilo bi ga oko 40.000 smještajnih jedinica različitog sadržaja.

Tu bi bilo i  10 do 12 hotela pod upravom renomiranih međunarodnih hotelskih operatera, vile, apartmani i drugi turistički i javni sadržaji. Investitori iz Katara pregovaraju oko realizacije tog projekta.

Prelević: Imali su investitore, to su bili neki njihovi ljudi

CINCG je pokušao da stupi u kontakt sa parom Krosik, međutim njihov kontakt nije imala ni advokatica Jelena Ilinčić, koja je u telefonskom razgovoru kazala da nekoliko godina  ne zna gdje se nalaze.

“U podacima CRPS i katastru mogu se pronaći zvanični podaci o poslovima koje sam obavljala, vezanim  za pomenutu firmu. Kad je ta firma kupovala zemljište u Buljarici potpisivala sam kupoprodajne ugovore. Čini mi se da je ta zemlja kupljena 2006. godine”, kazala je Ilinčić. Dodala je da ne može saopštiti više detalja o svom angažmanu u firmi  "South Hills".

Advokat Dragan Prelević kazao je da je bračni par Krosik bio njegov klijent do 2011. godine.

“Znam da su Alis i Džon imali nekih 15-ak investitora za projekat na Buljarici. To su bili neki njihovi investitori, ljudi koje su znali. Nije bilo naših državljana”, rekao je Prelević.

Dodao je da je bračni par iz Engleske kupio zemlju na Buljarici, doveo arhitekte i pripremio projekat.

“Opštini Budva su podnijeli i zahtjev za dobijanje studija lokacije... Kasnije se dogodila kriza i sve je stalo. Dogodili su se problemi sa investitorima, neki su kako sam čuo  uloženi novac povratili,   a neki ne. Evo nekoliko godina  nemam više kontakt sa tim  bračnim parom”, rekao je Prelević.

Vladimir Otašević

Britanski finansijski savjetnik Kreg Kameron (Craig Cameron) kažnjen je u svojoj zemlji zbog milionske prevare ulagača u investicione projekte u Crnoj Gori, Hrvatskoj i Bugarskoj.

Kamerona je britansko finansijsko regulatorno tijelo u avgustu prošle godine kaznilo sa blizu pola miliona eura i doživotnom zabranom obavljanja finansijskih djelatnosti, jer je sramotnim ponašanjem, prevarom i nepoštovanjem zakona oštetio čak 880 investitora, koji su u nikad realizovane projekte uložili oko 38 miliona eura.

Centar za istraživačko novinarstvo Crne Gore (CINCG) imao je uvid u Izvještaj britanskog finansijskog regulatornog tijela o kažnjavanju Kamerona, u kojem je između ostalog navedeno da se od 2003. do 2006. godine -  dok je bio direktor konsultantske kompanije za male i srednje ulagače “Burlington” - nije smio baviti kolektivnim investicionim programima.
Međutim i pored zabrane, on je u tom vremenu pokrenuo nekoliko takvih projekata u Crnoj Gori, Hrvatskoj i Bugarskoj.

Početkom 2005. godine Kameron je sa kompanijama „MarketingCo“ i "Adminco", koje nisu bile autorizovane za obavljanje tog posla, osmislio i proveo u djelo plan za privlačenje investitora.
U kolektivne investicione programe je, prema navodima iz Izvještaja, uključio i firmu “Burlington” mimo znanja nadređenih u kompaniji i njihove dozvole.

Poslali su pismene ponude i reklame na adrese 15 hiljada potencijalnih investitora i 2900 potencijalnih kupaca.

Na račun Kameronove kompanije slijevalo se tri odsto od svakog pojedinačnog ulaganja. Do kraja te godine uloženo je 38 miliona eura u projekte u tri pomenute države.
Nije poznato da li se neko od državljana Crne Gore nalazi među prevarenim investitorima.

Nakon što je Kameron osuđen i kažnjen, CINCG je sproveo istraživanje njegovih nezakonitih poslova u regionu.

U Hrvatskoj i Bugarskoj, prema dostupnim podacima, Kameron je imao po jedan nedopušteni i prevarantski projekat, dok ih je u Crnoj Gori imao dva.

Radi se o projektima gradnje turističkih kompleksa na Crnogorskom primorju - u mjestu Lučice kod Petrovca i kod poluostrva-hotela Sveti Stefan - za koje je tražio investitore.

Nosioci tih projekata su offshore firme  "R2R Sveti Stefan Limited" i “R2R Lučice Limited”.

Firma "R2R Sveti Stefan Limited" upisana je kao osnivač podgoričke kompanije “St. Stefan Montenegro”, u decembru 2010. godine.

Druga firma, “R2R Lučice Limited” u septembru 2012. godine upisana kao osnivač takođe kompanije iz Podgorice “Lučice Montenegro”.
Interesantno je da je firma “Lučice Montenegro” osnovana još u avgustu 2005, a “St. Stefan Montenegro” u istom mjesecu 2006. godine.

Kameron se, prema CRPS podacima, u firmi  “St. Stefan Montenegro” pojavljuje kao ovlašćeni zastupnik u februaru 2010. godine, dok je kompanija “EQ Nomines Limited Jersey” još bila upisana kao osnivač.

U novembru 2011. Kameron više nema zvanične funkcije u firmi  “St. Stefan Montenegro”. Tada na  poziciju ovlašćenog zastupnika dolazi  Alan Roberts.

Sa druge strane, Kameron nije imao nijednu zvaničnu funkciju u firmi “Lučice Montenegro”.

Ipak u njoj se kao ovlašćeni zastupnik i izvršni direktor krajem jula 2009. godine  pojavljuje Eduard Precht, koji je bio ovlašćeni zastupnik i u firmi  “St. Stefan Montenegro” od februara 2010. do novebra 2011, kad ga više nema u evidenciji CRPS.

Precht je paralelno u obje firme radio kao zastupnik od februara do avgusta 2010. godine. Prema podacima Uprave za nekretnine iz avgusta prošle godine (najnoviji podaci javnosti nisu dostupni zbog implementacije novog softvera) firma “Lučice Montenegro”, koja se bavi djelatnošću kupovine i prodaje vlastitih nekretnina u svom vlasništvu imala je 43.286 metara kvadratnih zemlje u mjestu Lučice kod Petrovca.

Tu zemlju kupila je  od mještana. Što se tiče firme “St. Stefan Montenegro” u njenom vlasništvu bilo je ukupno 55.360 metara kvadratnih zemlje u neposrednoj blizini poluostrva-hotela Sveti Stefan.  I ta zemlja  kupljena je  od mještana. Firma “St. Stefan Montenegro” na zahtjev ovlašćenog zastupnika Alana Robertsa ugašena je 29. marta 2013. godine, a njena imovina je prodata podgoričkoj kompaniji “Bay View Investment”.

CINCG je imao uvid u ugovor o prodaji zaključen između te dvije firme, kod budvanskog notara Dalibora Kneževića 14. decembra 2012. godine.  Alan Roberts organizovao je prodaju nekoliko parcela ukupne površine 55.360 metara kvadratnih za iznos od 9.600.000 eura.

Roberts je prodao zemlju kompaniji u kojoj je tada bio izvršni direktor Andi Balta, za skoro duplo manji iznos nego što je ona ranije bila kupljena od mještana.
Potpisnici tog ugovora  bili su Vukmirović-Mišić - punomoćnica Robertsa,  izvršna direktorka “St. Stefan Montenegro” Branislava Zogović i kupac Balta.

Tadašnji prenos miliona provjeravala je i crnogorska Uprava za sprečavanje pranja novca i finansiranja terorizma. Balta je direktor američkog fonda “NCH Capital”, koji je bio zainteresovan i za zakup zemljišta kasarne u Kumboru, kod Herceg Novog.

Vlada Crne Gore je odbila ponudu “NCH”, i u 2012. godini Kumbor u dugoročan zakup dala naftnoj kompaniji iz Azerbejdžana SOCAR. Amerikanci su zbog te odluke podnijeli tužbu Upravnom sudu Crne Gore, navodeći da je donijeta nezakonito.

Sadašnji direktor podgoričke firme “Bay View Investment” je Andreas Satis, koji je sa Andi Baltom ujedno direktor “NCH Capitala” za zapadni Balkan. Upravo taj investicioni fond je u Hrvatskoj preuzeo projekat kod Dubrovnika, za koji je Kameron tražio investitore.

U istraživanju za ovaj tekst doprinijeli su Saša Leković, Stanimir Vaglenov i Lucija Komaic.

Centar za istraživačko novinarstvo Crne Gore osnovan je sa ciljem da promoviše i podržava nezavisno, odgovorno i profesionalno novinarstvo, proizvodi i objavljuje istraživačke priče od javnog interesa, obezbijedi resurse, obuku i umrežavanje istraživačkih novinara i urednika u Crnoj Gori i inostranstvu, sarađuje sa sličnim domaćim i stranim organizacijama i medijima.

Projekat u Lučicama preuzeli Arapi Duška Kneževića

Projekat u Lučicama, za koji je Kameron tražio investitore, u septembru prošle godine preuzeli su investitori iz Ujedinjenih Arapskih Emirata povezani sa crnogorskim biznismenom  Duškom Kneževićem.

To se može zaključiti uvidom u podatke CRPS, u kojim je navedeno da je 18. septembra 2014. godine arapska firma “Injaz Estern European Property Development Company Limited” pristupila kao osnivač firme “Lučice Montenegro”. Tog dana kao osnivač istupila je offshore kompanija “R2R Lučice Limited”.

Interesantno je da je od 12. avgusta 2010. do 12 avgusta  2014. godine - pune četiri godine - izvršni direktor i ovlašćeni zastupnik firme “Lučice Montenegro  bio Tarhini Mohammad Abdel. Nakon njega pomenute funkcije preuzima Stamena Gačević.

Abdel je bio na  funkcijama  u firmi “Lučice Montenegro” u vremenu kad su kao osnivači bile upisane firme “EQ Nomines Limited Jersey” i “R2R Lučice Limited”.
Abel je godinama ovlašćeni zastupnik i izvršni direktor u firmi “Atlas centar” u kojoj  je četvrtinu osnivačkog kapitala do kraja jula prošle godine imala  kompanija “Atlas grupa“ Duška Kneževića, koji je  ujedno bio i  član odbora direktora u toj kompaniji.

Strani ulagači se još  nadaju apartmanima na planini Pirin

Britanski okrivljeni prevarant reklamirao je i tražio ulagače i za projekat ski centra sa apartmanima na planini Pirin u Bugarskoj.

Prema podacima iz Kameronovog finansijskog izvještaja  "Ccam Special Opportunities Pcc Limited" objavljenog na sajtu "www.cisx.com", može se vidjeti da je nosilac tog projekta firma “Pirin Springs LTD”.

CINCG je imao uvid i u notarska dokumenta iz Bugarske u kojima je navedeno da je izvršni direktor te firme Britanac  Scott Huggins.
Adresa te offshore kompanije je na Britanskim Djevičanskim ostrvima.

“Pirin Springs LTD” u Sofiji je osnovala firmu  “Pirin Springs Management Eood”, čiji je jedini vlasnik upravo Huggins, koji je ovlastio Teodoru Marinovu da u ime te firme potpisuje važna dokumenta i bude ovlašćena zastupnica.

Do danas gradnja apartmana na planini Pirin nije počela, a neki investitori još vjeruju da će uspjeti da povrate uloženi novac i da će gradnja početi.

Dubrovčani zaustavili Kameronov projekat?

U Hrvatskoj je 2005. pokrenut projekat „Fenestra Village”,  kad je nekoliko ulagača na čelu s britanskim fondovima “Barclays Plc” i “Equity Trust”  kupilo građevinsko zemljište za gradnju 26 vila na platou Bosanka, na brdu Žarkovica iznad Dubrovnika.

Vrijednost tog projekta, čija gradnja do danas - nakon skoro deset godina - nije ni počela, prema navodima medija u Hrvatskoj procijenjena je na 36 miliona eura. Kameron je u javnosti pravdao odlaganje početka gradnje vila neslaganjem sa lokalnom samoupravom (Županijom dubrovačko-neretvanskom), koja je navodno kočila gradnju.

Prema generalnom urbanističkom planu Dubrovnika, na platou Bosanke i brda Srđ gradnja je, naime, dozvoljena samo pod uslovom da se izgrađeni objekti ne vide iz Dubrovnika kako se ne bi mijenjala vizura grada.

U projekat se uključio i američki investicioni fond „NCH Capital“. On je 2010. godine potpuno preuzeo projekat nakon što se “Barclays” iz njega povukao, zbog odugovlačenja u realizaciji.

Ministarstvo održivog razvoja  odbacilo planska dokumenta

Kao jedan od razloga za likvidaciju firme “St. Stefan Montenegro” navedeno je odugovlačenje  realizacije planske dokumentacije za turistički kompleks.

Tragom tih informacija CINCG je poslao pitanja Opštini Budva i Ministarstvu održivog razvoja i turizma. Sekretarka Sekretarijata za prostorno planiranje i održivi razvoj Budve Danijela Marotić saopštila je da se nekadašnje parcele firme “St. Stefan Montenegro” nalaze u zahvatu UP „Galije-Bijeli rt“.

„U periodu od 2006. godine do danas donešena je Odluka o izradi UP „Galije-Bijeli rt“ I faza. Utvrđen je predlog planskog dokumenta na koje je Ministarstvo održivog razvoja i turizma dalo negativno mišljenje, zbog nedostatka kapaciteta“, kazala je Marotić.

Ana Kostić iz Ministarstva održivog razvoja i turizma potvrdila je da je planski dokument “Galije Bijeli rt” stigao iz Opštine Budva do tog državnog organa.

“Dokument je dostavljen u formi nacrta Ministarstvu održivog razvoj i turizma 2010. godine,  kada je dato negativno mišljenje i taj plan nije usvojen 11. avgusta 2010. godine. Kasnije, u  još dva navrata, ponovljene su primjedbe od strane Ministarstva da UP nije urađen u skladu sa Zakonom i smjernicama plana višeg reda“, kazala je Kostić.

“Sa Vladom Crne  Gore je lako raditi”

Iako nema podataka o kontaktima Krega Kamerona sa predstavnicima crnogorske vlasti on je pred kraj 2013. godine u intervjuu za “Dubrovački dnevnik“ potvrdio da ih je bilo. Kameron je tada govorio o projektu “Fenestra Village”, kod Dubrovnika i problemima sa Županijom dubrovačko-neretvanskom, koja je navodno kočila njegovu realizaciju.

Kao primjer dobre prakse i iskustva u  poslovanju naveo je crnogorsku vlast. “Investiranje u Crnoj Gori je puno jednostavnije. Sa Vladom je jednostavnije raditi. Percepcija je kako tamo ima više korupcije, ali je činjenica da sistem funkcioniše puno bolje.

Na prvi pogled reklo bi se da Hrvatska izgleda kao bolje mjesto za ulaganje, ali je činjenica da je to ipak Crna Gora, kao i Albanija, Makedonija, Turska, Grčka”, rekao je Kameron u intervjuu za “Dubrovački dnevnik”, koji je objavljen 20. novembra 2013. U maju 2008. godine Kameron je u Starom gradu u Kotoru osnovao firmu za razvoj projekata o nekretninama “CCAM”.  CINCG je kontaktirao Kameronovog advokata Borislava Vićentića iz Beograda, koji nije želio da komentariše njegove poslove u Crnoj Gori dok ne dobije dozvolu lično od svog klijenta.

Do zaključenja teksta dozvola od Kamerona nije pristigla, a nije se ni lično oglasio.

Autor: Vladimir Otašević

U istraživanju za ovaj tekst doprinijeli su Saša Leković, Stanimir Vaglenov i Lucija Komaić.

Iako bi trebalo da  ostvaruju pravo na smještaj u studentskim domovima pod istim uslovima kao i studenti čije interese zastupaju, u praksi je znatno drugačije. Studentsko tijelo, koje broji 26 članova, mimo jasnih pravila, dobija i dijeli krevete. Kome, imenom i prezimenom - nije poznato.

Prema dostupnim izvještajima o raspodjeli kreveta, Studentski parlament je, mimo propisa, a na osnovu odluke Upravnog odbora (UO) ustanove, 2012. dobio 26, a 2013. godine  i jedan više. Uporište za ovakvu odluku UO ne postoji u Statutu te ustanove.

U odlukama o dodjeli kreveta mimo pravila, UO Studentskog doma se poziva na mogućnost ostavljenu Pravilnikom o kriterijumima, načinu, uslovima i visini naknade za ostvarivanje prava na smještaj i ishranu u domu... koji je 2011. godine donijelo Ministarstvo prosvjete.

“Dom, u okviru svojih smještajnih kapaciteta, namjenski opredjeljuje do 5 odsto kapaciteta za smještaj studenata sa posebnim obrazovnim potrebama, najosjetljivijim grupama stanovništva i korisnicima materijalnog obezbjeđenja po propisima o socijalnoj zaštiti”.

Iz citiranog se jasno vidi da Pravilnik Ministarstva ne tretira studentske organizacije kao “najosjetljivije” grupe stanovništva. “Funkcioneri”, ipak, zauzimaju značajan broj kreveta “najosjetljivije” grupe.

Prema izvještaju o raspodjeli mjesta u domovima iz 2012. godine, od ukupno 60 kreveta koji su podijeljeni na osnovu odluke UO, 36 je pripalo studentskim organizacijama - 26 Studentskom parlamentu, a po pet Domskom forumu studenata i Studentskoj organizaciji studentskog doma.

Sličan je i izvještaj za 2013. godinu: 27 kreveta Studentskom parlamentu, po osam Domskom forumu studenata i Studentskoj organizaciji studentskog doma i tri Studentskom parlamentu privatnih univerziteta i fakulteta. Ukupno 46 kreveta.

Predsjednik UO Studentskog doma Radomir Vukasović kazao je “Vijestima” da su predstavnici studenata i ove godine tražili 26 kreveta u Podgorici.

Vukasović tvrdi da Studentski parlament ima pravo na mjesta u domu na osnovu člana 8 Pravilnika Ministarstva.

“Ima jedna tačka u Pravilniku o raspodjeli mjesta u studentskim domovima da parlament i studenti lošeg materijalnog stanja mogu da konkurišu. Uvijek postoji dopis parlamenta studenata u kome traže za svoje potrebe toliko i toliko soba i, koliko ja znam, uglavnom im se izlazilo u susret”, kazao je Vukasović.

Na konstataciju novinara da član 8 Pravilnika predviđa dodjelu soba isključivo socijalnim i ranjivim kategorijama stanovništva, ali ne i studentskim udruženjima, Vukasović je kratko odgovorio da je to ipak zakonska mogućnost kroz koju UO Doma, nakon uloženog zahtjeva od zainteresovane strane, može da reaguje.

To što UO Doma studenata dodjeljuje smještaj za potrebe studentskih organizacija podvodeći ih pod najosljetljivije društvene grupe, nije jedini problem netransparentne raspodjele kreveta studentima izabranim da brane prava kolega.

Od 20 fakulteta koji delegiraju predstavnike u Studentski parlament, 12 je u Podgorici. Ostali su u Nikšiću, Kotoru i na Cetinju. Sve ove opštine imaju sopstvene studentske domove.

Od 26 članova aktuelnog saziva Studentskog parlamenta, u skladu sa Statutom organizacije, 16 studira na fakultetima u Podgorici. Iz ovoga se vidi da ta studentska organizacija svake godine zahtijeva bar 10 kreveta više nego što je potrebno za smještaj njenih članova koji se obrazuju u glavnom gradu. Uz to, među njima ima onih koji žive u Podgorici, što ih diskvalifikuje za smještaj u domu.

Na pitanje ko je smješten u ostalih 10 kreveta iz kvote Studentskog parlamenta i na osnovu kojih kriterijuma, javno dostupnog odgovora nema, jer na sajtu SP UCG nema informacije kome su sobe podijeljene 2012. i 2013.

Statut organizacije ne pominje kriterijume za raspodjelu soba iz njihove kvote, ali ni koje je tijelo SP UCG za to nadležno.

Predsjednik SP UCG Miloš Pavićević tvrdi da mjesta koja dobiju od UO Doma studenata dodjeljuju studentskim povjerenicima na jedinicama UCG, članovima studentskih vijeća, studentima koji su pomagali realizaciju projekata studentskih vijeća, koji učestvuju u univerzitetskim ligama i studentima koji su u teškoj materijalnoj situaciji, a koji su se pismenim dopisom obratili organizaciji: “Skupština Studentskog parlamenta ima 26 članova... ali studentsko vijeće na nivou svake univerzitetske jedinice mora da ima najmanje pet članova”.

On je kazao da studenti koji se obraćaju SP UCG spadaju u grupu studenata koji imaju potrebu da budu smješteni u domu.

“Takođe, određeni broj mjesta namijenjen je za potrebe razmjene studenata međunarodnih organizacija”, rekao je Pavićević. On je rekao da se spisak studenata koji koriste mjesta koja pripadaju SP UCG dostavlja UO Doma, posredstvom njihovog predstavnika u Komisiji za raspodjelu mjesta u studentskim domovima, i nadležnima za studentski i učenički standard u okviru Ministarstva prosvjete.

“U odlukama kojima se Studentskom parlamentu UCG dodjeljuju mjesta u studentskim domovima, definisano je da je spisak potrebno dostaviti samo tim tijelima, ne i obaveza da se ta informacija objavljuje na nekim drugim mjestima”, tvrdi Pavićević.

Zbog toga i ne čudi što u finalnim listama sa imenima studenata kojima je odobreno pravo na dom,  nema imena onih koji su dobili smještaj iz kvote dodijeljene SP UCG.

Ove godine dobili 24 kreveta

Vukasović je kazao da su na zahtjev SP UCG ove godine odobrena 24 mjesta, dva manje nego što su tražili.

“Udruženje mladih sa hendikepom dobilo je 25 mjesta, Institut socijalne inkluzije pet, Studentski parlament privatnih fakulteta četiri, Studentska organizacija u studentskom domu i Studentski forum po osam, a korisnici materijalne pomoći 32 mjesta”, kazao je Vukasović.

AUTORI: Tina Popović, Ivan Čađenović